KẾ HOẠCH BÀI DẠY - BÀI HỌC STEM 5
BÀI 9: MẠCH ĐIỆN ĐƠN GIẢN, VẬT DẪN ĐIỆN VÀ VẬT CÁCH ĐIỆN
Thời gian thực hiện: 02 tiết
GV dạy:
Thời điểm thực hiện: Ngày 31 tháng 10 năm 2024
Tuần 9: Bài 9. Mạch điện đơn giản. Vật dẫn điện, vật cách điện – Sách KNTT
Mô tả bài học:
HS tìm hiểu và bước đầu biết lắp mạch điện đơn giản. Vận dụng kiến thức
để làm được đèn lồng.
Nội dung chủ đạo và tích hợp trong bài học:
Môn học

Môn học chủ
đạo

Môn học tích
hợp

Yêu cầu cần đạt

Môn:
Khoa học

Môn:
Công nghệ

– Giải thích được lí do sử dụng vật dẫn điện, vật
cách điện trong một số đồ vật, tình huống
thường
gặp.
– Đề xuất được cách làm thí nghiệm để xác định
vật dẫn điện, vật cách điện.
– Nhận thức được muốn tạo ra sản phẩm công
nghệ cần phải thiết kế; thiết kế là một quá trình
sáng tạo.
– Vẽ phác thảo, nêu được ý tưởng thiết kế một
sản phẩm công nghệ đơn giản.

I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT
– Mô tả được cấu tạo và hoạt động của mạch điện thắp sáng gồm: nguồn điện,
công tắc, bóng đèn, dây dẫn.
– Đề xuất được cách làm thí nghiệm để xác định vật dẫn điện, vật cách điện.
– Đề xuất được ý tưởng làm đèn trung thu.
– Lựa chọn đươc vật liệu và tiến hành làm được đèn trung thu bằng những dụng
cụ đơn giản.
Cơ hội hình thành và phát triển các phẩm chất, năng lực chung:
1

– Tự chủ và tự học: Tích cực, chủ động hoàn thành các nhiệm vụ được giao.
– Giao tiếp và hợp tác: Tham gia nhiệm vụ nhóm, trình bày kết quả làm việc
nhóm.
II. ĐỒ DÙNG HỌC TẬP
1. Chuẩn bị của GV
– Các phiếu học tập
– Phiếu đánh giá theo nhóm
2. Chuẩn bị của HS (dành cho 1 nhóm)
STT

Thiết bị/ Học liệu

Số lượng

Bộ lắp mạch điện
đơn giản

1 hộp/nhóm

Kéo

1 cái/nhóm

Dây dẫn điện

4 đoạn/nhóm

2 Pin AA 1,5V và
hộp pin

1 bộ / nhóm

Đèn led và đèn
vonfram

1 cái/nhóm

6

Băng keo điện 2 cm

1 cuộn/nhóm

7

Băng keo trang trí

1 cuộn/nhóm

Bút màu

1 hộp/1 nhóm

1

Hình ảnh minh hoạ

2

3
4

5

8

2

9
Giấy màu

10 tờ/nhóm

10
Giấy bóng kính

4 tờ/ nhóm

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Hoạt động của GV

Hoạt động của HS

1. * Khởi động:
2. – GV hỏi: Đố các con biết, hằng năm thiếu – HS trả lời: Tết trung thu
nhi có một dịp lễ gì mà chúng mình rất
mong đợi?
3. – GV dẫn dắt: Khi nhắc tới tết trung thu,

– HS hát múa theo nhạc.

chúng ta nhớ đến ngay bài hát: Rước đèn
trung thu. Vậy trước khi vào bài học hôm
nay, chúng ta cùng nhau hát bài: Rước đèn
trung thu nhé.

– HS trả lời.

– GV đặt vấn đề: Trong bài hát vừa rồi,
chúng ta đã nhắc đến Tết Trung thu. Đây
là một lễ hội truyền thống quan trọng và
đầy màu sắc của người dân Việt Nam. Tết
Trung thu là dịp để các thế hệ gia đình
sum họp, chia sẻ niềm vui cùng nhau. Vào
ngày rằm tháng Tám âm lịch hằng năm,
người Việt tổ chức rất nhiều các hoạt
động. Ai có thể kể cho thầy và các bạn

– HS trả lời lần lượt theo ý thích.

biết, dịp trung thu có các con tham gia các
hoạt động gì?
(Trong ngày Tết trung thu, con được tham
3

Hoạt động của GV

Hoạt động của HS

gia các hoạt động:
+ Rước đèn
+ Múa lân
+ bày cỗ
+ Làm đồ chơi trung thu

– HS trả lời.

