A> MỞ ĐẦU:
Thể dục là một trong những môn quan trọng ở trường THCS là hoạt động cơ bản nhất của công tác giáo dục thể chất cho học sinh .Thể dục không những có tác dụng bảo vệ và củng cố tăng cường sức khoẻ,nâng cao năng lực làm việc (trí óc và thể lực) cho các em mà còn là một trong những phương tiện có hiệu quả để giáo dục đạo đức thẩm mỹ và nhân sinh quan XHCN cho các em góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục của Đảng ở nhà trường phổ thông.
Đối với chương trình thể dục THCS phải thực hiện và hoàn thành một số nhiệm vụ chính sau đây.
Bảo vệ và củng cố tăng cường sức khỏe,nâng cao năng lực làm việc thúc đẩy quá trình làm việc cơ thể hợp với qui luật sinh lý ,tâm lý lứa tuổi và giới tính.
Cung cấp cho học sinh một số kỹ năng và kiến thức về rèn luyện thể dục để các em vận dụng trong thực tiễn đời sống.
Phát triển các tố chất thể lực ,đặc biệt chú ý tới sức nhanh năng lực phối hợp khéo léo chính xác.
Thông qua các tiết học giáo dục các em có tính tổ chức kỷ luật,tác phong nhanh nhẹn, nếp sống lành mạnh tính thật thà,tình đồng đội,trách nhiệm cá nhân trước tập thể. Kết hợp giáo dục đạo đức ,giáo dục vệ sinh cho các em.
Để giải quyết những nhiệm vụ nêu trên thì giáo viên phải quan tâm đến nội dung, hình thức hoạt động của TDTT của học sinh tại nhà trường như TD giữa giờ. Tổ chức thi đấu các môn thể thao.Nhất là giờ thể dục chính khoá trong từng tiết học giáo viên phải đảm bảo qui trình từ phần mở đầu (trong đó có các động tác khởi động )
Cơ bản là phần kết thúc (trong đó có động tác hồ tĩnh )
Trong từng nội dung người dạy phải thực hiện một cách khoa học có hệ thống và đảm bảo nguyên tắc sư phạm căn cứ vào nội dung,yêu cầu và thời gian sắp xếp của chương trình mà phân chia các nhiệm vụ giảng dạy cho hợp lý với trình độ tiếp thu của học sinh.
Ở đây tôi muốn nêu lên một giải pháp hữu ích để giảng dạy kỹ thuật nhảy xa "kiểu ngồi " có hiệu quả nhất đối với đối tượng học sinh lớp 9 THCS.
Sau 2 năm áp dụng giải pháp hữu ích này tôi rút ra được 1 số bài tập mới bổ sung cho sáng kiến này được hoàn thiện hơn nhằm nâng cao kỷ thuật và thành tích cho HS lớp 9 THCS.

