Kinh nghiệm đổi mới kiểm tra
đánh giá môn GDCD trường THPT

Người thực hiện: Hán Thị Bích Thuỷ
Đơn vị: Trường THPT Hương Cần

Để tự giám sát thực hiện mục tiêu dạy học, kết quả sử dụng phương pháp dạy học, cách hình thức và phương tiện dạy học cũng như điều chỉnh việc dạy học của giáo viên cho phù hợp với đối tượng của học sinh, thấy rõ năng lực của học sinh việc kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh trong quá trình dạy học là vô cùng quan trọng.
Chính vì vậy trong cuộc hội thảo hôm nay tôi xin được đưa ra một vài ý kiến, kinh nghiệm nhỏ của tôi về việc thực hiện đổi mới kiểm tra, đánh giá thúc đẩy đổi mới phương pháp dạy học môn GDCD ở trường THPT Hương Cần.
Là môn khoa học xã hội môn GDCD có những đặc trưng cơ bản của bộ môn, đó là giúp học sinh hình thành phẩm chất chính trị, tư tưởng. đạo đức, nó gắn liền với đường lối xây dựng và bảo vệ tổ quốc, góp phần đào tạo học sinh thành những người lao động mới: có phẩm chất tốt đẹp, tích cực, có thế giới quan khoa học, nhân sinh quan tiên tiến, có đạo đức trong sáng, gia sức thực hiện đường lối và nhiệm vụ cách mạng đúng đắn của Đảng và Nhà Nước sống và làm việc theo pháp luật.
Chính vì vậy dạy môn GDCD ở trường THPT là quá trình chuyển giao thông tin khoa học của bộ môn giữa giáo viên và học sinh. Nó bao gồm hai quá trình xử lý và chuyển giao thông tin khoa học của bộ môn, của giáo viên và quá trình tiếp nhận, xử lý thông tin của học sinh. Hai quá trình này tác động qua lại lẫn nhau bổ xung cho nhau tạo điều kiện tốt cho nhau cùng hoàn thành toàn bộ chương trình dạy học. Để làm được điều đó ngoài việc đảm bảo những yêu cầu thiết yếu trong quá trình truyền thụ tri thức và rèn luyện kĩ năng cho học sinh như: đảm bảo tính phổ thông, cơ bản, thiết thực và hiện đại; đảm bảo tính hệ thống, tính lý thuyết gắn liền với thực tiễn thì cách kiểm tra đánh giá học sinh giáo viên cần kiểm tra đánh giá trên ba mặt : kiến thức – kĩ năng và thái độ. Với những đặc trưng của bộ môn là sự khái quát những thành tựu của các bộ môn khoa học cụ thể, các hoạt động vật chất tinh thần của con người, chủ trương đường lối lãnh đạo của Đảng và Nhà Nước, chính sách pháp luật tôn giáo và văn hóa do đó đổi mới kiểm tra đánh giá trước tiên là đổi mới kiểm tra đánh giá ngay từ khâu soạn – giảng của giáo viên. Ngoài nhiệm vụ đánh giá một cách chính xác các thông tin khoa học cụ thể trong từng bài dạy giáo viên có thể xác lập các hình thức kiểm tra đánh giá thông qua việc vận dụng kiến thức để giải quyết các vấn đề của cuộc sống, việc liên hệ kiến thức với cuộc sống thực tiễn như vấn đề bảo vệ môi trường, vấn đề đấu trinh phòng chống ngăn ngừa tội phạm, vấn đề ATGTĐB, thanh niên với việc lựa chọn nghề nghiệp, trách nhiệm với tổ quốc…
Tiếp sau khâu truyền đạt tri thức cho học sinh là khâu giáo viên kiểm tra đánh giá kiến thức học sinh qua rất nhiều kênh khác nhau: qua giáo viên chủ nhiệm, qua cán bộ đoàn, qua tập thể lớp, qua chính cá nhân học sinh. Và để làm được điều này đòi hỏi giáo viên dạy bộ môn phải thường xuyên liên hệ, nắm bắt cập nhật kịp thời các thông tin khoa học để cung cấp cho học sinh và cũng để khuyến khích học sinh tự liên hệ với thực tiễn, chủ động và tăng cường ý thức rèn luyện ở học sinh, giúp em vận dụng kiến thức đã học để giải quyết những vấn đề của cuộc sống.
Tuy nhiên kiểm tra đánh giá phải mang tính chất quá trình, tức là nội dung kiểm tra đánh giá phải thể hiện sự tiếp nối giữa những vấn đề cũ và mới, sự vận dụng kiến thức, kĩ năng, kinh nghiệm, của học sinh là để xử lý các tình huống. Mỗi nội dung kiểm tra không là cái gì mới, riêng lẻ mà là một khâu liên tục giúp giáo viên hình dung được cả quá trình học tập và rèn luyện của học sinh trong và ngoài giờ học, để người giáo viên điều chỉnh quá trình dạy học của bản thân cho phù hợp với đối tượng học sinh và cũng giúp học sinh rút ra những ưu và nhược điểm của mình so với yêu cầu giáo dục để khắc phục và phấn đấu tự hoàn thiện bản thân.
Trong thực tiễn qua một vài năm giảng dạy tôi đã áp dụng và việc kiểm tra đánh giá học sinh dưới các hình thức như: bài kiểm tra đánh giá học sinh được quy định trong kế hoạch giảng dạy gồm kiểm tra thường xuyên và kiểm tra định kỳ. Xong bài kiểm tra không nên chỉ