Tiết 93
THỰC HÀNH CÁC PHÉP TU TỪ:
PHÉP ĐIỆP VÀ PHÉP ĐỐI
 
A. MỤC TIÊU BÀI HỌC
- Giúp học sinh:
1. Về kiến thức: Củng cố và nâng cao kiến thức về phép điệp và phép đối trong việc sử dụng tiếng Việt
2. Về kĩ năng: Có kỹ năng nhận diện, phân tích cấu tạo và tác dụng của hai phép tu từ trên và có khả năng sử dụng được các phép tu từ đó khi cần thiết.
3. Về thái độ: Thấy được vẻ đẹp của tiếng Việt để yêu quý, tôn trọng và giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt.
B. PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
Sử dụng phương pháp dạy học theo nhóm, vấn đáp…
C. PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC
Sách giáo khoa, sách giáo viên, giáo án, máy tính, bảng phụ...
D. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1) Ổn định lớp
2) Kiểm tra bài cũ: lồng ghép trong quá trình thực hành
3) Bài mới: Khi chúng ta đọc hoặc học các tác phẩm văn chương, ta thấy các nhà văn, nhà thơ đã sử dụng rất nhiều biện pháp tu từ để làm tăng hiệu quả diễn đạt, làm cho lời văn hay hơn, hấp dẫn hơn, gợi hình, gợi cảm hơn. Ở lớp 7, các em đã học biện pháp điệp ngữ, hôm nay chúng ta sẽ thực hành để củng cố về phép điệp.
 
HOẠT ĐỘNG CỦA GV & HS
NỘI DUNG CẦN ĐẠT

Để cho giờ học thêm sôi nổi, chúng ta sẽ tổ chức tiết học hôm nay dưới dạng chương trình Đường lên đỉnh Olimpia các em có đồng ý không?
GV đóng vai một MC: Xin chào mừng quý vị và các bạn đã đến tham dự chung kết chương trình Đường lên đỉnh Olimpia phiên bản 10A3 với chủ đề Đi tìm phép điệp. Giới thiệu với quý vị và các bạn, đến với chương trình của chúng ta hôm nay có 4 đội chơi rất xuất sắc đã vượt qua rất nhiều vòng thi tuần, thi tháng, thi quý: đó là đội Tia chớp, đội Sóng thần, đội Niềm tin và đội Hi Vọng. Xin quý vị một tràng pháo tay cổ vũ tinh thần cho các đội chơi.
Luật chơi của chúng ta như sau: sẽ có 4 vòng thi: Khởi động, Vượt chướng ngại vật, Tăng tốc và Về đích. Điểm số sẽ được tích qua các vòng thi. Khi một đội trả lời, các đội khác sẽ chú ý lắng nghe, nhận xét, góp ý nếu cần và cho điểm. Các đội chú ý cho điểm chẵn tới hàng chục hoặc lẻ đến 5. Sẽ có 3 đội chấm điểm 1 đội, và cô sẽ lấy điểm của đội đứng giữa.
Hoạt động 1: Nhắc lại khái niệm (Vòng 1 Khởi động)

Dựa vào kiến thức đã học hãy cho biết thế nào là phép điệp?



Hoạt động 2: Luyện tập về phép điệp.
(Vòng 2 Vượt chướng ngại vật) Gồm 4 gói câu hỏi dành cho 4 đội, các đội suy nghĩ trong 4 phút, trả lời đúng, rõ ràng, đảm bảo thời gian: số điểm tối đa là 100
Đội Tia chớp
(Ngữ liệu 1)
Trèo lên….anh tiếc lắm thay.
Biện pháp tu từ nào được sử dụng? Xác định dạng và tác dụng của phép tu từ đó?

Đội Sóng thần
(Ngữ liệu 1)
Chim vào lồng, cá mắc câu, nếu không lặp lại như thế thì sự so sánh đã rõ nghĩa chưa? Xác định dạng điệp và tác dụng của phép điệp trên?









Đội Niềm tin
(Ngữ liệu 2) Việc lặp từ có phải là phép tu từ không? Vì sao?





 




Đội Hi vọng
So sánh việc lặp ở ngữ liệu 1 và ngữ liệu





Vòng Tăng tốc Gồm 4 gói câu hỏi cho 4 đội, các đội tự chọn gói câu hỏi cho mình, có thể chọn ngôi sao hi vọng. Sau 4 phút suy nghĩ các đội sẽ trả lời. Chọn ngôi sao hi vọng nếu trả lời đúng sẽ nhân đôi điểm số, trả lời sai sẽ bị trừ số điểm tương ứng.
Đội Tia chớp
Xác định hình thức điệp, dạng điệp và tác dụng của phép điệp trong các ngữ liệu sau:

- Anh đi anh nhớ quê nhà
Nhớ canh rau muống nhớ cà dầm tương.
(Ca dao)
- Lá bàng đang đỏ ngọn cây 
Sếu giang mang lạnh đang bay ngang trời.
(Tiếng hát sang xuân – Tố Hữu) 

Đội Sóng thần
Xác định hình thức điệp, dạng điệp và tác dụng của phép điệp trong các ngữ liệu sau:

Sự thật là từ mùa thu năm 1940, nước ta đã thành thuộc địa của Nhật, chứ không phải thuộc địa của Pháp nữa. Khi