Tiết: 104+105 THUẾ MÁU
Tuần: 28 (Nguyễn Ái Quốc)
Mục tiêu:
Kiến thức:
- Bộ mặt giả nhân, giả nghĩa của thực dân Pháp và số phận bi thảm của những người dân thuộc địa bị bóc lột, bị dùng làm bia đỡ đạn trong các cuộc chiến tranh phi nghĩa phản ánh trong văn bản.
- Nghệ thuật lập luận và nghệ thuật trào phúng sắc sảo trong văn chính luận của Nguyễn Ái Quốc.
Kỹ năng:
- Đọc – hiểu văn chính luận hiện đại, nhận ra và phân tích được nghệ thuận trào phúng sắc bén trong một văn bản chính luận.
- Học cách đưa yếu tố biểu cảm vào bài văn nghị luận.
Thái độ:
GD tư tưởnh Hồ Chí Minh: Nguyễn Ái Quốc đã tố cáo bản chất độc ác giả nhân nghĩa của thực dân Pháp với người dân các nước thuộc địa (trong đó có người Việt Nam) bị bóc lột “thuế màu” cho tham vọng xâm lược của chúng.
Trọng tâm:
- Bộ mặt giả nhân, giả nghĩa của thực dân Pháp và số phận bi phảm của những người dân thuộc địa bị bóc lột, bị dùng làm bia đỡ đạn trong các cuộc chiến tranh phi nghĩa phản ánh trong văn bản.
- Nghệ thuật lập luận và nghệ thuật trào phúng sắc sảo trong văn chính luận của Nguyễn Ái Quốc.
- Đọc – hiểu văn chính luận hiện đại, nhận ra và phân tích được nghệ thuận trào phúng sắc bén trong một văn bản chính luận.
- Học cách đưa yếu tố biểu cảm vào bài văn nghị luận.
Chuẩn bị:
3.1 Giáo viên: Đồ dùng.
3.2 Học sinh: Bảng nhóm.
Tiến trình dạy học:
4.1.Ổn định tổ chức và kiểm diện: kiểm tra sĩ số.
4.2.Kiểm tra miệng:
4.3 Giảng bài mới:
Hoạt động của giáo viên và học sinh
Nội dung bài học

Hoạt động 1: Vào bài:
Hoạt động 2: Đọc - Tìm hiểu chung:
GV hướng dẫn học sinh đọc: khi mỉa mai châm biếm, khi đau xót, đồng cảm, khi căm hờn phẫn nộ…
GV: Đọc mẫu ( Gọi HS đọc nối tiếp.




( Tác phẩm ra đời trong hoàn cảnh nào?

( Mục đích Nguyễn Ái Quốc viết văn bản này là gì?
( Tố cáo và kết án chủ nghĩa thực dân Pháp đối với các thuộc địa Á - Phi, bước đầu vạch ra con đường cách mạng đấu tranh giải phóng, giành độc lập tự do cho nhân dân đất nước thuộc địa.

GV cho học sinh giải nghĩa các từ: chú thích 2, 3.
Hoạt động 3: Tìm hiểu văn bản:
(Em hiểu như thế nào về Thuế máu? Việc đặt tên chương là Thuế máu nhằm nói lên điều gì?
( Loại thuế không hề có trong thực tế. Việc đặt tên chương là Thuế máu một cách hình tượng có sức gợi cảm nhằm nói lên sự tàn nhẫn, dã man nhất của bọn thực dân vì nó bóc lột xương máu, mạng sống của con người.
( Em có nhận xét gì về giọng điệu của tác giả về điều ấy?
( Giọng điệu của tác giả đầy sự châm biếm sự giả dối thâm độc của chế độ thực dân.
( Trước chiến tranh bọn thực dân gọi dân thuộc địa như thế nào?
( Gọi dân bản xứ là : An – Nam – Mít bẩn thỉu, tên da đen bẩn thỉu chỉ biết kéo xe tay, ăn đòn của quan cai trị ( chỉ đứng làm tay sai, đầy tớ, nô lệ.
( Khi chiến tranh xảy ra, những tên An – Nam – Mít được nhà cầm quyền coi trọng như thế nào?
( An – Nam – Mít, trở thành những đứa con yêu, bạn hiền, những chiến sĩ bảo vệ công lý tự do.
( Vì sao người bản xứ từ địa vị hèn hạ bỗng thành những đứa con yêu, người bạn hiền, những chiến sĩ bảo vệ công lí?
( Vì thực dân pháp muốn che giấu dã tâm lợi dụng xương máu của họ trong cuộc chiến tranh cho quyền lợi của nước pháp. Đó chính là thủ đoạn của chính quyền thực dân.
( Các cụm từ đặt trong dấu ngoặc kép ở đây được dùng với dụng ý gì?
( Mỉa mai , châm biếm sự giả dối, thâm độc của chế độ thực dân ( Thủ đoạn mị dân rẻ tiền để che dấu bản chất tàn bạo, độc ác của thực dân Pháp ( giọng điều trào phúng sắc sảo.
( Số phận thảm thương của người thuộc địa trong các cuộc chiến tranh phi nghĩa được miêu tả như thế nào?
( Họ phải đột ngột xa lìa vợ con, rời bỏ mảnh ruộng hoặc đàn cừu để vượt đại dương, đi phơi thây trên các bãi chiến trường châu Âu…