Phần I : Những vấn đề chung

Dạy văn và học văn ở trường phổ thông lâu nay là một vấn đề bức xúc mà nhiều phương tiện thông tin trong và ngoài ngành giáo dục đã đề cập tới.
Trong tình hình ấy, dạy để học sinh thích văn, yêu văn, làm văn hay là rất khó khăn. Đặc biệt với học sinh dân tộc miền núi, thì việc dạy để có học sinh giỏi văn càng trở nên nan giải.
Dạy học sinh THCS học văn không chỉ trang bị kiến thức, vốn từ để các em diễn đạt chính xác tinh tế, phong phú mà hơn cả là giúp các em vận dụng vào bài làm cụ thể với những yêu cầu khác nhau, tức là dạy các em cách làm bài và dành thời gian cho các em thực hiện. Đây là khâu quan trọng quyết định kết quả của học sinh.

Phần II: Phần cụ thể

A- Các kỹ năng cần thiết.
1. Kỹ năng nói: Nói không chỉ luyện kỹ năng diễn đạt, trình bày mà còn thể hiện chính xác mức độ nắm bắt kiến thức của học sinh, giúp cho tư duy của các em vận động sáng tạo vì vậy luyện nói đúng chuẩn, trình bày diễn đạt đầy đủ, mạch lạc, rõ ràng là điều không thể thiếu với học sinh giỏi văn. Các em nói đúng sẽ viết đúng.
2. Kỹ năng viết : Bài viết là sự tổng hợp kiến thức, vốn từ và kỹ năng làm bài, là kết quả cuối cùng để đánh giá học sinh.
Để đạt được mục đích, chúng tôi giúp học sinh nắm yêu cầu để viết một bài văn hay. Đó là phải viết đúng, đúng yêu cầu của đề, đúng kiến thức cơ bản, đúng quy cách. Từ viết đúng phấn đấu đến viết hay, tức là bài viết phải trúng đích mà đề bài đặt ra. Bài viết phải có chất văn, phải thể hiện sự sáng tạo, mới mẻ, độc đáo của người viết. Từ đó hướng dẫn học sinh những kỹ năng cần thiết như kỹ năng tìm hiểu đề, kỹ năng lập ý, lập dàn ý, kỹ năng lập luận diễn đạt, kỹ năng chọn và trình bày dẫn chứng, kỹ năng viết đoạn văn, kỹ năng hệ thống hoá kiến thức.
3. Về kỹ năng tìm hiểu đề : Tức là định hướng và giới hạn cho bài làm. Đây là một khâu quan trọng không thể thiếu trong quá trình làm bài. Với học sinh miền núi do có những hạn chế nhất định nên ở khâu này tôi đã chia thành 5 bước.
Bước 1 : Đọc kỹ đề : Yêu cầu đọc đi đọc lại nhiều lần để hiểu đúng, hiểu trúng yêu cầu của đề và gạch chân dưới những từ cần thiết.
Bước 2 : Xác định thể loại tức là xác định cách thức tiến hành bài văn. để đạt yêu cầu này tôi hướng dẫn học sinh trả lời câu hỏi : Đề bài yêu cầu làm gì. Tuy nhiên với dạng đề bài đã xác định rõ thao tác cho người viết như phân tích, bình luận, bình giảng...vv thì không khó nhưng với dạng đề không rõ yêu cầu như: Hãy phát biểu cảm nhận, hãy tìm hiểu, hãy chỉ ra... hoặc chỉ nêu luận đề không thông bá