YÊN BÁI
I VỊ TRÍ ĐỊA LÍ:
Yên Bái là một tỉnh miền núi nằm sâu trong nội địa, thuộc vùng Đông Bắc. Diện tích khoảng 6882 km vuông
Phía Bắc giáp tỉnh Lào Cai.
Phía Nam giáp tỉnh Phú Thọ.
Phía Đông giáp tỉnh Tuyên Quang.
Phía Tây giáp tỉnh Sơn La.
Là đầu mối giao thông giữa các miền Đông và Tây Bắc. Yên Bái nằm giữa quốc lộ 2, nối Hà Nội và các tỉnh đồng bằng sông Hồng với cửa khẩu Lào Cai ; tuyến đường sắt Hà Nội – Lào Cai có đoạn chạy qua tỉnh Yên Bái với chiều dài là 84 km. Về đường thuỷ : có tuyến sông Hồng , tuyến hồ Thác Bà qua 25 xã ven hồ, hiện tại ở đây chưa có đường hàng không.
Địa hình của tỉnh gồm nhiều đồi, núi, xen lẫn các thung lũng và đồng bằng giữa núi, nơi thấp nhất ở xã Minh Quân huyện Trấn Yên (20m), nơi cao nhất là đỉnh Pa luông (2985m).
II HÀNH CHÍNH
Yên Bái hai thị xã là :thị xã Yên Bái, TX Nghĩa Lộ, các huyện Lục Yên, Văn Yên, Mù Căng Chải, Trấn Yên, Yên Bình, Văn Chấn, Trạm Tấu.
III TÀI NGUYÊN
(Rừng:
Yên Bái là tỉnh có nhiều dải rừng, có nhiều loại gỗ quý như : đinh, liêm, sến, táu, lát, chò chỉ, pơ mu..., có nhiều loại động vật quý hiếm.
(Khoáng sản: tương đối phong phú, các mỏ thường thuộc loại nhỏ, không có khả năng khai thác trên quy mô lớn mỏ than có ở Hoàng Thắng, Hồng Quang, Suối Quyền (Văn Chấn); nhóm kim loại (41 điểm mỏ) gồm sắt, đồng, chì, kẽm, vàng...Mỏ đá quý ở Lục Yên rất nổi tiếng. Có nhiều nguồn nước khoáng ở Yên Bái
(Đất đai: do là một tỉnh miền núi với 55,6 % diện tích tự nhiên có độ dốc vượt quá 25 độ nên đất nông nghiệp ít, số đất đai chưa sử dụng còn rất lớn, khoảng hơn 33 vạn ha, chiếm 48% diện tích đất cả tỉnh. Trong số này, đất có khả năng khai thác phục vụ cho lâm nghiệp lên tới 305620 ha và cho nông nghiệp là 1972 ha.
IV ĐẶC ĐIỂM KHÍ HẬU THUỶ VĂN:
(Khí hậu :chịu ảnh hưởng của địa hình núi cao , nhiệt độ trung bình hàng năm từ 22 – 23 độ C, lượng mưa TB hàng năm khoảng 1500 -2200mm. Độ ẩm 83-87%, mùa hạ mưa nhiều , có gió xoáy, lũ quét, mùa đông khô hạn , có sương muối, có nơi vùng cao nhiệt độ thấp hơn 0 độ C.
(Thủy văn: hệ thống sông suối phong phú, có giá trị về thuỷ điện, sông Hồng đoạn chảy qua Yên Bái dài khoảng 100 km, sông Chảy dòng sông nhỏ, sâu ,sâu, chảy xiết. Vùng hạ lưu sông chảy có hồ thuỷ điện Thác Bà (chiều dài hồ 80km, rộng 8-12 km, sâu tới 42m – cỡ nhà 7 đến 8 tầng.
V DÂN CƯ:
Yên Bái có số dân khoảng 682.171 người (1999) và có tới 31 dân tộc anh em sinh sống trên địa bàn tỉnh . Đông nhất là người Kinh rồi đến người Tày, Dao, H’Mông, Thái, Mường, Nùng...)
VI SƠ LƯỢC LỊCH SỬ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN:
Đất Yên Bái xưa thuộc bộ Tân Hưng, một trong 15 bộ của nước Văn Lang.
Tỉnh Yên Bái được thành lập vào năm 1900.
Sau năm 1975, Yên Bái sát nhập với Lào Cai và Nghĩa Lộ thành tỉnh Hoàng Liên Sơn.
Năm 1991, Hoàng Liên Sơn tách thành 2 tỉnh Lào Cai và Yên Bái.
VII VĂN HOÁ – DU LỊCH:
(Lễ hội ở Yên Bái mang nhiều màu sắc của nhiều dân tộc anh em
-Lễ hội Đông Cuông (cách thị xã Yên Bái khoảng 50 km ), được mở sau tết Âm lịch.
-Lễ hội tết Nhảy, tổ chức vào dịp tết Nguyên Đán của cộng đồng người Dao.
(Thắng cảnh:
Hồ Thác Bà là hồ nước nhân tạo có diện tích mặt nước 23.400 ha, có 1.331 đồi đảo với thảm thực vật và cảnh quan sinh thái đa dạng. Nước hồ trong xanh, in bóng những vạt rừng già bao quanh hồ. Có dãy núi Cao Biền soi bóng ven hồ. Hàng ngàn đồi đảo trên hồ với các hang động như hang Hùm, hang Cẩu Cuôi, động Bạch Xà... và đền Thác Bà luôn tạo nên sự cuốn hút cho du khách. Hồ Thác Bà không chỉ là một thắng cảnh đẹp mà còn là một di tích lịch sử. Tại đây vào năm 1285 đã diễn ra trận Thu Vật do Trần Nhật Duật chỉ huy đánh tan một đạo quân nguyên Mông.
Đền Đông Cuông: Đền ở cách thị xã Yên Bái 50 km .Đền còn có tên gọi là
đền thờ thần Vệ Quốc