A) ĐẶT VẤN ĐỀ:
Việc nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục đạo đức cho học sinh là yêu cầu thường xuyên của công tác giáo dục, đồng thời cũng là yêu cầu hết sức cấp thiết trong bối cảnh như hiện nay.
Bởi do ảnh hưởng tiêu cực của kinh tế thị trường nên hiện tượng học sinh coi thường kỉ luật, coi thường thầy cô giáo, thiếu lễ độ với người trên xuất hiện ngày càng nhiều. Tình trạng các em lười biếng, trốn học, không chịu khó học tập, thích quay cóp cũng gia tăng, thậm chí các em còn dám ngang ngược, đe dọa và hành hung cả thầy cô. Ơû độ tuổi mà người ta ví "Đẹp như trăng rằm" thế mà các em đã có thái độ, hành vi không tốt, vì sao các em lại nông nỗi đến thế?
Trong khi nền văn hóa dân tộc ngày nay được hoàn thiện thì những hành vi trái với đạo đức vẫn còn tồn tại (mà tồn ngay trong chính chính trường học). Có thể nó sẽ lan rộng ra nếu như chúng ta không kịp ngăn chặn.
Làm thế nào để giáo dục đạo đức cho học sinh một cách có hiệu quả? Đòi hỏi những người làm công tác giáo dục phải biết chọn cho mình những cách giảng dạy phù hợp nhất.
Trường tiểu học nhằm trang bị những cơ sở ban đầu cho việc hình thành và phát triển nhân cách của học sinh hướng các em biết sống, học tập và lao động trong xã hội với nhiều mối quan hệ và đa dạng. Vì vậy, việc rèn luyện, giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu học là vấn đề có tầm quan trọng đặc biệt.
Thực tế qua nhiều năm giảng dạy, tôi nhận thấy: Ngoài việc giáo dục đạo đức cho học sinh thông qua các môn học như: Tiếng việt, Lịch sử, Địa lí, Khoa học ... còn có một con đường giáo dục đạt hiệu quả, phù hợp với tâm sinh lí lứa tuổi đó chính lafgiaos dục trực tiếp qua môn đạo đức. Vì qua môn học này, ta có điều kiện giáo dục đạo đức cho các em một cách có hệ thống theo chương trình khá chặt chẽ; giúp hình thành được ý thức đạo đức ở mức độ sơ giản, định hướng rèn luyện một cách có tự giác những hành vi, thói quen hành vi đạo đức tương ứng. Thông qua các bài học đạo đức sẽ giúp các em có ý thức học tốt các môn học khác và tạo tiền đề cho hoạt động đạo đức. Giúp các em có cơ sở cần thiết để học tốt môn giáo dục công dân ở bậc học tiếp theo.
Do đó, việc giảng dạy tốt môn Đạo đức ở tiểu học nói chung và của lớp 4 nói riêng là yêu cầu hết sức quan trọng.
B) GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:
I. TÌM HIỂU NHỮNG VẤN ĐỀ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN GIẢNG DẠY TỐT MÔN ĐẠO ĐỨC LỚP 4:
1. Tìm hiểu đặc điểm tình hình chung của học sinh khối 4:
Qua những năm làm công tác chủ nhiệm lớp 4, tôi cùng các bạn đồng nghiệp có chung nhận xét như sau:
- Các em học sinh khối lớp 4 rất hiếu động và thiếu sự kiềm chế, thích bắt chước, rất tò mò và ham học hỏi. Tuy trình độ nhận thức của các em có phát triển hơn so với học sinh ở độ tuổi lớp 2, 3 nhưng kinh nghiệm sống của các em vẫn còn quá non nớt, chưa có đủ năng lực nhận thức các chuẩn mực đạo đức trên bình diện lí luận.
- Khi khảo sát chất lượng về hai mặt giáo dục ở thời điểm đầu năm học, chúng tôi rất trăn trở vì lớp cũng còn "một số thành viên đặc biệt" cần quan tâm kịp thời. Dù mỗi một trường hợp đặc biệt có thể khác nhau, song vẫn là tồn tại những mặt hạn chế cần khắc phục.
2. Thực trạng lớp 4 năm học 2009-2010:
Năm học 2009-2010, tôi được phân công chủ nhiệm lớp 4, sĩ số lớp là 17 học sinh trong đó 06 nữ, sau khi khảo sát chất lượng đầu năm về cả hai mặt học lực và hạn kiểm, tôi cảm thấy lo lắng bởi nhiều nguyên nhân.
Chẳng hạn: Sự bùng nổ của các phương tiện thông tin đã ảnh hưởng rất nhiều đến môi trường giáo dục cho trẻ. Các em có xu hướng thích vui chơi nhiều hơn học tập dẫn đến việc một số em chưa có tinh thần vượt khó trong học tập, thường xuyên vi phạm nội qui trường, lớp ... Nếu không tìm cách khắc phục thì chắc chắn kết quả mỗi năm sẽ đạt không cao.
3. Tìm hiểu những nguyên nhân ảnh hưởng đến quá trình phát triển toàn diện của học sinh:
a) Điều kiện, hoàn cảnh gia đình:
Đa số các em đều ở vùng nông thôn, trong số 17 học sinh có: 5 học sinh có cha mẹ làm nghề buôn