PHÒNG GIÁO DỤC ĐẠI LỘC
TRƯỜNG THCS QUANG TRUNG
--------(((--------












SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:

MỘT SỐ TÌNH HUỐNG ĐẶT VẤN ĐỀ TRONG DẠY HỌC VẬT LÍ.










Họ và tên người thực hiện: Võ Thị Mỹ Nhung.
Tổ chuyên môn : Toán – Lí - Tin









Năm học 2010 - 2011

ĐỀ TÀI:
MỘT SỐ TÌNH HUỐNG ĐẶT VẤN ĐỀ TRONG DẠY HỌC VẬT LÍ.
I. NHẬN THỨC VẤN ĐỀ:
1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Trong việc nâng cao chất lượng giáo dục nói chung và chất lượng bộ môn nói riêng. Việc cải tiến phương pháp dạy học là một nhân tố quan trọng, bên cạnh việc bồi dưỡng kiến thức chuyên môn, việc phát huy tính tích cực của học sinh có ý nghĩa hết sức quan trọng. Bởi vì xét cho cùng công việc giáo dục phải được tiến hành trên cơ sở tự nhận thức, tự hành động, việc khơi dậy phát triển ý thức năng lực tư duy, bồi dưỡng phương pháp tự học là con đường phát triển tối ưu của giáo dục. Cũng như trong học tập các bộ môn khác, học Vật lí lại càng cần phát triển năng lực tích cực, năng lực tư duy của học sinh để không phải chỉ biết mà còn phải hiểu để giải thích hiện tượng Vật lí cũng như áp dụng kiến thức và kỹ năng vào các hoạt động trong cuộc sống gia đình và cộng đồng.
Theo tinh thần đổi mới phương pháp dạy học là biến quá trình dạy học thành quá trình tự học, tự khám phá và xây dựng kiến thức của một người học với vai trò dẫn dắt khéo léo không thể hiếu của người giáo viên.
2. CƠ SỞ LÍ LUẬN:
Trong giai đoạn xây dựng kiến thức học sinh đã nắm được cái chung các khái quát của các khái niệm, định luật và cũng là các khái niệm trừu tượng. Kết luận lại một đơn vị kiến thức học sinh phải vận dụng những kiến thức khái quát, trừu tượng đó vào những trường hợp cụ thể rất đa dạng, nhưng mọi việc đều bắt đầu từ tình huống đặt vấn đề nhờ thế mà học sinh nắm được những biểu hiện rất cụ thể của chúng trong thực tế và phạm vi ứng dụng của chúng. Ngoài những ứng dụng quan trọng trong kỹ thuật đặt vấn đề Vật lí giúp cho học sinh thấy được những ứng dụng muôn hình muôn vẻ trong thực tiễn của các kiến thức đã học.
Còn khái niệm, định luật Vật lí thì rất đơn giản nhưng biểu hiện của chúng trong tự nhiên thì rất phức tạp. Do đó tình huống đặt vấn đề hay sẽ giúp luyện tập cho học sinh nhận biết được những kiến thức phức tạp đó.
Đặt vấn đề trong dạy học Vật lí là một phương tiện làm kiến thức sinh động.
1. Đặt vấn đề trong dạy học Vật lí là khởi đầu để dẫn đến kiến thức mới.
Nhiều khi đặt vấn đề được khéo léo dẫn học sinh đến những suy nghĩ về một hiện tượng mới hoặc xây dựng một khái niệm mới để giải thích hiện tượng mới phát hiện ra.
2.Đặt vấn đề trong dạy học Vật lí rèn luyện kỹ năng, kỹ xảo, vận dụng lý thuyết vào thực tiễn, rèn luyện thói quen vận dụng kiến thức khái quát.
Đặt vấn đề trong dạy học Vật lí là một trong những phương tiện rất quý báu để rèn luyện kỹ năng, kỹ xảo lý thuyết vào thực tiễn, rèn luyện thói quen vận dụng kiến thức khái quát đã thu nhận được để giải quyết các vấn đề của thực tiễn hoặc đi đến một vấn đề mới.
3. Đặt vấn đề trong dạy học Vật lí là một trong những hình thức làm việc tự lực cao của học sinh.
Trong khi GV đặt vấn đề buộc HS phải tự mình phân tích các điều kiện của đầu bài, tự xây dựng những lập luận, kiểm tra và phê phán những kết luận mà học sinh rút ra được nên tư duy của học sinh được phát triển năng lực làm việc tự lực nâng cao, tính kiên trì được phát triển, đồng thời HS sẽ tự tạo ra kế hoạch suy nghĩ nhanh và trả lời nhanh.
3. CƠ SỞ THỰC TIỄN:
Qua thực tế giảng dạy Vật lí ở trường THCS nói chung bộ môn Vật lí nói riêng, tôi nhận thấy dạy học theo đổi mới phương pháp đòi hỏi ở mỗi học sinh phát triển toàn diện như: tính tích cực ,tính tự giác, tính chủ động và sáng tạo...Trong khi đó giáo viên là người thiết kế, tổ chức, hướng dẫn, điều khiển hoạt động học tập và giữ vai trò chủ đạo. Do đó để thực hiện tốt nhiệm vụ trên thì người giáo viên cần:
+ Kích thích được óc tò mò khoa học, ham hiểu biết của các em bằng cách tạo ra những tình