Lịch Sử
Bài 23: Thành thị ở Thế kỉ XVI - XVII
1. Đặc điểm về dân cư và hoạt động mua bán.
Phiếu bài tập
Các em thấy những hình ảnh gì trong bức tranh?
Thuyền bè, sông nước, nhà cửa, …
Nhà cửa, thuyền bè nhiều chứng tỏ Thăng Long
lúc bấy giờ như thế nào ?
 Đây là bức tranh của một thương nhân người Hà Lan tên là Ba-ron vẽ cảnh duyệt quân ở giữa hồ Tả Vọng và sông Hồng trước lầu Ngũ Long của Thăng Long.
          Bức tranh còn mô tả cảnh thuyền bè đi lại tấp nập trên sông Hồng, trên bờ là hình ảnh những phố phường sầm uất. Đặc biệt trong tranh, tác giả còn tái hiện các thương điếm của người Hà Lan, người Anh dựng ở ngay trên bờ sông, chứng tỏ Thăng Long là nơi hội tụ buôn bán tấp nập.
Người xưa có câu: "Thứ nhất Kinh Kỳ, thứ nhì Phố Hiến" Vào thế kỷ 16, cách không xa kinh thành Thăng Long, đã nổi lên một trung tâm thương nghiệp lớn của Đàng ngoài.  Đó là Phố Hiến. Đến Phố Hiến tàu thuyền có thể di lại thuận tiện: đường từ biển vào theo cửa sông Hồng hoặc đường từ cửa sông Thái Bình qua sông Luộc đi vào; ở phía trong từ sông Đáy qua sông Châu Giang tìm sang, rồi từ kinh thành Thăng Long đi xuống: “Ở đây dừng lại tất cả các thuyền bè từ bốn phương để buôn bán với đường ngoài”. Phố Hiến xưa, chính là thị xã Hưng Yen ngày nay đã từng có một thời kỳ phồn thỉnh vào bậc Nhất trong lịch sử.
Hiện vật còn lại của Văn miếu hiện nay là 9 tấm bia đá, trong đó 8 bia được lập năm Đồng Khánh thứ 3 (1888), một bia được lập năm Bảo Đại thứ 18 (1943) ghi danh các nhà khoa bảng Hưng Yên. Có 138 vị đỗ đại khoa được ghi khắc vào bia từ thời Trần đến năm 1919 - khoa thi cuối cùng khoa cử nho học, trong đó có 21 vị nay thuộc địa phận tỉnh Thái Bình (phủ Tiên Hưng trước kia thuộc Hưng Yên, nay thuộc Thái Bình).
Hiện tại Văn miếu đang thờ Khổng Tử, người được suy tôn là "Vạn thế sư biểu", và các chư hiền của Nho gia. Cùng thờ với Khổng Tử là Chu Văn An, người thầy giáo, người hiệu trưởng đầu tiên của Trường Quốc Tử Giám.
Trước cách mạng tháng Tám năm 1945, Văn miếu Xích Đằng là cơ sở hoạt động bí mật của Trung ương, xứ ủy Bắc kỳ, tỉnh ủy Hưng Yên.
Các em thấy những hình ảnh gì trong bức tranh?
thành phố cảng to đẹp, buôn bán tấp nập
Thuyền bè, người, chòi gác, biển, núi đá
Thuyền bè ra vào nhiều chứng tỏ Hội An lúc bấy giờ như thế nào ?
 Bức tranh mô tả cảnh thuyền bè qua lại buôn bán tấp nập trên sông, phía xa xa là biển cả và núi đá. Phía bên phải bức tranh là một chòi cao có người canh gác.
          Hội An là một đô thị cổ, có thương cảng sầm uất nằm bên cửa Đại, nơi sông Thu Bồn đổ ra biển Đông. vào thế kỷ XVI, XVII, nơi đây là một thương cảng nổi tiếng của khu vực Đông Nam Á, thu hút nhiều nhà buôn nước ngoài như Nhật Bản, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha và các nước Đông Nam Á, …đến buôn bán.
Chùa Cầu vốn được một thương nhân Nhật Bản xây dựng vào thế kỷ thứ 17. Theo truyền thuyết, ngôi chùa được coi như một thanh kiếm đâm xuống lưng con quái vật mamazu khiến nó không thể quẫy đuôi gây ra những trận động đất. Cầu dài 18m, có mái che lợp ngói âm dương che kín cả cây cầu, chân xây bằng gạch, phần thân cầu bằng gỗ sơn son được chạm trổ rất công phu, phần gian chính giữa (gọi là chùa) thờ Bắc Đế Trấn Võ - vị thần bảo hộ xứ sở được tạc bằng gỗ. Trên cửa chính của Chùa Cầu có tấm biển lớn chạm nổi 3 chữ Hán “Lai Viễn Kiều” (cầu bạn phương xa đến).
Đoan Môn - cửa chính đi vào Hoàng thành Thăng Long xưa
Đoan Môn - cửa chính đi vào Hoàng thành Thăng Long nay
Chùa Cầu in bóng đêm xuân