tìm hiểu yếu tố hán và việc hướng dẫn học sinh
khai thác yếu tố hán trong văn học việt nam

Họ và tên: Trần Thị Thu
Chức vụ : Giáo viên
Tổ : Văn
Đơn vị :Trường THPT A Phủ Lý.
I/ Đặt vấn đề:
1- Cơ sở lý luận:
Trong tiến trình lịch sử của đất nước, nền văn hoá Việt Nam đã ảnh hưởng sâu sắc nền văn hoá các nước trong khu vực, đặc biệt là nền văn hoá Trung Hoa.
Văn học - một loại hình nghệ thuật ngôn từ, với vai trò là một thành tố quan trọng của nền văn hoá cũng nằm trong sự ảnh hưởng đó.
Sự ảnh hưởng này, do hoàn cảnh địa lý và hoàn cảnh lịch sử. Về địa lý, nước ta có đường biên giới phía Bắc chung với Trung Quốc. Điều này, tạo nên sự ảnh hưởng tự nhiên. Về lịch sử, nước ta trong suốt một nghìn năm đã phải chịu ách đô hộ của phong kiến phương Bắc, chúng đã thực hiện âm mưu đồng hoá dân tộc ta trên nhiều phương diện, trong đó có văn hoá. Trong suốt thời gian dài chúng ta đã sử dụng chữ Hán làm ngôn ngữ chính, và sáng tác văn thơ. Ngay cả khi chữ Nôm đã ra đời và phát triển thì các nhà văn, nhà thơ vẫn sử dụng chữ Hán để sáng tác. Điều đó chứng tỏ, chữ Hán có một vị trí quan trọng trong đời sống văn hoá Việt Nam, đặc biệt là bộ phận văn học viết bằng chữ Hán. Chương trình văn học bặc phổ thông trung học, bộ phận văn học chữ Hán và các yếu tố Hán vẫn giữ một vai trò khá lớn. Muốn tìm hiểu được nó, học sinh cần có một vốn từ Hán Việt. Thày cô giáo dạy văn cũng phải biết được vốn từ Hán Việt của học sinh. Xuất phát từ cơ sở đó, tôi chọn đề tài này.
2- Cơ sở thực tiễn
Thực tiễn cho thấy, học sinh THPT hiện nay đều sinh ra và lớn lên trong thời hiện đại (khoảng những năm 90 của thế kỷ XX), thời mà chữ quốc ngữ đã trở thành ngôn ngữ chính thống của quốc dân. Vì vậy, việc hiểu từ Hán Việt, hiểu các điển cố, điển tích của học sinh còn nhiều hạn chế, thâm chí còn hiểu sai. Hơn nữa, trong hệ thống tiếng Việt, việc vay mượn tiếng Hán chiếm tỷ lệ cao khoảng 70 đến 80%. Để hiểu đúng mảng từ vay mượn này không hề đơn giản. Vì chữ Quốc ngữ của chúng ta phần lớn về thanh là âm quốc ngữ, nhưng về nghĩa lại là nghĩa Hán (hàm súc, cô đọng, nói ít gợi nhiều).
Bản thân tôi là giáo viên dạy văn, tôi nhận thấy giúp cho học sinh hiểu đúng nghĩa âm Hán Việt, điển tích điển cố trong văn học Việt Nam là một việc làm cần thiết và bổ ích cho việc học tập của các em. Vì những lí do trên, tôi viết đề tài này.
Có thể nói, đây là đề tài mà phạm vi ảnh hưởng khá rộng, có ý nghĩa thực tiễn cao. Nhưng trong bài này tôi mới chỉ đề cập hai vấn đề: Tìm hiểu từ Hán Việt và các điển tích điển cố.
II/ Nội dung
A/Tìm hiểu yếu tố Hán của học sinh.
1) Ch