Ngày soạn:
Ngày giảng:
Tiết: Văn bản:
SỐNG CHẾT MẶC BAY
Phạm Duy Tốn
Mục tiêu cần đạt: Qua bài này, học sinh có được:
Kiến thức:
Sơ giản về tác giả.
Hiểu được nội dung phê phán hiện thực, tấm lòng nhân đạo của tác giả và những thành công nghệ thuật trong truyện ngắn “Sống chết mặc bay”.
Nghệ thuật xây dựng tình huống truyện nghịch tính.
Kĩ năng:
Đọc – hiểu truyện ngắn hiện đại đầu thế kỉ XX.
Rèn kĩ năng phân tích nhân vật, tình huống truyện qua các cảnh đối lập tương phản và tăng cấp.
Thái độ:
Phê phán tầng lớp quan lại phong kiến, thương cảm xót xa trước tình cảnh khốn cùng của nhân dân.
Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
Giáo viên: Nghiên cứu soạn giảng..
Học sinh: Đọc bài và soạn bài...
Tiến trình bài dạy:
Ổn định tổ chức: (1p)
Kiểm tra bài cũ: (5p)
GV: Ở chương trình lớp 6, em đã được học những truyện trung đại Việt Nam nào? Em có thể nêu nội dung chính của truyện đó được không?
HS:+ “Con hổ có nghĩa” : Đề cao ân nghĩa trọng đạo làm người.
+ “ Thầy thuốc giỏi cốt ở tấm lòng”: Ca ngợi phẩm chất cao quý của vị Thái y lệnh họ Phạm: không chỉ có tài chữa bệnh mà quan trọng hơn là có lòng thương yêu và quyết tâm cứu sống người bệnh tới mức không sợ quyền uy, không sợ vạ vào thân.
GV: Ngoài ra các em còn được học truyện “Mẹ hiền dạy con” của Trung Quốc ra đời sớm hơn nhưng cũng tạp xếp vào cụm bài gọi là truyện trung đại, vì cách viết giống nhau.
Bài mới
*Giới thiệu bài: Như vậy, thể loại truyện ngắn xuất hiện ở nước ta đã từ lâu. Đó là những truyện ngắn trung đại viết bằng chữ Hán như “Con hổ có nghĩa”, “Thầy thuốc giỏi cốt ở tấm lòng”...mà chúng ta vừa kể tên.Truyện ngắn Việt Nam hiện đại bắt đầu hình thành từ đầu thế kỉ XX. Một trong những nhà văn tiên phong của thể loại này là Phạm Duy Tốn. Tác phẩm “Sống chết mặc bay” của ông như bông hoa đầu mùa của truyện ngắn hiện đại Việt Nam.
*Tiến trình bài học:

Hoạt động của giáo viên
Hoạt động của học sinh
Nội dung

Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu chung.
GV gọi HS đọc chú thích SGK/79
GV: Dựa vào phần chú thích (*) và phần chuẩn bị bài ở nhà, em hãy nêu một vài nét về tác giả PDT?
GV giảng: PDT là một cây bút tiên phong và xuất sắc của khuynh hướng hiện thực những năm đầu thế kỉ XX. Truyện ngắn của ông chuyên về phản ánh hiện thực xã hội.

GV: Em hãy nêu xuất xứ và thể loại của tác phẩm?


GV: Em hiểu như thế nào về truyện ngắn hiện đại? (so sánh với truyện ngắn trung đại và tiểu thuyết)
GV giảng

GV hướng dẫn HS đọc
Chú ý phân biệt các giọng đọc:
+ Giọng kể - tả của tác giả
+ Giọng quan phụ mẫu: hách dịch, hống hách, nạt nộ.
+ Giọng sợ sệt, khúm lúm của thầy đề, dân phu.
GV hướng dẫn HS tìm hiểu chú thích
GV: Em hãy kể tóm tắt của truyện?














GV: Chuyện kể về sự kiện gì? (vỡ đê). Nhân vật chính là ai? (quan phụ mẫu)


GV: Theo em, bố cục của truyện có thể chia làm mấy phần? Nêu nội dung chính của mỗi phần?









GV: Theo em, trọng tâm miêu tả nằm ở đoạn nào? Vì sao em lại xác định như thế?
->Cảnh hộ đê là chính. Vì phần đó có dung lượng dài nhất, tập trung làm nổi bật tư tưởng, phê phán bọn quan lại ăn chơi, vô trách nhiệm trong khi dân đang ra sức cứu đê.

Hoạt động 2: Hướng dẫn HS phân tích văn bản.
GV phát phiếu học tập cho học sinh.
? Cảnh đê sắp vỡ được gợi tả bằng chi tiết không gian, thời gian, địa điểm như thế nào? Nó có ý nghĩa gì?
? Các chi tiết đó gợi một cảnh tượng như thế nào?
(Đêm tối, mưa to không ngớt, nước sông dâng nhanh có nguy cơ làm vỡ đê).

GV: Tên sông được nói cụ thể, nhưng tên làng, tên phủ được ghi bằng kí hiệu. Điều đó thể hiện dụng ý gì của tác giả? ( Tác giả muốn người đọc