Bài 23: Thiên nhiên vùng Nam Bộ
Khởi động
Các hình 1, 2, 3 gợi cho em biết
điều gì về thiên nhiên vùng Nam
Bộ?

- Các hình 1, 2, 3 cho em biết:
+ Vùng Nam Bộ nằm ở phía nam của Tổ
quốc. Nơi đây có vùng biển rộng lớn.
+ Vùng Nam Bộ có mạng lưới sông ngòi dày
đặc, với nhiều sông lớn như: sông Đồng Nai,

sông Tiền, sông Hậu. Các con sông này đã
cung cấp nguồn nước dồi dào cho đời sống
sản xuất và sinh hoạt của cư dân; đồng thời
bồi đắp nên những đồng bằng phù sa màu
mỡ, trù phú.
+ Vùng biển ở Nam Bộ rất giàu tiềm năng về
du lịch, vận tải biển và khai thác khoáng sản.

Khám phá (trang 92, 93, 94, 95)
1. Vị trí địa lí
Quan sát hình 4, em hãy xác định
vị trí vùng Nam Bộ (ranh giới, tên

quốc gia, biển, vịnh và các vùng
tiếp giáp) trên lược đồ.

- Vùng Nam Bộ tiếp giáp với: Campu-chia; Biển Đông; vùng Tây
Nguyên và Duyên hải miền Trung.

2. Đặc điểm thiên nhiên
a) Địa hình
Quan sát hình 4 và đọc thông tin,
em hãy xác định trên lược đồ các
khu vực địa hình có độ cao: 0 - 50
m, 50 - 200 m, 200 - 500 m của
vùng Nam Bộ. Khu vực nào có diện
tích lớn nhất?

- Xác định:
+ Vùng Tây Nam Bộ (còn gọi là Đồng bằng
sông Cửu Long) có độ cao trung bình dưới
50 m so với mực nước biển.
+ Phần lớn khu vực Đông Nam Bộ có độ cao
từ 50 - 200 m so với mực nước biển.
+ Một phần phía tây bắc của khu vực Đông
Nam Bộ có độ cao từ 200 - 500 m so với
mực nước biển.
- Khu vực Tây Nam Bộ có diện tích lớn nhất.

b) Khí hậu
Đọc thông tin, em hãy cho biết đặc
điểm khí hậu vùng Nam Bộ.

- Nam Bộ có nhiệt độ trung bình
năm cao, trên 27°C; lượng mưa
lớn, trung bình khoảng 2000 mm
mỗi năm.
- Khí hậu được chia thành hai mùa
rõ rệt:
+ Vào mùa mưa, khí hậu ẩm ướt.
+ Mùa khô có lượng mưa ít, nắng
nóng.

c) Đất
Quan sát hình 5 và đọc thông tin,
em hãy:
- Nêu tên các loại đất chính của
vùng Nam Bộ.
- Cho biết loại đất nào có diện tích
lớn nhất và phân bố ở đâu.

- Các loại đất chính ở vùng Nam
Bộ là: đất xám, đất đỏ badan và đất
phù sa. Trong đó:
+ Đất xám và đất đỏ badan phân
bố chủ yếu ở vùng Đông Nam Bộ.
+ Đất phù sa phân bố chủ yếu ở
vùng Tây Nam Bộ.
- Loại đất có diện tích lớn nhất là
đất phù sa.

d) Sông ngòi
Quan sát hình 4 và đọc thông tin,
em hãy:
- Xác định trên lược đồ vị trí các
sông của vùng Nam Bộ.
- Cho biết đặc điểm sông ngòi của
vùng Nam Bộ.

- Một số sông lớn ở khu vực Nam Bộ, là:
sông Đồng Nai; sông Tiền; sông Hậu;
sông Sài Gòn.
- Đặc điểm chính của sông ngòi:
+ Vùng Nam Bộ có mạng lưới sông ngòi
dày đặc. Các sông lớn của vùng là sông
Đồng Nai, sông Tiền, sông Hậu,… có
nguồn nước dồi dào.
+ Các sông thường có mùa lũ và mùa
cạn.

3. Ảnh hưởng của thiên nhiên
đến sản xuất và sinh hoạt
Quan sát các hình 7, 8, 9, 10 kết
hợp hiểu biết của bản thân, em hãy
nêu một số ảnh hưởng của thiên
nhiên đến sản xuất và sinh hoạt
của người dân vùng Nam Bộ.

- Ảnh hưởng thuận lợi:
+ Địa hình khá bằng phẳng, khí
hậu nóng ẩm và đất đai màu mỡ
thuận lợi cho phát triển nông
nghiệp.
+ Mạng lưới sông ngòi, kênh rạch
dày đặc và đường bờ biển dài tạo
điều kiện thuận lợi để phát triển
ngành thuỷ sản và giao thông
đường thuỷ.

- Khó khăn:
+ Ở vùng Nam Bộ thường xảy ra
tình trạng thiếu nước ngọt và đất
nhiễm mặn.
+ Tình trạng sạt lở bờ sông, bờ
biển gây ra nhiều thiệt hại cho
người dân.

Luyện tập (trang 96)
Vẽ sơ đồ tư duy thể hiện đặc điểm
thiên nhiên vùng Nam Bộ.

Vận dụng (trang 96)
Em hãy sưu tầm tranh ảnh hoặc
câu chuyện về một địa danh ở
vùng Nam Bộ và chia sẻ với các
bạn trong nhóm của mình.
(*) Tham khảo: một số cảnh đẹp
ở đảo Phú Quốc (Kiên Giang)