Tiết 15 theo PPCT Ngày soạn 28-9-2008
Bài:SÓNG DỪNG
(Dùng giáo án điện tử)
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức:
- Mô tả được hiện tượng sóng dừng trên một sợi dây và nêu được điều kiện để có sóng dừng khi đó.
- Giải thích được hiện tượng sóng dừng.
- Viết được công thức xác định vị trí các nút và các bụng trên một sợi dây trong trường hợp dây có hai đầu cố định và dây có một đầu cố định, một đầu tự do.
- Nêu được điều kiện để có sóng dừng trong 2 trường hợp trên.
2. Kĩ năng: Giải được một số bài tập đơn giản về sóng dừng.
3. Thái độ: Nghiêm túc trong học tập, tìm tòi các hiện tượng có liên quan trong cuộc sống
4.Trọng tâm: Sóng dừng
II. CHUẨN BỊ
1. Giáo viên: Chuẩn bị các thí nghiệm hình 9.1, 9.2Sgk.
2. Học sinh: Đọc kĩ bài 9 Sgk, nhất là phần mô tả các thí nghiệm trước khi đến lớp.
III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Hoạt động 1 (5 phút): Kiểm tra bài cũ.
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
Kiến thức cơ bản

-Hiện tượng giao thoa sóng nước?
-Điều kiện để có cực đại giao thoa và cực tiểu giao thoa?
-Hai nguồn kết hợp?
-Trả lời câu hỏi của GV.
-HS còn lại theo dõi và nhận xét kết quả.


Hoạt động 2 (10 phút): Tìm hiểu về sự phản xạ của sóng
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
Kiến thức cơ bản

- Mô tả thí nghiệm, làm thí nghiệm với dây nhỏ, mềm, dài một đầu cố định kết hợp với hình vẽ 9.1




- Vật cản ở đây là gì?
- Nếu cho S dao động điều hoà thì sẽ có sóng hình sin lan truyền từ A ( P đó là sóng tới. Sóng bị phản xạ từ P đó là sóng phản xạ. Ta có nhận xét gì về pha của sóng tới và sóng phản xạ?
- Mô tả thí nghiệm, làm thí nghiệm với dây nhỏ, mềm, dài buông thỏng xuống một cách tự nhiên, kết hợp với hình vẽ 9.2
- Vật cản ở đây là gì?
- Tương tự nếu cho S dao động điều hoà thì có sóng hình sin lan truyền từ trên dây ( Ta có nhận xét gì về pha của sóng tới và sóng phản xạ lúc này?
- HS ghi nhận, quan sát và nêu nhận xét:
+ Sóng truyền đi trên dây sau khi gặp vật cản (bức tường) thì bị phản xạ.
+ Sau khi phản xạ ở P biến dạng bị đổi chiều.
- Là đầu dây gắn vào tường.
- Luôn luôn ngược pha với sóng tới tại điểm đó.



- HS ghi nhận, quan sát và nêu nhận xét:
+ Khi gặp vật cản tự do sóng cũng bị phản xạ.
+ Sau khi phản xạ ở P biến dạng không bị đổi chiều.

- Là đầu dây tự do.

- Luôn luôn cùng pha với sóng tới ở điểm phản xạ.
I. Sự phản xạ của sóng
1. Phản xạ của sóng trên vật cản cố định
- Sóng truyền trong một môi trường, mà gặp một vật cản thì bị phản xạ.
- Khi phản xạ trên vật cản cố định, biến dạng bị đổi chiều.
- Vậy, khi phản xạ trên vật cản cố định, sóng phản xạ luôn luôn ngược pha với sóng tới ở điểm phản xạ.
2. Phản xạ của sóng trên vật cản tự do
- Khi phản xạ trên vật cản tự do, biến dạng không bị đổi chiều.
- Vậy, khi phản xạ trên vật cản tự do, sóng phản xạ luôn luôn cùng pha với sóng tới ở điểm phản xạ.




Hoạt động 3 (20 phút): Tìm hiểu về sóng dừng
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
Kiến thức cơ bản

- Ta biết sóng tới và sóng phản xạ thoả mãn điều kiện sóng kết hợp ( Nếu cho đầu A của dây dao động liên tục ( giao thoa.
( Khi này hiện tượng sẽ như thế nào?
- Trình bày các khái niệm nút dao động, bụng dao động và sóng dừng.








- Trong trường hợp này, hai đầu A và P sẽ là nút hay bụng dao động?






- Dựa trên hình vẽ, vị trí các nút liên hệ như thế nào với (?
- Khoảng cách hai nút liên tiếp cách nhau khoảng bao nhiêu?
- Khoảng cách giữa một nút và bụng kết tiếp cách nhau khoảng bao nhiêu?
- Vị trí các bụng cách A