MỘT SỐ KINH NGHIỆM
DẠY HỌC TOÁN CÓ VĂN Ở LỚP 3

PHẦN I : LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
1- Cơ sở lý luận .
Trong tất cả các môn học ở tiểu học cùng với môn Tiếng Việt, môn Toán có vị trí vô cùng quan trọng .Toán học với tư cách là một môn khoa học nghiên cứu một số mặt của thế giới hiện thực, nó có một hệ thống kiến thức cơ bản và phương pháp nhận thức cần thiết cho đời sống sinh hoạt và lao động. Đó cũng là những công cụ rất cần thiết để học các môn học khác để tiếp tục nhận thức thế giới xung quanh và để hoạt động có hiệu quả trong thực tiễn. Mặt khác khả năng giáo dục nhiều mặt của môn toán là rất to lớn, nó có nhiều khả năng để phát triển tư duy logíc, bồi dưỡng và phát triển những thao tác trí tuệ cần thiết trong thế giới hiện thực trừu tượng hoá, khái quát hoá, phân tích ,tổng hợp, so sánh ,dự toán chứng minh và bác bỏ. Nó có vai trò to lớn trong việc rèn luyện phương pháp suy nghĩ, phương pháp suy luận, phương pháp giải quyết vấn đề có căn cứ khoa học, toàn diện chính xác. Nó có nhiều tác dụng trong việc phát triển trí thông minh, tư duy độc lập, linh hoạt, sáng tạo trong việc hình thành và rèn luyện nề nếp phong cách và tác phong làm việc khoa học rất cần thiết trong mọi lĩnh vực hoạt động của con người góp phần giáo dục ý trí và những đức tính tốt như cần cù nhẫn nại, ý thức tự vượt khó.
Việc giải toán có văn ở tiểu học được ví như là " hòn đá thử vàng " của dạy học Toán. Trong giải Toán học sinh phải tư duy một cách tích cực, linh hoạt huy động thích hợp các kiến thức và khả năng đã có vào các tính huống khác nhau trong nhiều trường hợp phải biết phát hiện những dữ kiện hay điều kiện chưa được nêu ra một cách tường minh trong chừng mực nào đó phải biết suy nghĩ năng động, sáng tạo vì vậy giải toán còn là một trong những biểu hiện " năng động " trong hoạt động trí tuệ của học sinh.
Đối với học sinh lớp 3 các em đã nắm vững cách giải một bài toán có văn xong các bài toán có liên quan đến phân số, gấp, giảm một số lần… thì đây là bước đầu tiên các em được làm quen. Do vậy các em gặp không ít khó khăn khi giải các bài toán có văn ở dạng này, vì bài toán có chứa các dữ kiện là số phần, số lần bước đầu là một vấn dề trừu tượng với học sinh lớp 3 vì vậy nhiều em đã hiểu lầm và dẫn đến giải bài toán sai.
2. Cơ sở thực tiễn.
Năm học 2014- 2015 tôi được Ban Giám Hiệu phân công tiếp tục dạy lớp 3 từ đó qua các ngày sinh hoạt chuyên môn tôi tìm ra cách dạy đạt hiệu quả cao nhất. Qua thực tế giảng dạy của bản thân tôi và qua trao đổi với đồng nghiệp trong các giờ sinh hoạt chuyên môn, chúng tôi đều thống nhất ý kiến. Học sinh lớp 3 thường gặp khó khăn khi học một số dạng bài toán cơ bản như sau:
- Tìm một trong các phần bằng nhau của một số
- Gấp một số lên nhiều lần
- Giảm một số đi nhiều lần
- So sánh số lớn gấp mấy lần số bé
- So sánh số bé bằng một phần mấy số lớn
Nguyên nhân chủ yếu là do tư duy của học sinh tiểu học nói chung và tư duy của học sinh lớp 3 nói riêng còn hạn chế nên việc đọc kĩ đầu bài với các em còn chưa có, nắm cái đã cho, cái cần tìm còn lơ mơ. Khi đọc đầu bài toán các em cảm thấy nó cứ giống với những bài nào đó đã làm rồi nhưng thực tế bản chất của nó khác nhau vì các em thường bị nhầm lẫm, ngộ nhận bởi các từ " Cảm ứng " hoặc bị lôi cuốn vào các yếu tố không tường minh.
Từ thực trạng trên kết hợp với việc nghiên cứu lý luận và thực tiễn giảng dạy của bản thân tôi. Tôi thiết nghĩ chất lượng giải toán có văn được nâng cao nếu có những biện pháp, phương pháp giảng dạy phù hợp, khắc phục những tồn tại và phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh .
Trong khuôn khổ sáng kiến kinh nghiệm này tôi không tham vọng trình bày tất cả các vấn đề có liên quan đế bài toán có lời văn mà chỉ đề cập đến việc dạy toán có văn ở lớp 3, đặc biệt là một số dạng bài cơ bản mà qua giảng dạy tôi nhận thấy học sinh còn lúng túng khi tiếp thu và đưa ra cách dạy mà tôi cho là hiệu quả nhất.
PHẦN II : NỘI DUNG
I. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG
1. Khảo sát phân loại đối tượng học sinh.
Muốn dạy