Tiết 16: Bài 9: SỰ BIẾN ĐỔI TUẦN HOÀN TÍNH
CHẤT CỦA CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC. ĐỊNH LUẬT TUẦN HOÀN.( Tiết 1)
Nội dung tiết học: Tính kim loại, tính phi kim: sự biến đổi tính chất trong một chu kì và trong một nhóm A, độ âm điện (tiết 1).
MỤC TIÊU
Kiến thức, kỹ năng, thái độ
HS có khả năng:
Kiến thức:
+ Nắm được định nghĩa về tính kim loại, tính phi kim.
+ Hiểu được quy luật biến đổi tính kim loại, tính phi kim của các nguyên tố trong một chu kì, trong một nhóm A (dựa vào bán kính nguyên tử).
+ Biết và nhận xét được sự biến đổi độ âm điện của một số nguyên tố trong một chu kì, trong một nhóm A.
Kỹ năng:
+ Dựa vào quy luật chung, suy đoán được sự biến thiên tính chất cơ bản trong chu kì (nhóm A), cụ thể: bán kính nguyên tử; tính kim loại, tính phi kim; độ âm điện.
+ Rèn luyện khả năng quan sát, thuyết trình, hoạt động nhóm.
+ Vận dụng kiến thức để làm một số bài tập liên quan.
Thái độ:
+ Có sự hứng thú, say mê trong việc tìm hiểu các quy luật của bảng tuần hoàn.
+ Có sự thích thú trong việc tìm hiểu kiến thức khoa học.
Năng lực, phẩm chất hướng tới
Năng lực sử dụng ngôn ngữ hóa học.
Viết và biểu diễn đúng cấu hình electron, sự phân bố electron thuộc các phân lớp của nguyên tử.
Năng lực giải thích sự biến đổi tính chất của các nguyên tố trong một chu kì, trong một nhóm A.
Năng lực ghi nhớ, vận dụng kiến thức.
Chuẩn bị của GV, HS
a, Chuẩn bị của GV:
SGK hóa học lớp 10, giáo án bài giảng.
Xây dựng các tình huống dạy học, dự kiến các tình huống, phương án trả lời của học sinh, dự đoán các khó khăn của học sinh.
Thiết kế công cụ đánh giá kết quả học tập của học sinh.
Phương tiện giảng dạy: máy chiếu, phiếu học tập.
b, Chuẩn bị của HS
Học bài cũ.
Đọc trước bài mới, tài liệu liên quan (SGK nâng cao,…).
Phương tiện học tập: SGK, vở ghi.
Cơ sở tích hợp
HS nắm được kiến thức nội dung của bài, mở rộng để giải thích một số hiện tượng thực tế.
CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP
Hoạt động khởi động
Mục đích hoạt động
Giúp HS nhớ lại kiến thức đã học về bảng tuần hoàn, sự biến đổi tuần hoàn cấu hình electron của các nguyên tố hóa học. Từ đó, GV hướng HS đến tìm hiểu về sự biến đổi tuần hoàn tính chất của các nguyên tố trong một nhóm A, trong một chu kì và các kiến thức liên quan.
Nội dung hoạt động
HS lên bảng trả lời các câu hỏi:
+ Nguyên tắc sắp xếp các nguyên tố trong bảng tuần hoàn.
+ Viết được cấu hình electron lớp ngoài cùng của các nguyên tử của các nguyên tố Li, Na, K, Mg, Al ( viết theo thứ tự trong chu kì, trong nhóm). Nhận xét được đặc điểm của các nguyên tố đó.
GV kiểm tra lại câu trả lời của HS, dẫn dắt vào bài mới: “ Sự biến đổi tuần hoàn cấu hình electron lớp ngoài cùng của nguyên tử nguyên tố chính là nguyên nhân của sự biến đổi tuần hoàn tính chất của các nguyên tố. Vậy để tìm hiểu về sự biến đổi tính chất của các nguyên tố trong bảng tuần hoàn thì chúng ta cùng tìm hiểu bài học ngày hôm nay. Tiết 16: Bài 9: Sự biến đổi tuần hoàn tính chất của các nguyên tố hóa học. Định luật tuần hoàn ( Tiết 1)”.
Kỹ thuật tổ chức dạy học
Theo hình thức kiểm tra bài cũ.
Hoạt động hình thành kiến thức
Mục đích hoạt động
HS hiểu được tính kim loại, tính phi kim là gì.
Hiểu và nêu được tính kim loại và tính phi kim biến đổi như thế nào theo chiều tăng điện tích hạt nhân nguyên tử.
HS và trình bày được định nghĩa độ âm điện, sự biến đổi độ âm điện trong một chu kì và trong một nhóm A.
Nội dung hoạt động
Chia lớp thành 4 nhóm nhỏ, với các nhiệm vụ riêng cho mỗi nhóm:
+ Nhóm 1: Nhớ lại kiến thức lớp 9 cùng tìm hiểu SGK, hãy cho biết tính kim loại, tính phi kim là gì và đặc điểm của nó.
+ Nhóm 2: Cho biết nguyên tắc sự biến đổi tính chất của các nguyên tố trong một chu kì? Xét VD với chu kì 3 với các tiêu chí: điện tích hạt nhân, bán kính nguyên tử, khả năng nhường electron.
+ Nhóm 3: Cho biết nguyên tắc sự biến đổi tính chất