Tập vận động thể lực tăng cường sức khỏe hô hấp

BS.CKI. Lê Thị Kim Chi
Giảng viên bộ môn nội Đai HọcY dươc TPHCM
Bác sĩ  trung tâm điều trị bệnh hô hấp Phổi Việt
 
 Vai trò của tập vận động thể lực
1.     Tập vận động thể lực là 1 trong các thành phần của chương trình phục hồi chức năng hô hấp, nhằm cải thiện tình trạng sức khỏe, cải thiện chất lượng cuộc sống
2.     Điều quan trọng là vận động hàng ngày sẽ giữ cho cơ bắp săn chắc hơn. Việc lười vận động chắc chắn sẽ làm tình trạng bệnh sẵn có xấu hơn.
3.     Cải thiện khả năng chịu đựng của tim mạch và hô hấp.
Bởi vì rất dễ bị khó thở nên nhiều bệnh nhân COPD trở nên ít hoạt động. Thiếu hoạt động sẽ làm mất sức mạnh của cơ và sức khỏe toàn diện. Bệnh nhân COPD luyện tập thường xuyên có thể cải thiện được sự chịu đựng của tim - hô hấp và khỏe mạnh hơn.
4.     Lợi ích của luyện tập thường xuyên. Luyện tập thường xuyên giúp:
Cải thiện sự thở.
Giúp làm sạch chất nhày.
Làm tim khỏe hơn.
Cải thiện sức mạnh của chi.
Cải thiện sự cân bằng
Cải thiện tâm trạng và sức khỏe tinh thần.
Tăng khả năng tự lập.
Giúp kiểm soát cân nặng.
Cải thiện sức mạnh của xương.
Một số nguyên tắc chung
       1.  Xác định đúng đối tượng tập luyện để có thể chọn lựa bài tập và thời gian tập thích hợp.
             Nói chung cần phải có ý kiến chỉ dẫn của bác sỹ.
       2.  Không tập trong giai đoạn bệnh cấp tính. Trong giai đoạn bệnh cấp tính cần phải đến bác sỹ để khám và điều trị
       3.  Chỉ áp dụng cho bệnh nhân đã qua giai đoạn cấp tính hoặc không ở trong đợt cấp và có khả năng PHCNHH.
       4.  Nếu áp dụng VLTL trong thời gian điều trị phải có sự hướng dẫn và giúp đỡ của bác sỹ.
       5.  Cần chọn phương pháp tập luyện phù hợp với từng loại đối tượng, từng loại bệnh và từng giai đoạn của bệnh.
       6.  Tập luyện đều đặn, kiên trì từ bài tập dễ, đơn giản đến khó và tăng dần cường độ tập luyện để đạt hiệu quả tối đa.
      7.  Tập luyện phải kết hợp với chế độ dinh dưỡng hợp lý, với thư giãn về tinh thần và tập ở môi trường không khí trong sạch và thoáng mát.
      8.  Không tập ngay sau bữa ăn, phải tập cách bữa ăn chính ít nhất 2 giờ.
      9.  Không thay đổi bài tập quá nhiều lần trong mỗi đợt tập.
   10.  Phụ nữ có thai, nhất là 3 tháng đầu, không tập thở cơ hoành và những bài tập nặng
           nhọc khác, chỉ tập thở nhẹ nhàng kết hợp với thư giãn.
    11.  Không thần thánh hóa mang tính huyền bí các phương pháp tập luyện.
    12.  Không thể coi VLTL hô hấp là vạn năng, bệnh nào cũng có thể chữa khỏi, mà phải thận trọng khi áp dụng.
    13.  Nếu áp dụng VLTL trong thời gian điều trị phải có sự hướng dẫn và giúp đỡ của bác sỹ.
  Tập vận động như thế nào?
Việc tập vận động như thế nào cần phải trả lời được các câu hỏi sau: tập loại nào?
(How?), tập ở đâu? (Where?), tập bao lâu? (How long?), mức độ thường xuyên như thế nào? (How often?), tập bao nhiêu thì đủ? (How much ?)
Tập loại nào: Có nhiều cách phân chia các bài tập.
Bài tập tăng sức bền (Endurance training): Đi bộ, thảm lăn, xe đạp, bơi lội…
Bài tập tăng sức cơ (Strenght training): Giữ thăng bằng, kháng lực, nâng tạ…
Tập sức bền là trọng tâm của chương trình vận động phục hồi chức năng hô hấp nhưng phối hợp cả 2 cách tập có tác dụng tối ưu.
Vận động chi dưới giúp cải thiện khả năng gắng sức nhưng không tác động đến chức năng hô hấp.
Vận động chi trên cải thiện sức cơ, giảm nhu cầu thông khí nhờ tăng hoạt động cơ hô hấp phụ.
Tập vận động cơ hô hấp có thể giảm bớt khó thở nhưng kết quả nghiên cứu còn bàn cãi.
Loại hình và các bài tập vận động nên đa dạng, phong phú.
Ưu tiên các hình thức tập đơn giản không đòi hỏi trang thiết bị đắt tiền.
Các bài tập không dụng cụ
Căng cơ lưng rộng. (hình 1)
Đứng thẳng lưng, 2 chân rộng bằng vai. (Tư thế ngồi nếu bạn không thể đứng vững.).
Đưa 2 tay lên trên đầu, tay này nắm tay kia. Kéo thẳng lên trên nghiêng người về bên phải. Giữ thân dưới thẳng. bạn