Tiết 57 Bài 29: THẤU KÍNH MỎNG
I. Mục tiêu:
1. Kiến thức:
- Nêu được khái niệm ảnh điểm, vật điểm.
- Cách dựng ảnh tạo bởi thấu kính.
- Các trường hợp tạo ảnh bởi thấu kính, đặc điểm của ảnh (thật hay ảo, chiều, độ lớn)
- Các công thức về thấu kính (số phóng đại ảnh, xác định vị trí ảnh)
- Công dụng của thấu kính.
2. Kỹ năng:
- Vẽ ảnh tạo bởi các loại thấu kính.
- Vận dụng được các công thức về thấu kính để giải được bài tập về thấu kính.
3. Thái độ:
- Nghiêm túc nghiên cứu khoa học, quan sát thí nghiệm.
- Lắng nghe y kiến của bạn.
II. Chuẩn bị:
1. Giáo viên:
- Chuẩn bị bài giảng bằng powerpoint
- Chuẩn bị phiếu học tập
- Chuẩn bị những tranh, ảnh minh họa về ứng dụng của thấu kính.
2. Học sinh:
- Ôn lại khái niệm về ảnh đã học ở lớp 7 và lớp 9
- Học lại khái niệm quang tâm, tiêu điểm, tiêu diện, trục phụ ở bài cũ (tiết 1).
III. Tiến trình dạy học:
1. Hoạt động 1 (3 phút): Ổn định tổ chức lớp, đặt vấn đề vào bài mới
- Ổn định tổ chức lớp.
- Đặt vấn đề vào bài mới
Ở tiết trước chúng ta vừa đi tìm hiểu những kiến thức đại cương về thấu kính như cấu tạo và phân loại thấu kính, các khái niệm về quang tâm, tiêu điểm, tiêu diện, tiêu cự, độ tụ. Tiết còn lại hôm nay chúng ta sẽ tiếp tục tìm hiểu về sự tạo ảnh bởi thấu kính và các công thức của thấu kính. Trước tiên chúng ta tìm hiểu khái niệm ảnh và vật.
2. Hoạt động 2 (20 phút): Nghiên cứu sự tạo ảnh bởi thấu kính
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
Nội dung

+ Ở lớp 7 và 9 chúng ta đã quan sát và dựng ảnh của vật tạo bởi gương phẳng, gương cầu. Vậy:
- Nhắc lại khái niệm ảnh đã học ở lớp dưới?
- Nhận xét tính chất ảnh tạo bởi gương phẳng?









- Nhận xét ảnh tạo bởi thấu kính hội tụ?
♦ Quy ước chùm tia sáng truyền ra khỏi bề mặt sau cùng của hệ quang học là chùm tia ló.
- Nêu khái niệm ảnh điểm?





- Nêu khái niệm vật điểm?







- Tia tới qua quang tâm O của thấu kính, tia ló sẽ đi thế nào?
- Tia tới song song với trục chính, tia ló sẽ đi thế nào?
- Tia tới đi qua tiêu điểm vật chính hay có đường kéo dài qua, tia ló sẽ đi thế nào?
- Trong TH phải vẽ một tia bất kỳ ta xác định thế nào?
- Trả lời câu C4 Sgk – 105?
♦ Ảnh của một vật phẳng nhỏ được biểu diễn bằng mũi tên liền nét nếu là ảnh thật, và mũi tên đứt nét nếu là ảnh ảo.










- Ảnh của một vật tạo bởi mỗi loại thấu kính có những đặc điểm gì?
- Phát phiếu học tập yêu cầu HS làm
- NX kết quả và đưa ra bảng tóm tắt trang 186
- Ảnh ảo chỉ có thể quan sát bằng mắt đặt ở vị trí thu nhận được chùm tia phản xạ hoặc khúc xạ.
- Ảnh thật hứng được trên màn.






Ảnh là ảnh ảo








Ảnh là ảnh thật

- Ảnh điểm là điểm đồng quy của chùm tia ló hay đường kéo dài của chúng:
+ Thật nếu chùm tia ló là chùm hội tụ
+ Ảo nếu chùm tia ló là chùm phân kỳ
- Vật điểm là điểm đồng quy của chùm tia tới hay đường kéo dài của chúng
+ Thật nếu chùm tia tới là chùm phân kỳ.
+ Áo nếu chùm tia tới là chùm hội tụ.
- Tia ló truyền thẳng


- Tia ló đi qua tiêu điểm ảnh chính

- Tia ló song song với trục chính















- Có 2 cách:
+ C1: Xác định trục phụ song song với tia tới. Tia ló tương ứng (hay đường kéo dài của nó) sẽ qua tiêu điểm ảnh phụ trên trục đó.









+ C2: Dựng tiêu diện vật, dựng trục phụ đi qua giao điểm của tia tới và tiêu điểm vật, tia ló sẽ song song với trục phụ đó.









- Làm trên phiếu học tập.