Ngày soạn : 12/ 01/ 08
Tiết : 73

TỤC NGỮ VỀ THIÊN NHIÊN VÀ LAO ĐỘNG SẢN XUẤT

I. MỤC TIÊU :
1-Kiến thức :
- Hiểu thế nào là tục ngữ, hiểu nội dung, ý nghĩa và một số hình thức nghệ thuật (kết cấu, nhịp điệu, cách lập luận) của nhữmh câu tục ngữ trong bài.
2- Kỉ năng :
- Phân tích nét nghệ thuật , thuộc lòng những câu tục ngữ trong văn bản.
3- Thái độ :
- Bồi dưỡng lòng yêu thiên nhiên, yêu lao động sản xuất.
II. CHUẨN BỊ :
- GV: Tham khảo SGV, soạn bài.
- HS: Đọc văn bản - soạn câu hỏi theo SGK.
III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :
1. Ổn định : (1’) Kiểm tra sĩ số, tác phong HS
2. Kiểm tra : (3’) Vở soạn bài của học sin.
3. Bài mới :
Giới thiệu : (1’)
Ở học kỳ I, các em đã được tìm hiểu về ca dao với các nội dung của nó. Trong học kỳ II này chúng ta lại tiếp tục tìm hiểu về tục ngữ cũng là một thể loại văn học dân gian. Nếu như ca dao thiên về diễn tả đời sống tâm hồn, tư tưởng, tình cảm của người dân thì tục ngữ lại đúc kết những kinh nghiệm của người dân về mọi mặt. Hôm nay, các em sẽ được cung cấp kiến thức về tục ngữ với nội dung về thiên nhiên và lao động sản xuất.

TL
HOẠT ĐỘNG CỦA GV
HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ
KIẾN THỨC

4’
Hoạt động 1 : Đọc, tìm hiểu khái quát.
Hoạt động 1 :

I. Đọc , tìm hiểu chung



+ GV đọc mẫu.
+ HS nghe, đọc
Tục ngữ: Những câu nói dân gian ngắn gọn, ổn định, có nhịp điệu, hình ảnh thể hiện những kinh nghiệm của người dân về mọi mặt (tự nhiên, lao động sản xuất, xã hội), được người dân vận dụng vào đời sống, suy nghĩ và lời ăn tiếng nói hàng ngày. Đây là loại VHDG.


+ Hướng dẫn HS đọc.
+ Tìm hiểu chú thích.
Tục: thói quen lâu đời được mọi người công nhận.
Ngữ: lời nói.
Mau: trái nghĩa với thưa
Cần: chăm chỉ, chịu khó.
Thì: thời vụ thích hợp nhất cho việc trồng trọt.



Hoạt động 2 : Tìm hiểu văn bản
Hoạt động 2:
II. Đọc hiểu văn bản :


Có thể chia 8 câu tục ngữ trong bài làm mấy nhóm?
Mỗi nhóm gồm những câu nào? gọi tên từng nhóm?
TL: có thể chia 8 câu tục ngữ trong bài làm 2 nhóm:
Nhóm 1: các câu 1, 2, 3, 4 ( TN về T/nhiên.
Nhóm 2: câu 5, 6, 7, 8 ( TN về LĐSX
1. Phân loại:
+ Nhóm 1: các câu 1, 2, 3, 4 ( TN về T/nhiên.
Nhóm 2: câu 5, 6, 7, 8 ( TN về LĐSX

16’


2. Tìm hiểu nhóm 1 : Tục ngữ về thiên nhiên.


Ghi bảng câu 1
TL: Đây là cách dự đoán thời tiết âm lịch tháng 5 ngày dài, đêm ngắn, tháng 10 ngày ngắn đêm dài.
Câu 1:
Đêm tháng năm, chưa nà7m đã sáng.
Ngày tháng mười, chưa cười đã tối.


- Em hiểu thế nào về câu tục ngữ này.

Nội dung:
Tháng 5 đêm ngắn, ngày dài.
Tháng 10 đêm dài, ngày ngắn.



- Về cách diễn đạt, câu tục ngữ này có nét gì đặc sắc.

TL: - Câu tục ngữ có lối đối, đối vế, đối từ ngữ.
- Hình ảnh và cách nói thậm xưng (chưa nằm đã sáng, chưa cười đã tối)
- Vần lưng ( nhịp nhàng, xuôi tai, dễ nhớ.
Hình thức:
- Đối vế, đối từ ngữ (đêm-ngày, sáng-tối)
- Thậm xưng
- Vần lưng (năm-nằm,
mười-cười)

Trường hợp vận dụng:


- Người ta sử dụng những câu tục ngữ này trong những trường hợp nào?
TL: có thể sử dụng câu tục ngữ vào chuyện tính toán, sắp xếp công việc hoặc giữ gìn sức khỏe vào những thời điểm khác nhau trong năm.
Sắp xếp công việc, giữ gìn sức khỏe phù hợp với thời gian từng mùa trong năm.




Đọc và ghi bảng câu 2

TL:
Câu 2: Mau sao thì nắng, vắng sao thì mưa.