Đặt vấn đề

Việc thực hiện đổi mới nội dung - chương trình, đổi mới phương pháp dạy học đã được năm năm. Với phương pháp dạy học mới, phương tiện , thiết bị đồ dùng dạy học đã trở thành không thể thiếu trong mỗi tiết dạy , ở tất cả các bộ môn . Tăng cường tính trực quan, tính cụ thể , tính sinh động ,tính hấp dẫn…của giờ dạy, sẽ góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả của giờ dạy - góp phần tích cực vào việc thực hiện tốt mục tiêu đổi mới phương pháp dạy học mà chúng ta thực hiện tích cực trong suốt năm năm qua.
Như thế, nói đến phương pháp dạy học mới, không thể không nói đến việc sử dụng tốt phương tiện, thiết bị , đồ dùng dạy học. Phương tiện , thiết bị ,đồ dùng dạy học ,chỉ có thể phát huy tối đa giá trị của nó , khi người giáo viên biết khai thác và hướng dẫn học sinh khai thác một cách tốt nhất , tất cả các phương tiện, thiết bị , đồ dùng dạy học có trong tay .
Với bộ môn lịch sử , phương tiện và thiết bị dạy học rất đa dạng , phong phú: tranh ảnh , bản đồ (lược đồ), mẫu vật , băng hình ,phim đèn chiếu…Trong phạm vi của đề tài này , tôi xin đề cập tới việc : Khai thác hệ thống kênh hinh trong SGK lịch sử lớp 9 .



Nhận thức cũ - giải pháp cũ :

1) Nhận thức cũ :

SGK lớp 9 cũ có 43 kênh hình ở cả hai tập. (Trong đó , có 26 tranh ảnh và 17 lược đồ). Trong quan điểm và nhận thức của hầu hết giáo viên bộ môn lịch sử trước đây: Hệ thống kênh hình trong SGK nói riêng , hay thiết bị đồ dùng dạy học lịch sử ( lược đồ tranh ảnh , mẫu vật …) nói chung, chỉ là để minh hoạ cho hệ thống kênh chữ ,để bổ sung làm phong phú nội dung SGK, còn giá trị về mặt kiến thức thì rất ít …

2) Giải pháp cũ :

Chính vì nhận thức , quan điểm về tác dụng của hệ thống kênh hình như vậy, nên trong quá trình giảng dạy , giáo viên không thực sự chú ý nhiều đến khai thác hệ thống kênh hình .
+ Lúc nhớ , có thể khai thác qua loa (cho có ),chưa biết nên khai thác trọng tâm vào đâu.Sự đầu tư cho khai thác kênh hình chủ yếu còn ở dạng minh hoạ, chưa chú trọng về mặt kiết thức.
Ví dụ: khi phân tích kết quả của cải cách ruộng đất(cuối năm 1953 đến năm 1956) giáo viên cho học sinh quan sát hình 58 và giới thiệu:đây là hình ảnh người nông dân được chia ruộng trong cải cách ruộng đất. Nếu chỉ dừng lại như thế, thì giáo viên không giới thiệu học sinh cũng biết được (khai thác hình 58 cụ thể nên như thế nào sẽ có ở phần sau).



+ Hoặc: nếu thời gian không còn nhiều, giáo viên có thể bỏ qua không khai thác kênh hình ; thậm chí vẫn có thể "quên" không khai thác…! Chính vì vậy , trong một thời gian dài , với phương pháp dạy học cũ , " một nguồn kiến thức quan trọng " đã bị bỏ quên một cách vô tình .


B .Nhận thức mới - giải pháp mới

1) Nhận