Ngày soạn 20/8/2005
PHẦN ĐẠI SỐ
Chương I SỐ HỮA TỈ - SỐ THỰC
Tiết 1 TẬP HỢP Q CÁC SỐ HỮA TỈ
I. Mục tiêu :
- HS hiểu được khái niệm về số hữa tỉ, cách biểu diễn số hữa tỉ trên trục số và so sánh các số hữa tỉ
- Nhận biết mối quan hệ giữa các tập hợp số N, Z, Q
- HS biết biễu diễn số hữa tỉ trên trục số, biết so sánh hai số hai số hữa tỉ.
II. Chuẩn bị :
GV : Bảng phụ ghi BT 1, 2 trang 7
HS : Ôn tập các kiến thức phân số bằng nhau, tính chất cơ bản của phân số, quy đồng mẫu các phân số, so sánh số nguyên, so sánh phân số, biễu diễn số nguyên trên trục số .
III. Tiến trình tiết dạy :
1. Ổn định :
2. Kiểm tra bài cũ :
3. Giảng bài mới :
a/ GT : GV giới thiệu chương trình đại số 7 và một số yêu để học tốt bộ môn Toán . GV giới thiệu chương I : Số hữa tỉ - Số thực (5ph)
b/ Tiến trình bài dạy :
TG
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
Kiến thức

10ph
Hoạt động 1 : SỐ HỮA TỈ
1. Số hữa tỉ :


GV ta có các số : 3, -0,5,  EMBED Equation.3 .
Hãy viết mỗi số trên bằng 3 phân số bằng nó�?



Ứng với mỗi số có bao nhiêu phân số bằng nó�?
- Các phân số bằng nhau là các cách viết khác nhau của cùng một số , số đó được gọi là số hữa tỉ . Vậy số 3, -0,5,  EMBED Equation.3  là số hữa tỉ.
- Thế nào là số hữa tỉ�?
GV yêu cầu làm�?1





GV yêu cầu làm�?2
Tìm mối quan hệ giữa N, Z, Q
GV minh họa bằng biểu đồ Ven
- Treo bảng phụ BT 1 trang 7
HS viết :
3=  EMBED Equation.3 
-0,5 =  EMBED Equation.3 
 EMBED Equation.3 
- Có thể viết mỗi số trên thành vô số phân số bẳng nó.






-HS trả lời
?1/ 0,6 = EMBED Equation.3 �; 1 EMBED Equation.3 
-1,25 =  EMBED Equation.3 
Các số trên là các số hữa tỉ
HS�:?2/ a EMBED Equation.3 
HS làm N  EMBED Equation.3  Z  EMBED Equation.3  Q

BT 1 trang 7
-3  EMBED Equation.3  N; -3 EMBED Equation.3 Z; -3 EMBED Equation.3  Q�;- EMBED Equation.3   EMBED Equation.3  Z
- EMBED Equation.3   EMBED Equation.3  Q�; N EMBED Equation.3 Z EMBED Equation.3 Q

Số hữa tỉ là số viết được dưới dạng phân số  EMBED Equation.3  với a, b EMBED Equation.3  Z, b EMBED Equation.3  0
Tập hợp số hữa tỉ kí hiệu là Q

7ph
Hoạt động 2�: BIỂU DIỄN SỐ HỮA TỈ TRÊN TRỤC SỐ
2. Biểu diễn số hữa


GV vẽ trục số yêu cầu HS biễu diễn các số nguyên trên trục số .
GV yêu cầu HS tự đọc SGK cách biễu diễn số hữa tỉ trên trục số .
GV minh họa ví dụ 1.2 SGK
* Yêu cầu HS làm BT 2 trang 7 theo nhóm
HS thực hiện




- Nhóm làm việc :
a) EMBED Equation.3 
b)

tỉ trên trục số
Trên trục số, điểm biểu diễn số hữa tỉ x được gọi là điểm x.