+ Ngắm trăng
+ Chơi trò chơi dân gian
+ Hát trống quân

– HS lắng nghe.

+…)
– Trong các hoạt động đó, con thích nhất
hoạt động nào?
– Vì sao con lại thích rước đèn?
– GV dẫn dắt: Đêm trung thu, các bạn
thiếu nhi mang theo những chiếc đèn sáng
lấp lánh rong ruổi khắp ngõ xóm, phố – HS trả lời.
phường cùng tiếng hát ngân nga khiến cho
đêm trung thêm rộn rã. Rước đèn mang lại
niềm vui cho thiếu nhi và trở thành một
hoạt động không thể thiếu trong đêm hội
trông Trăng đấy.
– GV đặt câu hỏi:
+ Vậy các con có muốn tự mình làm một
chiếc đèn trung thu không?

– HS lắng nghe.

+ Theo các con, tiêu chí đầu tiên của một
chiếc đèn trung thu là gì?
+ Nếu để đèn cứ chiếu sáng mãi được
không nhỉ?
+ Các bạn thiếu nhi hầu như ai cũng từng
tham gia rước đèn. Vậy khi sử dụng, đèn
trung thu cần đảm bảo yêu cầu gì?

– HS thảo luận nhóm và đưa ra tiêu
chí.

4

Hoạt động của GV

Hoạt động của HS

– GV chốt tiêu chí:
– Đại diện các nhóm lên trình bày.
1. Đèn có thể phát sáng và có thể bật/tắt dễ
dàng.
2. Các bộ phận của đèn được gắn với nhau
một cách chắc chắn, gọn gàng.
3. Đèn đảm bảo an toàn khi sử dụng
4. Đèn được trang trí hài hòa, đẹp mắt

– Các nhóm điều chỉnh tiêu chí nếu
cần.
– HS nhắc lại.

– GV từ tiêu chí trên, mời các nhóm thảo
luận và đưa ra tiêu chí của nhóm mình
nhé!
– GV mời đại diện các nhóm lên trình bày
tiêu chí của nhóm. Mời các nhóm khác
nhận xét góp ý bổ sung.
– GV cho các nhóm điều chỉnh tiêu chí
nếu cần.
– GV chốt: Như vậy, các con đã đưa ra
được các tiêu chí của một chiếc đèn trung
thu. Thầy mời 1 bạn nhắc lại.
– GV chuyển ý: Các con ạ, để thiết kế
một đèn trung thu theo yêu cầu đã đề ra
thì chúng ta cùng nhau đi khám phá chiếc
đèn lồng. Thầy mời các con cùng đến với
hoạt động tiếp theo: KHÁM PHÁ CẤU
TẠO CỦA ĐÈN TRUNG THU
II – KHÁM PHÁ
Hoạt động 1. Khám phá cấu tạo của đèn trung thu
– GV đặt câu hỏi: Bạn nào kể giúp thầy tên – HS trả lời.
các bộ phận chính của đèn trung thu.

5

Hoạt động của GV

Hoạt động của HS

(tay cầm, nguồn điện, dây điện, công tắc)
– Thầy mời các con quan sát lên màn hình. – HS quan sát.
Thầy có một chiếc đèn trung thu.
Bạn nào kể tên các bộ phận giúp thầy nào?
(GV làm bảng phụ)
– GV chiếu slide chốt: Cấu tạo đèn trung
thu.

– HS kể.
– HS theo dõi.
– HS trả lời.

– GV đặt câu hỏi: Trong các bộ phận này,
bộ phận nào giúp đèn trung thu có thể
chiếu sáng được?

– HS lắng nghe.

– GV dẫn dắt:
+ Đúng rồi đấy các con ạ. Đèn trung thu
lung linh trong đêm nhờ bộ phận thắp sáng
bằng nến và bóng đèn. Tuy nhiên đèn
trung thu thường được làm từ những vật
liệu dễ cháy, bây giờ người ta không còn
sử dụng nến mà thay vào đó chính là các
mạch điện đơn giản để đảm bảo an toàn.
+ Bộ phận thắp sáng sẽ được cấu tạo như
thế nào? Chúng mình cùng chuyển sang
hoạt động tiếp theo.
Hoạt động 2. Tìm hiểu về mạch điện chiếu sáng đơn giản
a. Tìm hiểu về các bộ phận của mạch điện
thắp sáng đơn giản
– GV đặt câu hỏi: Theo các con thì mạch

– HS trả lời.

