Ngày soạn
Ngày giảng
Lớp
Sĩ số



10A




10C




10D



Tiết 60

THỰC HÀNH PHÉP TU TỪ ẨN DỤ VÀ HOÁN DỤ



I. MỤC TIÊU BÀI HỌC.
1. Kiến thức:
- Khái niệm cơ bản về từng phép tu từ : ẩn dụ, hoán dụ.
- Tác dụng của từng phép tu từ nói trên trong ngữ cảnh giao tiếp.
2. Kĩ năng:
- Nhận diện đúng hai phép tu từ trong văn bản.
- Phân tích được cách thức cấu tạo của hai phép tu từ (quan hệ tương đồng hoặc tương cận).
- Cảm nhận và phân tích được giá trị nghệ thuật của hai phép tu từ.
- Bước đầu biết sử dụng ẩn dụ, hoán dụ trong những ngữ cảnh cần thiết.
3. Thái độ: Bước đầu có thể sử dụng ẩn dụ, hoán dụ phù hợp với ngữ cảnh để mang lại hiệu quả giao tiếp nhất định.
4. Phát triển năng lực:  
- Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy phân tích, tổng hợp, so sánh, liên hệ thực tế, kỹ năng hợp tác nhóm và làm việc độc lập;
- Năng lực tìm kiếm, tổ chức, xử lí thông tin;
- Năng lực sử dụng tiếng Việt; Năng lực cảm thụ thẩm mĩ;
- Năng lực lĩnh hội, phân tích các phép tu từ ẩn dụ, hoán dụ trong tác phẩm thơ văn và trong từng hoàn cnahr giao tiếp.
- Năng lực vận dụng kiến thức đã học để làm bài tập liên quan đến bài học.
II. CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS
1. Giáo viên: SGK, SGV, bài soạn, TLTK
2. Học sinh: SGK, vở soạn, vở ghi, bảng phụ.
III. TIẾN TRÌNH BÀI HỌC
1. Kiểm tra bài cũ: Lồng trong bài học
2. Nội dung bài học: (43’)
2.1. Khởi động. (3’)
a. Mục tiêu hoạt động: Tạo hứng thú, chuẩn bị tâm thế để tiếp cận kiến thức mới
b. Nội dung:
- GV: Hãy kể tên các phép tu từ đã học
- HS kể tên các phép tu từ đã học: Ẩn dụ, so sánh, hoán dụ, nhân hóa, điệp từ, điệp ngữ, nói quá – phóng đại /nói giảm –nói tránh, chơi chữ, liệt kê, tương phản...
- GV nhấn mạnh trong chương trình THCS đã học các phép tu từ trên. Nhưng để củng cố, khác sâu kiến thức và đặc biệt để đáp ứng nhu cầu đổi mới của đề thi môn Ngữ văn chúng ta cùng tìm hiểu bài “Thực hành phép tu từ ẩn dụ và hoán dụ”
2.2. Hình thành kiến thức (30’)
a. Mục tiêu hoạt động: HS nhận thức, hiểu được
- Khái niệm cơ bản về từng phép tu từ : ẩn dụ, hoán dụ.
- Tác dụng của từng phép tu từ nói trên trong ngữ cảnh giao tiếp.
- Nhận diện đúng hai phép tu từ trong văn bản.
- Phân tích được cách thức cấu tạo của hai phép tu từ (quan hệ tương đồng hoặc tương cận). Cảm nhận và phân tích được giá trị nghệ thuật của hai phép tu từ.
- Bước đầu biết sử dụng ẩn dụ, hoán dụ trong những ngữ cảnh cần thiết.
b. Nội dung:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV, HS
NỘI DUNG

* Hoạt động 1: (15’) GV cho HS thực hành về phép Ẩn dụ

- GV giao nhiệm vụ:
+ Nhắc lại khái niệm về phép ẩn dụ.
+ Nhóm 1,3 làm bài tập số 1















+ Nhóm 2, 4 làm bài tập số 2



- HS thực hiện nhiệm vụ theo HĐCN kết hợp với HĐ 4 nhóm.



- Đại diện HS trình bày, nhận xét.

- GV đánh giá, chốt ý chính, cho điểm cá nhân, nhóm làm bài tốt.










*Hoạt động 2:(15’) GV cho HS thực hành về phép Hoán dụ

- GV giao nhiệm vụ :

+ Nhắc lại khái niệm Hoán dụ?

+ Lên bảng làm bài tập 1, 2.
- HS HĐ cá nhân

- Đại diện HS thực hiện nhiệm vụ, HS dưới lớp làm bài vào vở.

- GV nhận xét, đánh giá.

GV nhấn mạnh : Để hiểu đúng một đối tượng khi nhà thơ thay đổi tên gọi của đối tượng đó, cần nắm rõ đặc điểm, dấu hiệu của chúng