THAO TÁC LẬP LUẬN SO SÁNH

Tuần: 6
Tiết: 21

I. MỤC TIÊU BÀI DẠY:
- Vận dụng thao tác lập luận so sánh để làm sáng tỏ một ý kiến, một quan điểm.
II. PHƯƠNG TIỆN THỰC HIỆN:
- Sách giáo khoa Ngữ Văn 11 - tập 1.
- Sách giáo viên Ngữ Văn 11 - tập 1.
- Sách thiết kế.
III. CÁCH THỨC TIẾN HÀNH:
- GV tổ chức giờ dạy theo cách kết hợp các phương pháp: Gợi tìm, trao đổi thảo luận, vấn đáp,...
IV. TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
1. Ổn định lớp
2. Kiểm tra bài cũ:
- Đọc lại 15 câu đầu bài “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc”.
- Phân tích vẻ đẹp của hình tượng người nông dân nghĩa sĩ trong bài “Văn tế…Cần Giuộc”?
3. Bài mới: “Thao tác lập luận so sánh”


HOẠT ĐỘNG CỦA GV & HS
NỘI DUNG BÀI HỌC

( Hoạt động 1: Tìm hiểu mục đích, yêu cầu của thao tác lập luận so sánh.
+ GV : Nhắc lại khái niệm so sánh
+ GV : Cho HS đọc VD trong mục I rồi trả lời các câu hỏi ở SGK.
+ HS: Đọc ngữ liệu, thảo luận trả lời các câu hỏi.

























( Hoạt động 2: Tìm hiểu cách lập luận so sánh.
+ GV : Gọi HS đọc ngữ liệu SGK trả lời câu hỏi.
+ HS: Đọc ngữ liệu ở SGK và trả lời các câu hỏi.



















+ GV : Gọi HS đọc ghi nhớ SGK.
( Hoạt động 3: Luyện tập.
+ GV : Yêu cầu HS thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi ở phần luyện tâp.
+ HS: Thảo luận.
( GV gợi ý:
+ Câu a: Tác giả khẳng định Đại Việt có đầy đủ những thuộc tính của một quốc gia văn minh như TQ: có văn hóa, phong tục tập quán, chính quyền, hào kiệt. Dù vậy, Đ V cũng có những mặt khác : văn hóa, lãnh thổ, phong tục, chính quyền riêng, hào kiệt.
+ Câu b: Những điều khác nhau đó cho thấy Đ V là một nước độc lập tự chủ, mọi âm mưu thôn tính, sáp nhập ĐV vào lãnh thổ TQ là trái với đạo lí, không thể chấp nhận được.
+ Câu c: đây là một đoạn văn so sánh mẫu mực có sức thuyết phục.
 I. MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU CỦA THAO TÁC LẬP LUẬN SO SÁNH.
1. Tìm hiểu ngữ liệu:
a. - Đối tượng được so sánh là bài “Văn Chiêu hồn”.
- Đối tượng so sánh là Chinh phụ ngâm, Cung oán ngâm và Truyện Kiều.
b. Điểm giống và khác nhau giữa hai đối tượng:
- Giống: đều nói về con người.
- Khác: Chinh phụ ngâm, Cung oán ngâm và Truyện Kiều bàn về con người ở cõi sống. Chiêu hồn bàn về con người ở cõi chết.
c. Mục đích so sánh trong đoạn trích:
- Làm sáng tỏ vững chắc hơn lập luận của mình.
- Tác giả đi từng bước, đưa dẫn chứng để thuyết phục người đọc:
+ Chinh phụ ngâm, Cung oán ngâm nói về một lớp người.
+ Truyện Kiều nói về một xã hội người.
+ Đến Văn chiêu hồn thì cả loài người lúc sống và lúc chết được bàn tới.
+ Nếu Truyện Kiều nâng cao lịch sử thơ ca, ngược lại Chiêu hồn mở rộng địa dư của nó qua một vùng xưa nay ít ai bàn đến: cõi chết.
---> Tác dụng: làm cho ý kiến cụ thể, sinh động, thuyết phục hơn.
2. Mục đích, yêu cầu của thao tác lập luận so sánh:
- Mục đích của so sánh là làm sáng rõ đối tượng đang nghiên cứu trong tương quan với đối tượng khác.
- So sánh đúng làm cho bài văn nghị luận sáng rõ, cụ thể, sinh động và có sức thuyết phục.

II/ CÁCH SO SÁNH:
1. Tìm hiểu ngữ liệu 1:
a. Nguyễn Tuân đã so sánh quan niệm soi đường của Ngô Tất Tố với các quan niệm sau:
- Quan niệm của những người chủ trương “cải lương hương ẩm” cho rằng chỉ cần bài trừ hủ tục là đời sống của nhân dân được nâng cao.
- Quan niệm của những người hoài cổ cho là chỉ cần trở về với cuộc sống thuần phác trong sạch như xưa thì đời sống của người nông dân được cải thiện.
b. Căn cứ để so sánh: dựa vào