điện thắp sáng cơ bản sẽ gồm những bộ
phận nào?
(Mạch điện thắp sáng đơn giản bao gồm 4

6

Hoạt động của GV

Hoạt động của HS

thành phần.
1. Nguồn điện
2. Công tắc
3. Đèn

– HS lắng nghe.

4. Dây dẫn)
– GV: Thầy đã chuẩn bị cho mỗi nhóm 1
bộ mạch điện thắp sáng đơn giản. Để khám
phá hoạt động của mạch điện và chức năng
của mỗi bộ phận trong mạch điện, các con
cùng thảo luận nhóm 8 để hoàn thành
phiếu thảo luận số 1 thầy đã phát cho các
nhóm trưởng lúc đầu giờ. Mời 1 HS đọc
nội dung phiếu thảo luận 1.

– HS quan sát.

– GV: Trong quá trình thảo luận có phần
thực hành các con lưu ý: Trong bộ mạch
điện có kí hiệu dấu + / – Trên các viên pin
cũng có kí hiệu dấu + – . Đầu có dấu cộng
là cực dương, đầu có dấu trừ là cực âm.

7

Hoạt động của GV

Hoạt động của HS

Khi lắp pin, các con cần lắp đúng vị trí quy
ước: cực dương lắp vào vị trí dấu +, cực
âm lắp vào dấu
+ Ngoài ra, đèn cũng có kí hiệu cực – HS đọc.
âm/cực dương.
– HS thực hiện.
Các con chú ý khi thực hiện các thao tác.
– HS trả lời.

–
GV mời một bạn đọc các nhiệm vụ cần
thảo luận.
– Các con hãy thực hiện theo phiếu học
tập. Thời gian thảo luận là 7 phút.
– GV: Thời gian thảo luận đã hết. Bây giờ
thầy mời các con quan sát mạch điện thắp
sáng đơn giản. Sau khi cùng nhau thực
hành và thảo luận, chúng mình cùng nhau
trả lời các câu hỏi:
+ Nhóm 1: 2 HS lên mang theo bộ lắp
ghép
Câu 1: Khi lắp mạch điện như hình thì
đèn có sáng không?

– HS nhận xét.
– HS giơ tay.

8

Hoạt động của GV

Hoạt động của HS

Câu 2: Khi đóng công tắc xuống như
hình minh họa thì đèn có sáng không? Vì
sao?
– HS xung phong trả lời.

–
Mời HS nhận xét câu trả lời của bạn.

– HS lắng nghe.

– Những nhóm nào cũng ra kết quả như
vậy? (hs giơ tay)
– GV đưa một bộ mạch điện lắp sẵn:
* Thầy thấy các con đều đã lắp được
mạch điện thắp sáng đúng yêu cầu. Bây
giờ, thầy có 1 mạch điện sau, hiện giờ

– HS trả lời.

mạch điện đã đóng công tắc mà vẫn ko
sáng. Các con hãy quan sát xem nguyên
nhân từ đâu nhỉ? Bạn nào xung phong lên
kiểm tra.

– Đại diện HS trình bày.

– GV lưu ý: Khi lắp mạch điện, để mạch
điện thắp sáng, các con cần kết nối các bộ
phận một cách chắc chắn với nhau.
Mạch điện các con lắp khi thực hiện nhiệm
vụ 1 chính là mạch điện hở. Còn mạch
điện khi đèn sáng là mạch điện kín.
– GV đặt câu hỏi: Vậy theo con thế nào là
mạch điện hở? Thế nào là mạch điện kín?
+ MẠCH ĐIỆN HỞ: Không có dòng điện
chạy trong mạch điện nên BÓNG ĐÈN
KHÔNG SÁNG.

– HS lắng nghe.

9

Hoạt động của GV

Hoạt động của HS

+ MẠCH ĐIỆN KÍN: Dòng điện từ nguồn
điện chạy qua dây dẫn điện đến bóng đèn
làm BÓNG ĐÈN SÁNG.
– GV: Vừa rồi chúng ta đã tìm hiểu về cấu – HS nhắc lại kiến thức.
tạo của mạch điện thắp sáng đơn giản có 4
thành phần chính. Vậy các thành phần đó
có chức năng gì? Mời 1 bạn lên trình bày ý

– HS trả lời.

kiến thảo luận của nhiệm vụ 3.
PHIẾU HỌC TẬP
–

GV CHỐT:

–
GV
chúng ta vừa tìm hiểu về mạch điện đơn
giản. Bạn nào có thể nhắc lại các kiến thức
cần ghi nhớ ?
– GV chuyển ý: Các con vừa tìm hiểu cấu
tạo mạch điện thắp sáng đơn giản, vừa biết
được cách hoạt động của mạch điện đơn
giản. Vậy chúng ta đã đi làm đèn trung thu
được chưa?

