Ngày soạn: 30-10-2014
Ngày dạy: 03-11-2014
TIẾT 41: ÔN TẬP TRUYỆN KÍ VIỆT NAM
I. Mục tiêu cần đạt
1. Kiến thức:
- Sự giống và khác nhau cơ bản của các truyện kí đã học về các phương diện thể loại,phương thức biểu đạt, nội dung,nghệ thuật.
- Những nét độc đáo về nội dung và nghệ thuật của từng văn bản.
- Đặc điểm của nhân vật trong các tác phẩm truyện.
2. Kĩ năng.
- Khái quát, hệ thống hoá và nhận xét về tác phẩm văn học trên một số phương diện cụ thể.
- Cảm thụ nét riêng, độc đáo của tác phẩm đã học.
3. Thái độ: học tập tích cực
4.Kỹ năng sống: Nhận biết, giao tiếp, cảm thụ, đánh giá..
II.Tiến trình lên lớp
1. Ổn định lớp
2. Kiểm tra bài cũ:
Kiểm tra phần chuẩn bị ở nhà?
3. Bài mới:
Hoạt động của Gv và Hs
Nội dung cân đạt

Gv đưa bảng thống kê lần lượt gọi hs bổ sung thông tin
Gv hoàn thiện lại trên máy chiếu
1. Hệ thống hóa kiến thức

Bảng thống kê những văn bản truyện ký Việt Nam đã học ở HKI lớp 8:

TT
Tên văn bản
Tác giả
Năm TP
ra đời
Thể loại
Nội dung chủ yếu
Đặc sắc nghệ thuật

1
Tôi đi học
Thanh Tịnh
(1911-1988)
1941
Truyện ngắn
Những kỷ niệm trong sáng về ngày đầu tiên được đến trường học.
Tự sự kết hợp với trữ tình. Kể chuyện kết hợp vời miêu tả và biểu cảm, đánh giá hình ảnh so sánh mới mẻ, gợi cảm.


2
Trong lòng mẹ
(Trích - hồi ký Những ngày thơ ấu)
Nguyên Hồng (1918-1982
1940
Hồi ký (đoạn trích tiểu thuyết tự thuật
Nỗi cay đắng, tủi cực và tình thương yêu mẹ mãnh liệt của bé Hồng khi xa mẹ, khi được nằm trong lòng mẹ.
Tự sự kết hợp với trữ tình, kể chuyện kết hợp với miêu tả và biểu cảm, đánh giá. Cảm xúc và tâm trạng nồng nàn, mãnh liệt, sử dụng so sánh, liên tưởng táo bạo.

3
Tức nước vỡ bờ
(Trích chương18, tiểu thuyết Tắt đèn)
Ngô Tất Tố
1939
Tiểu thuyết (đoạn trích)
Vạch trần bộ mặt tàn ác, bất nhân của chế độ thực dân nửa phong kiến, ca ngợi vẻ đẹp tâm hồn sức sống tiềm tàng của người phụ nữ nông thôn.
Ngòi bút hiện thực khỏe khoắn, giàu tinh thần lạc quan. Xây dựng tình huống truyện bất ngờ, khắc họa nhân vật và miêu tả chân thực, sinh động.

4
Lão Hạc
Nam Cao
(1915-1951)
1943
Truyện ngắn (đoạn trích)
Số phận bi thảm và phẩm chất cao quý của người nông dân cùng khổ trong xã hội Việt Nam, trước cách mạng tháng Tám.
Tài năng khắc họa nhân vật rất cụ thể, sống động. Cách kể chuyện mới mẻ, linh hoạt. ngôn ngữ kể chuyện và miêu tả chân thực, đậm chất nông thôn, chất triết lý nhưng giản dị, tự nhiên.

Tìm hiểu sự giống và khác nhau về nội dung và hình thức nghệ thuật trong ba văn bản ở các bài 2,3 và 4.
Hs tìm ra các điểm giống và khác nhau



Gợi ý các tác phẩm ra đời vào thời gian nào, hoàn cảnh đất nước xã hội, đề tài phản ánh...







Điểm khác nhau giữa các táp phẩm: Sau khi hs trả lời gv khái quát bằng bảng hệ thống
2. Những điểm giống và khác nhau chủ yếu về nội dung và hình thức nghệ thuật của 3 văn bản trong bài 2, 3, và 4

a) Giống nhau:
- Thể loại: đều là văn tự sự, là truyện ký hiện đại.
- Thời gian ra đời: trước CMT8, giai đoạn 1930-1945
- Đề tài, chủ đề: đều nói về con người và cuộc sống xã hội đương thời của tác giả, đều đi sâu miêu tả số phận cực khổ của những con người bị vùi dập.
- Giá trị tư tưởng: đều chan chứa tinh thần nhân đạo (yêu thương, trân trọng những tình cảm, phẩm chất đẹp đẽ của con người, tố cáo những gì tàn ác xấu xa).
- Giá trị nghệ thuật: bút pháp hiện thực, lối viết chân thực, gần gũi với đời sống, ngôn ngữ giản dị, kể chuyện và miêu tả cụ thể, sinh động.



b) Khác nhau:

Văn bản
Phương thức biểu đạt
Nội dung chủ yếu
Đặc điểm nghệ thuật