13ph
Hoạt động 3 : SO SÁNH HAI SỐ HỮA TỈ
3. So sánh hai số


Yêu cầu HS làm ?4
Muốn so sánh hai phân số ta làm thế nào ?
=> Cách so sánh hai số hữa tỉ


* So sánh hai số hữa tỉ -6 EMBED Equation.3  và 0
Chốt lại cách so sánh số hữa tỉ
+ Viết về cùng mẫu dương
+ So sánh hai tử, tử nào lớn hơn => Số hữa tỉ đó lớn hơn .
GV giới thiệu số hữa tỉ dương, số hữa tỉ âm, số 0
* Làm ?5

?4)  EMBED Equation.3 
Vì -10 > -12 =>  EMBED Equation.3 
Hay  EMBED Equation.3 
HS trả lời : -6 EMBED Equation.3  =  EMBED Equation.3 





?5/ Số hữa tỉ dương :  EMBED Equation.3  ;  EMBED Equation.3 
- Số hữa tỉ âm :  EMBED Equation.3 ; EMBED Equation.3 ; EMBED Equation.3 
- Số hữa tỉ không âm, không dương là 0/-2




hữa tỉ
Nếu x < y thì trên trục số , điểm x nằm bên trái điểm y
Số hữa tỉ lớn hơn 0 gọi là số hữa tỉ dương
Số hữa tỉ nhỏ hơn 0 gọi là số hữa tỉ âm
Số 0 không là số hữa tỉ âm cũng không là số hữa dương.

6ph
Hoạt động 4 : CỦNG CỐ



Giải BT 3/8 SGK
a) x =  EMBED Equation.3 
y =  EMBED Equation.3  => x < y
c) x = - 0,75 = -75/100 = -3/4 = y



 4. Hướng dẫn về nhà :
- Nắm định nghĩa số hữa tỉ, cách so sánh hai số hữa tỉ
- BTVN 3c, 4, 5 SGK và 1, 3, 4 SBT
- Chuẩn bị : Quy tắc cộng trừ phân số, quy tắc dấu ngoặc, quy tắc chuyển vế
IV. Rút kinh nghiệm :
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

( ( (

Ngày soạn 21/08/2005

Tiết 2 CỘNG TRỪ SỐ HỮA TỈ
I. Mục tiêu :
- HS nắm được các quy tắc cộng trừ số hữa tỉ, biết quy tắc chuyển vế trong tập hợp các số hữa tỉ
- Có kỹ năng làm các phép tính cộng trừ các số hữa tỉ nhanh va đúng.
II. Chuẩn bị :
GV : Bảng phụ ghi BT trắc nghiệm
HS : Chuẩn bị quy tắc cộng trừ phân số, quy tắc dấu ngoặc, quy tắc chuyển vế
Bảng con để hoạt động nhóm
III. Tiến trình tiết dạy :
1. Ổn định : (1ph)
2. Kiểm tra bài cũ : HS1
1/ Phân số nào biểu diễn số hữa tỉ  EMBED Equation.3 
A.  EMBED Equation.3  B.  EMBED Equation.3  C.  EMBED Equation.3  D. Một đáp số khác
2/ Cho a, b  EMBED Equation.3 Z, b EMBED Equation.3 0, x =  EMBED Equation.3  ; a, b cùng dấu thì :
A. x = 0 B. x > 0 C. x < 0 D. Cả A, B, C đều sai
3/ Chọn cách viết sai�:
A. 5  EMBED Equation.3  N B. 7  EMBED Equation.3  Q C. -6  EMBED Equation.3  Z D.  EMBED Equation.3   EMBED Equation.3  Q
HS2 : So sánh các số hữa tỉ
a)  EMBED Equation.3  và  EMBED Equation.3  b) -0,25 và  EMBED Equation.3 
3. Giảng bài mới :
a. GT : Ta đã biết cách cộng trừ hai phân số vậy muốn cộng trừ hai phân số ta làm thế nào ? (2ph)

b. Tiến trình bài dạy :
TG
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
Kiến thức

13ph
Hoạt động 1 : Quy tắc cộng trừ các số hữa tỉ
1. Quy tắc cộng


GV : Mọi số hữa tỉ đều viết dưới dạng phân số  EMBED Equation.3  (a, b  EMBED Equation.3 Z, b EMBED Equation.3 0) => Cộng trừ số hữa tỉ ta làm thế nào ?
- Với x =  EMBED Equation.3  ;y =  EMBED Equation.3  với a, b, m EMBED Equation.3 Zthì x+y =�. .; x -y = .
GV nhắc lại các tính chất của phép cộng phân số .
- GV nêu hai ví dụ và yêu cầu HS nêu cách làm , GV ghi bảng
* Làm BT 6 trang 10
HD�: Viết số hữa tỉ là số nguyên, số thập phân dưới dạng phân số�; thực hiện quy đồng mẫu các phân số .
HS : Ta viết các số hữa tỉ dưới dạng phân số rồi áp dụng quy tắc cộng trừ phân số