10

Hoạt động của GV

Hoạt động của HS

Hoạt đông 3. Đề xuất ý tưởng và giải pháp làm đèn trung thu
– GV: Qua phần tìm hiểu vừa rồi chúng ta – HS lắng nghe và thực hiện theo yêu
đã biết cách để tạo ra một mạch điện chiếu cầu.
sáng đơn giản, biết lựa chọn vật liệu phù
hợp để cho mạch điện hoạt động. Bây giờ,
chúng ta cùng chuyển sang hoạt động tiếp
theo: Thực hành thiết kế và chế tạo đèn
lồng.
(Chiếu lại tiêu chí )
– Để thực hiện được hoạt động này, thầy
mời các con hãy cất đồ dùng, sách vở của
mình.

– HS nhắc lại tiêu chí.

– Mời 1 bạn nêu lại tiêu chí của đèn lồng
của nhóm.

– HS trả lời.

– Ở hoạt động làm đèn Trung thu, chúng ta
cần thực hiện những bước nào mà phần
thiết kế sản phẩm ở môn Công nghệ mà
các con đã được học?
(Trong hoạt động này, chúng ta cần thực
hiện các bước sau:
1. Xây dựng ý tưởng
2. Chuẩn bị dụng cụ và vật liệu
3. Chế tạo đèn lồng
4. Thử nghiệm và hoàn thiện

– HS đọc tên một số các vật liệu.

5. Đánh giá theo các tiêu chí)
– GV chiếu bảng nguyên vật liệu đã chuẩn

11

Hoạt động của GV

Hoạt động của HS

bị cho từng nhóm và hỏi miệng chức năng
của từng loại: Để giúp các con thuận lợi
trong việc thiết kế và chế tạo một chiếc
đèn lồng, thầy sẽ cung cấp cho các con các
vật liệu sau (chiếu slide). Mời 1 hs đọc tên
các vật liệu đó.

– HS lên nhận vật liệu.

– GV: Với các vật liệu này, theo con có thể
sử dụng làm bộ phận nào của đèn lồng?
– GV mời nhóm trưởng lên nhận một bộ
vật liệu và đồ dùng để chế tạo đèn lồng.
– Để các nhóm chế tạo được một chiếc – Học sinh đọc.
đèn trung thu đảm bảo được các yêu cầu – HS tiến hành thảo luận và phác thảo
đề ra, trước hết, các con cần cần nghĩ ý ý tưởng.
tưởng thiết kế và thể hiện ý tưởng đó
vào giấy A4. Mời 1 HS đọc yêu cầu của

– HS phác thảo ý tưởng lên giấy A4

bản thiết kế.

* Yêu cầu về bản thiết kế:
+ Hình vẽ mô tả được hình dáng dự kiến
của đèn trung thu.
+ Chỉ rõ vị trí các bộ phận của mạch
điện, chất liệu dự kiến sử dụng để làm từng
bộ phận. trong mạch điện chiếu sáng của
đèn trung thu.

– Các nhóm lần lượt lên trình bày.

Ngoài việc các con sử dụng các bộ phận
thầy cung cấp, các con có thể sử dụng các
vật liệu có sẵn trong bộ đồ dùng học tập

12

Hoạt động của GV

Hoạt động của HS

của mình để trang trí đèn trung thu cho
đẹp mắt. Thời gian làm việc là 15 phút
– GV: Đã hết thời gian thảo luận, mời các
nhóm lên trình bày ý tưởng.
– GV mời đại diện nhóm đề xuất ý tưởng.
– GV đặt tình huống: Con cố định bộ phận
thắp sáng bằng cách nào để thuận tiện việc
bật/tắt?
(GV có thể đưa ra nhiều tình huống khác
để hỏi HS. Ví dụ Viên pin to hơn tay cầm
thì làm thế nào? Công tắc để ở đâu để tiện
bật tắt)
Hoạt động 4. Làm đèn trung thu
– GV: Đã có bản thiết kế, chúng ta đã có – HS lắng nghe.
thể tiến hành làm đèn trung thu được rồi
đấy. Các con đã sẵn sàng chưa?
– Các con lưu ý:
+ Bóng đèn có cực, cực dương, và cực âm
– Các con cần đảm bảo an toàn khi sử
dụng một số vật liệu sau:
+ Các con cần sử dụng kéo cẩn thận
+ Không nối 2 đầu của pin với nhau.
+ Chỉ nên lắp pin sau cùng để đảm bảo an
toàn.
– Các con lưu ý bám sát vào tiêu chí của – HS thực hành làm đèn lồng.

