PHẦN A: ĐẶT VẤN ĐỀ
I.LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI.
Cùng với sự phát triển của đất nước,sự nghiệp giáo dục cũng không ngừng đổi mới.Các nhà trường đã ngày càng chú trọng hơn tới chất lượng giáo dục toàn diện bên cạnh sự đầu tư thích đáng cho giáo dục mũi nhọn.Với vai trò là môn học công cụ,bộ môn Toán đã góp phần tạo điều kiện cho các em học tốt các bộ môn khoa học tự nhiên khác.
Dạy như thế nào để học sinh không những nắm vững kiến thức cơ bản một cách có hệ thống mà phải được nâng cao để các em có hứng thú,say mê học tập là một câu hỏi mà mỗi thầy cô chúng ta luôn đặt ra cho mình.
Các bài toán về dãy tỉ số bằng nhau là một dạng toán cơ bản trong chương trình môn Toán lớp 7. Các em thường gặp dạng toán này trong các bài kiểm tra khảo sát chất lượng, các kỳ thi học sinh giỏi. Trong thực tế khi giải loại toán này không những học sinh đại trà mà nhiều em học sinh khá, giỏi cũng vấp phải những sai sót. Bài viết “Vận dụng tính chất dãy tỉ số bằng nhau để giải một số bài tập” với mục đích giúp học sinh khắc phục các sai lầm thường gặp,biết phát triển, mở rộng bài toán đề xuất các bài toán tương tự, từ đó phát triển tư duy lô gic, tư duy sáng tạo và tính chính xác trong giải toán.
II. ĐỐI TƯỢNG – PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ ÁP DỤNG.
- Đối tượng nghiên cứu: Đối tượng học sinh khối 7 bậc học THCS.
-Phương pháp nghiên cứu :
+Điều tra, thực nghiệm,khảo sát kết quả học tập của học sinh
+ Thực nghiệm giảng dạy cho các em học sinh cùng với nhóm chuyên môn thực hiện.
+Điều tra ,đánh giá kết quả học tập của học sinh sau khi thực nghiệm giảng dạy chuyên đề.
+Trao đổi ý kiến với đồng nghiệp
-Nhiệm vụ của sang kiến :
+Đưa ra những kiến thức cơ bản về việc giải bài toán bằng dãy tỉ số bằng nhau trong phạm vi lớp 7.
+Lựa chọn phương pháp giải hợp lí.Muốn vậy,phải rèn cho học sinh khả năng phân tích,xem xét bài toán dưới dạng đặc thù riêng lẻ.Mặt khác,cần khuyến khích học sinh tìm hiểu cách giải cho một bài tập để học sinh phát huy được tư duy linh hoạt,nhạy bén khi tìm lời giải bài toán,tạo được lòng say mê,sang tạo,ngày càng tự tin,không còn tâm lí ngại ngùng đối với bài toán dãy tỉ số bằng nhau.
PHẦN B: NỘI DUNG
I. Một số lý thuyết cơ bản học sinh cần nắm được:
1. Tính chất tỉ lệ thức:
1.1
(=) ad = bc (b; d
0)
1.2 Từ tỉ lệ thức
ta suy ra 3 tỉ lệ thức sau:

;
(với a; b; c; d khác o)
2. Tính chất dãy tỷ số bằng nhau.
Từ
ta suy ra.

(b + d
0) (2 . 1)

(b – d
0) (2 . 2)
Mở rộng từ dãy tỉ số bằng nhau
ta suy ra


(Giả thiết các tỉ số đều có nghĩa).
II.Một số sai lầm học sinh thường mắc phải khi giải bài toán dãy tỉ số bằng nhau:
Ví dụ:
Bài 1: Tìm các số x; y biết:
a,

b,

Bài 2: So sánh các số a, b, c biết

Bài giải sai:
Bài 1: (Lỗi sai phần lớn là do trình bày)


=> x = 2.2 = 4 ; y = 3.2 = 6
b. Lỗi sai là do các em nhầm tính chất như sau:


c. x = 2.9 = 18 ; y = 5.9 = 45
Bài 2: Phần lớn các em cho lời giải.


=>

Trong khi chưa khẳng định được a + b + c
0
III. Một số dạng bài tập ứng dụng cơ bản:
Bài toán 1: Tìm các số x ; y biết
và x + y = 10
Chú ý đến giả thiết x + y = 10 ta áp dụng tính chất nào ở trên? (tính chất 2.1).
GV cho HS tình bày lời giải.
- Nếu học sinh trình bày sai như đã nêu thì giáo viên gợi mở.
Lời giải trên đúng hay sai? Vì sao?
GV khắc sâu cho học sinh tính chính