Tiết: 45
Ngày dạy: 20/12
THƠ HAI CƯ – BA SÔ

I. Mục tiêu cần đạt
Kiến thức:
+ Qua việc tự học ở nhà và ở lớp học sinh bước đầu làm quen với Nhật Bản, hiểu được thơ Ba cư: vài nét đặc trưng giá trị tư tưởng nghệ thuật thơ Hai cư-Ba Sô
+ Tích hợp với bài làm văn “trình bày một vấn đề”
Kỹ năng: Rèn luyện kỹ năng tự đọc hiểu bảng dịch thơ nước ngoài, trình bày những cảm nhận của cá nhân trước tập thể.
Thái độ: Bồi dưỡng tinh thần yêu cái đẹp và có thái độ trân trọng cái hay cái đẹp của nhân loại
II. Chuẩn bị
- Thầy: + Tham khảo SGK, soạn giáo án
+ Phương pháp: Hướng dẫn học sinh đọc hiểu
- Trò: Tự học ở nhà, lên lớp giáo viên hướng dẫn.
III. Tiến trình bài dạy:
1. Ổn định, kiểm tra sĩ số:
2. Kiểm tra bài cũ: 5’
Đọc thuộc lòng bài thơ “Thu Hứng” (Cảm xúc mùa thu) của Đổ Phủ ? (Phiên âm và dịch thơ)
3. Bài mới:
a/ Dẫn nhập:
        Trong văn học Nhật Bản, thơ hai-cư chiếm một vị trí khá quan trọng. Thể thơ này ra đời và phát triển rộng rãi trong thời  kì Phục hưng văn học thế kỷ XVII - XVIII và song hành với đời sống văn hóa Nhật. Lúc đầu thơ hai-cư bắt nguồn từ các thể thơ ca truyền thống như trường ca, hòa ca, đoản ca... Sau đó một phần của bài thơ trong các thể thơ này tách ra độc lập và tồn tại một thời gian dài không có tên gọi chính thức, đến khi nhà thơ Shiki (1867-1902) gọi đó là thơ hai-cư  vào những năm cuối thế kỷ XIX rồi nó tồn tại  cho đến ngày nay. Vậy thơ Hai cư có đặc điểm và nội dung gì nổi bật? chúng ta cùng tìm hiểu câu trả lời trong bài học ngày hôm nay…
b/ Tiến trình bài giảng:
TG
Hoạt động của GV và HS
Nội dung cần đạt

5’
Hoạt động 1: Vài nét về tác giả Ba Sô:
? Em đọc phần tiểu dẫn và nêu những nét chính về Ba Sô?
Học sinh : Đọc tiểu dẫn, phát biểu
I. Tìm hiểu chung:
1. Vài nét về tác giả Ba Sô
- BaSô (1644-1694) tên thật là Masuô Bashô (Tùng Vĩ Ba Tiêu) là một nhà thơ nổi tiếng của văn học Nhật Bản.
- Quê ở tỉnh Iga (nay là tỉnh Miê)
- Gia đình thuộc tầng lớp võ sĩ cấp thấp.
- Khoảng năm 28 tuổi chuyển đến Ê-đô (Tôkiô) sống và sáng tác thơ Hai-cư với bút danh Ba Sô (Ba Tiêu)
- 10 năm cuối đời, ông đi khắp đất nước viết du ký và làm thơ Hai Cư
- Ông mất ở OsaKa khi mới 50 tuổi
- Tác phẩm nổi tiếng nhất: “Lối lên miền Oku” (1689)

10’
Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu đôi nét về thể thơ Hai cư
?Em hiểu gì về thể thơ Hai cư?
2. Đặc điểm thơ Hai cư
1. Thể thơ
- Hai cư là một thể thơ truyền thống độc đáo của Nhật Bản (thi quốc), được hình thành từ thế kỷ thứ XVI đến thế kỷ XVII có những thành tựu nổi bật
- Hình thức: thơ Hai cư thuộc loại ngắn nhất thế giới (cả bài chỉ 17 âm tiết, ngắt thành 3 đoạn 5-7-5). Nguyên bản tiếng Nhật chỉ có một câu thơ
+ Dòng 1: giới thiệu
+ Dòng 2: Tiếp tục ý trên và chuẩn bị cho dòng 3
+ Dòng 3: Ý thơ kết lại nhưng không rõ ràng, mở ra những suy ngẫm, cảm xúc cho người đọc ngân nga, lan tỏa.


Giáo viên
? Nội dung của thơ Hai cư?




?Tứ thơ như thế nào ?
2. Nội dung:
- Phản ánh tâm hồn người Nhật-tâm hồn ưa thích hòa nhập với thiên nhiên, vì vậy nội dung thường hướng đên một phong cảnh, một vài sự vật cụ thể, một tứ thơ, một cảm xúc, một suy tư… của người viết.
- Tứ thơ: khơi gợi xúc cảm, suy tư trong một khoảnh khắc hiện tại ( quy tắc sử dụng "quý ngữ)
VD:
Mùa Thu: Mùa Sương – Chiều Thu – Gió Thu.
Mùa Hè: Chim Đỗ Quyên, Tiếng Ve
Mùa Xuân: Hoa anh đào.

Đó là thời điểm hiện tại, cảnh trước mắt, sự gắn bó sâu sắc của con người với thiên nhiên.


?Thủ pháp tượng trưng trong thơ