13

Hoạt động của GV

Hoạt động của HS

đèn trung thu để lắp nhé.
– Các nhóm tiến hành chế tạo và thử
nghiệm sản phẩm trong thời gian 15p.
– GV đi hỗ trợ các nhóm: (con định làm
công tắc như thế nào? Cần sử dụng vật liệu
cách điện? …….
Hoạt động 5. Giới thiệu và cùng bạn rước đèn trung thu
* Trưng bày và báo cáo sản phẩm
– GV: Chỉ trong thời gian ngắn các nhóm – HS lắng nghe.
đã hoàn thành phần thực hành và thu được
sản phẩm rất đẹp. Thầy khen cả lớp.
– GV: Bây giờ các con hãy cất gọn các đồ – HS thực hiện.
dùng không cần thiết, chỉ để lại sản phẩm
và đồ dùng để trưng bày.

– Đại diên các nhóm lên trình bày giới

– GV: Thầy mời đại diện một nhóm lên thiệu sản phẩm.
trình bày sản phẩm của nhóm mình.
– GV nhận xét sản phẩm theo các tiêu chí – HS cùng nhận xét.
1 của các sản phẩm.
* GV góp ý chung:

– HS theo dõi.

Thầy khen các nhóm đã hoàn thành xong
phần chế tạo đèn trung thu của nhóm
mình. Đèn đảm bảo được các tiêu chí đã
đề ra. Đèn đã sáng, các nhóm đều rất sáng
tạo khi thiết kế công tắc, các bộ phận khá
chắc chắn, các mẫu đèn rất phong phú.
Nhóm nào chưa xong chúng mình sẽ hoàn

14

Hoạt động của GV

Hoạt động của HS

thành tiếp vào cuối giờ. Khi đã có bản thiết
kế chi tiết thì thầy tin các con sẽ hoàn
thành nhiệm vụ của mình.
Bây giờ, chúng mình hãy bình chọn cho – HS cùng đánh giá.
chiếc đèn mình yêu thích nhé.
– GV hỏi lần lượt từng sản phẩm.
* GV chốt chúng:
– Nhờ bàn tay khéo léo, các con đã thiết kế
và tự làm được những chiếc đèn trung thu – HS cùng tham gia.
đầy màu sắc, độc đáo và ý nghĩa.
– Thầy khen cả lớp mình.
– Bây giờ chúng mình hãy cùng nhau tham
gia rước đèn bằng chính những chiếc đèn
mà chúng mình vừa hoàn thiện nhé.
Như vậy, chúng mình đã thực hành thiết – HS trả lời.
kế và làm được chiếc đèn lồng. Con có
cảm nhận gì sau khi lắp xong đèn?
III. Tổng kết
– Mời các bạn cho thầy biết, sau tiết học, – HS trả lời.
các con biết thêm điều gì?
- Các con cho thầy biết, ta có thể lấy - HS trả lời.
nguồn điện từ ổ cắm của bảng điện để thắp
sáng đèn trung thu được không? Vì sao?
– Vậy là chúng mình vừa trải qua một tiết
học tìm hiểu về mạch điện đơn giản và các
con đã biết vận dụng kiến thức vừa học để

15

Hoạt động của GV

Hoạt động của HS

làm cho mình những chiếc đèn trung thu
vô cùng xinh xắn và đáng yêu. Thầy hi
vọng, qua tiết học ngày hôm nay, các con
sẽ biết vận dụng những đồ vật dễ kiếm,
đơn giản xung quanh mình để làm thành
những vật dụng có ích nhé.
– Thầy khen các con ngày hôm nay đã học bài rất tốt. Nhiều bạn hăng hái phát
biểu, nhiều bạn sáng tạo, tích cực trong phần thảo luận nhóm. Chúng mình cùng
thưởng cho mình 1 tràng pháo tay nào.
GIÁO VIÊN

TỔ TRƯỞNG DUYỆT

BGH DUYỆT

16