HS�: x+y = EMBED Equation.3  ;
x - y = EMBED Equation.3 


HS�: Chuyển số hữa tỉ về phân số

6/ a)  EMBED Equation.3  b) - 1
c)  EMBED Equation.3  d)  EMBED Equation.3 

trừ các số hữa tỉ
Với x =  EMBED Equation.3  ;y =  EMBED Equation.3  với a, b, m EMBED Equation.3 Z
thì x+y =� EMBED Equation.3 
x -y =  EMBED Equation.3 



Hoạt động 2 : Quy tắc chuyển vế
2. Quy tắc chuyển


GV : Tìm số nguyên x biết
x + 5 = 7
- Nhắc lại quy tắc chuyển vế trong Z ?

- Tương tự trong Q ta cũng có quy tắc chuyển vế
GV yêu cầu HS làm ?2
GV nêu chú ý
HS giải : x + 5 = 7
x = 7 - 5 => x = 2
- Khi chuyển một số hạng từ vế này sang vế kia ta phải đổi dấu số hạng đó.
- HS đọc quy tắc chuyển vế

Làm ?2/ a) x = -1/6 b) x = 29/28
HS đọc lại chú ý như SGK
vế
Với mọi x, y, z  EMBED Equation.3  Q�: x + y = z =>
x = z - y



Hoạt động 3 : Luyện tập củng cố



Gọi 2 HS làm BT 9 trang 10
HD�: Vận dụng quy tắc chuyển vế và quy tắc cộng trừ hai phân số .



Làm BT 10 trang 10
Yêu cầu HS nêu phương pháp giải (nêu đủ hai cách)
- Chia lớp thành hai dãy

Nhóm1,2,3 làm theo cách 1

Nhóm 3,4,5 làm theo cách 2
HS1�: a) x +  EMBED Equation.3 
x =  EMBED Equation.3  =>x =  EMBED Equation.3 
HS2�: -x -  EMBED Equation.3  =  EMBED Equation.3 
x =  EMBED Equation.3  -  EMBED Equation.3  =>x =  EMBED Equation.3 
Các nhóm làm BT 10 như theo yêu cầu /
C1: A =  EMBED Equation.3 
=  EMBED Equation.3  EMBED Equation.3 
C2/
A= 6- EMBED Equation.3 
=(6-5-3)-( EMBED Equation.3 )+( EMBED Equation.3 )
= -2 -  EMBED Equation.3  =  EMBED Equation.3 


 4. Hướng dẫn về nhà�:
- Nắm quy tắc cộng trừ số hữa tỉ và quy tắc chuyển vế
- BTVN 7, 8, 9 (b, d) trang 10 SGK
Hướng dẫn bài 7�: a)  EMBED Equation.3  b)  EMBED Equation.3 Chuẩn bị : Ôn tập quy tắc nhân, chia phân số, các tính chất của phép nhân trong Z
IV. Rút kinh nghiệm�:






Ngày soạn 04/09/2005
Tiết 3 NHÂN, CHIA PHÂN SỐ
I. Mục tiêu :
- HS nắm vững quy tắc nhân chia số hữa tỉ
- Có kỹ năng nhân, chia số hữa tỉ nhanh chóng và đúng.
II. Chuẩn bị :
GV : Ghi bảng phụ tính chất cơ bản của phân số , số hữa tỉ, BT 14 SGK trang 12
HS : Ôn tập các quy tắc nhân phân số, chia phân số, tính chất cơ bản của phép nhân phân số, định nghĩa tỉ số .
III. Tiến trình tiết dạy :
1. Ổn định :
2. Kiểm tra bài cũ : (7ph)
HS1: - Viết công thức tổng quát cộng trừ hai số hữa tỉ x, y .
- Tính A =  EMBED Equation.3  ĐS : A =  EMBED Equation.3 
HS2