Tuần 23
Tiết 22
 Ngày soạn: 25/1/2016
Ngày dạy: 27/1/2016


Bài 18. THỜI TIẾT, KHÍ HẬU VÀ NHIỆT ĐỘ KHÔNG KHÍ
I. MỤC TIÊU: Sau bài học, HS cần
1. Kiến thức.
- Phân biệt được sự giống và khác nhau của thời tiết và khí hậu.
- Biết được khái niệm nhiệt độ không khí, các nguồn cung cấp nhiệt cho không khí, cách đo và tính nhiệt độ trung bình ngày tháng năm.
- Trình bày sự thay đổi nhiệt độ không khí theo vĩ độ, độ cao, lục địa và đại dương.
2. Kĩ năng
- Bước đầu biết quan sát, ghi chép về 1 số yếu tố của thời tiết, khí hậu. Xác lập mối quan hệ giữa các yếu tố tự nhiên với nhiệt độ.
III. CHUẨN BỊ
1. Giáo viên
- Bảng thống kê về thời tiết, khí hậu.
- Các hình vẽ trong SGK phóng to.
2. Học sinh
- Sách giáo khoa, vở ghi
III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1. Ổn định lớp (1p)
2. Kiểm tra bài cũ: (3-4p)
? Nêu thành phần của không khí? Vai trò của hơi nước?
? Khối khí nóng và lạnh hình thành ở đâu? Nêu tính chất mỗi loại?
? Khối khí lục địa và đại dương hình thành ở đâu? Nêu tính chất mỗi loại?
3. Bài mới: GV giới thiệu bài (1p) Thời tiết và khí hậu có ảnh hưởng lớn tới đời sống hằng ngày củ con người, từ ăn, mặc, ở cho đến các hoạt động sản xuất. Vì vậy, việc nghiên cứu thời tiết và khí hậu là một vấn đề hết sức cần thiết. Để nghiên cứu thời tiết và khí hậu, chúng ta cần nắm được các yếu tố chính là nhiệt độ, gió và mưa.

HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN
VÀ HỌC SINH

NỘI DUNG

Hoạt động 1 (10p)

GV: Thông báo bản tin dự báo thời tiết của TP Hà Nội.
? Thời tiết gồm những yếu tố nào? Có giống nhau ở mọi thời gian, mọi nơi không?
? Vậy thời tiết là gì?
HS dựa vào SGK trả lời



GV cho HS đọc SGK đoạn: “Khí hậu của một nơi, …. có gió mùa Đông Bắc thổi”
? Nêu khái niệm về khí hậu?



? Khí hậu khác thời tiết như thế nào?
HS: dựa vào SGK trả lời
GV lưu ý học sinh phân biệt đến tính ngắn hạn, thay đổi của thời tiết và tính lâu dài, có quy luật của khí hậu.
1. Thời tiết và khí hậu
a) Thời tiết




- Là hiện tượng khí tượng xảy ra ở 1 địa phương trong thời gian ngắn.
- Thời tiết luôn thay đổi.
b) Khí hậu

- Là sự lặp đi lặp lại của thời tiết ở 1 địa phương trong thời gian dài (nhiều năm)
- Khí hậu có tính qui luật.


Hoạt động 2

GV Giảng giải quy trình hấp thu nhiệt của mặt đất, của không khí: Vào mùa nóng hay mùa lạnh Mặt trời chính là nguồn chính cung cấp ánh sáng và nhiệt cho Trái Đất. Khi các tia bức xạ Mặt Trời đi qua khí quyển, chúng chưa trự tiếp làm cho không khí nóng lên. Mặt đất hấp thụ lượng nhiệt của Mặt Trời, rồi bức xạ lại vào không khí. Lúc đó, không khí mới nóng lên. Độ nóng lạnh đó, gọi là nhiệt độ không khí.
? Muốn biết nhiệt độ của không khí người ta phải làm gì?
HS Phải đo bằng nhiệt kế
GV Cho HS đọc đoạn “Ở các trạm khí tượng,… cách mặt đất 2 mét” Tại sao phải để nhiệt kế trong bóng râm?
HS Nếu để nhiệt kế dưới ánh nắng Mặt Trời thì nhiệt độ đo được không phải là nhiệt độ của không khí
HS Làm bài tập tính nhiệt độ trung bình ngày của Hà Nội (Tr 55 - SGK).
? Vậy để tính nhiệt độ trung bình ngày, tháng, năm ta làm thế nào?
HS Để tính nhiệt độ trung bình ngày, người ta thường đo nhiệt độ không khí mỗi ngày ít nhất ba lần vào lúc 5 giờ, 13 giờ và 21 giờ, rồi tính nhiệt độ trung bình ngày và ghi vào sổ nhật kí
? Tại sao không khí nóng nhất không phải la lúc 12 giờ mà là 13 giờ?
GV Khắc sâu: Không khí chỉ nóng nhất sau khi đã hấp thu được bức xạ của mặt đất, mà mặt đất chỉ bức xạ sau khi đã hấp thu được bức xạ của Mặt Trời. Như vậy nhiệt độ cao nhất của không khí phải là vào lúc 13 giờ, chậm hơn so với mặt đất 1 giờ
2. Nhiệt độ không khí và cách