B. CƠ BẢN
I/ĐẶC ĐIỂM TÂM SINH LÝ HỌC SINH LỚP 9 VÀ PHÂN PHỐI CHƯƠNG TRÌNH
1/ Đặc điểm tâm sinh lý học sinh lớp 9:
Ở học sinh lớp 9(lớp cuối cấp II) là giai đoạn mà tâm sinh lý của các em có những biến đổi rất lớn.là giai đoạn :"muốn trở thành người lớn" Nam sinh muốn tỏ rõ mình là những người mạnh mẽ,nữ sinh thì ngược lại:rụt rè e thẹn...
Chính từ đặc điểm này nên khi dạy học sinh nam vẫn dễ dàng hơn học sinh nữ . Mặt khác hệ cơ,xương,hệ tuần hoàn cũng chưa phát triển hoàn chỉnh do đó trong quá trình giảng dạy càng có sự hướng dẫn và những bài tập phù hợp với lứa tuổi và giới tính.
Điền kinh là một môn thể thao có nhiều nội dung hoạt động với các hình thức đa dạng ,phong phú , điều kiện lên lớp khá đơn giản và phù hợp với tâm lí hoạt động của thiếu niên và học sinh.
Nội dung các buổi lên lớp phụ thuộc nhiều vào đặc điểm tâm sinh lý giải phẩu theo lứa tuổi khác nhau, đã có những đặc điểm khác nhau , do đó việc lựa chọn nội dung bài tập , thời gian và tính chất thực hiện cần phù hợp với đặc điểm của từng nhóm lứa tuổi .
Quá trình lên lớp cho thiếu niên học sinh phải nhằm giải quyết những nhiệm vụ chủ yếu sau đây:
Củng cố và nâng cao sức khỏe, giúp cho cơ thể phát triển cân đối , khắc phục sửa chữa được các tư thế sai lệch.
Hình thành các kĩ năng, kĩ xảo vận động cần thiết (như đi , chạy , nhảy , ném...)và sự phối hợp khác nhau với độ chính xác ngày càng cao.
Giáo dục ý thức tổ chức kĩ luật , tính tập thể, nhanh nhẹn , thông minh.
Khái quát và tích lũy những tri thức chuyên môn trong tập luyện thể thao nói chung,điền kinh nói riêng , gây hứng thú say mê luyện tập hàng ngày để hoàn thiện mình .
Phát triển các tố chất thể lực : sức mạnh ,tốc độ, sức bền,khéo léo..
2/ > Phân phối chương trình nhảy xa lớp 9:
Quy định của Bộ Giáo Dục cho bộ môn nhảy xa ở lớp 9 được phân thành 7 tiết giảng dạy và một tiết kiểm tra đánh giá kết quả học tập .
Để đáp ứng được kĩ thuật nhảy xa một cách hoàn chỉnh nhất - với 7 tiết không phải là nhiều, là dể dàng . Bên cạnh khó khăn của thời gian hướng dẫn giảng dạy , thuận lợi lớn nhất là chương trình các em học sinh từ lớp 6,7,8 đã được học bộ môn nhảy xa một cách cơ bản , thì việc giảng dạy ở học sinh cuối cấp sẽ có những thuận lợi nhất định.
II/ > NGUYÊN LÍ CHUNG CỦA CÁC MÔN NHẢY ( cụ thể là nhảy xa )
Sách vở tài liệu đã đề cập rất kĩ về nguyên lí kĩ thuật của các môn nhảy . Chúng ta chỉ cần xác định điểm quan trọng nhất là:
Các môn nhảy có đặc điểm chung là phải tăng cường giai đoạn bay do nỗ lực của người nhảy trong chạy đà và giậm nhảy trên đất hoặc ván để vượt qua chướng ngại vật thẳng đứng hoặc nằm ngang.
Thành tích trong các môn nhảy được xây dựng trước hết bởi độ cao và độ xa của quĩ đạo trọng tâm lúc bay. Quĩ đạo trọng tâm lúc bay phụ thuộc phần lớn vào tốc độ bay ban đầu , góc bay. Vì vậy tốc độ bay ban đầu , góc bay là những yếu tố quan trọng quyết định thành tích nhảy.
Cũng như các bài tập trong điền kinh ,mỗi một lần nhảy là một hoạt động liên tục, trọn vẹn.Nhưng để thuận lợi hơn trong học tập và phân tích kĩ thuật , người ta chia nó ra các giai đoạn sau:
Chạy đà và chuẩn bị giậm nhảy
Giậm nhảy
Bay trên không
Rơi xuống đất
III/ TIẾN TRÌNH GIẢNG DẠY TỪNG GIAI ĐOẠN KỸ THUẬT:
Trước khi bắt đầu với phân môn nhảy xa, điều đầu tiên của người giáo viên là :
-Xác định khái niệm đúng về kĩ thuật nhảy xa-cụ thể:
Phân tích: - Yếu lĩnh của các giai đoạn kĩ thuật (4 giai đoạn )
-Làm mẫu toàn bộ các giai đoạn kĩ thuật.
- Kết hợp cho xem tranh ảnh .
Quan trọng nhất là kĩ thuật của động tác "Bước bộ trên không "
Khi đã thực hiện nhiệm vụ ở mục một xong, giáo viên mới bắt đầu vào từng phần để giảng dạy. Khi giảng dạy nên giải thích những bài tập phục vụ mục đích gì? Phát triển và áp dụng nó để làm gì. Theo phân phối chương trình tiết 1 là bài tập các động tác bổ trợ . Như vậy đối với nhảy xa động tác bổ trợ rất nhiều, mỗi bài tập lại phục vụ cho một giai đoạn kĩ thuật khác nhau. Do đó tôi đã áp dụng những bài tập cụ thể nhất để tập luyện.
( Trình bày ở mục IV/Các bài tập bổ trợ)

-Hướng dẫn giảng dạy và tập luyện kỷ thuật chạy đà giậm nhảy:
-Cự li chạy đà của nam khoảng 20đến25m, nữ�15 đến20m
Bài tập1: tập chạy tốc độ cao theo tín hiệu (4cmmột hàng- tư`đến 3 lần),(Độ ngã người khi chạy ít hơn so với chạy ngắn ) ,chạy xong thong thả đi bộ về cuối hàng để chuẩn bị lần chạy tiếp theo ( Đội hình tập theo hình vẽ số 1)



Bài tập 2 : Chạy biến tốc.
Bài tập 3: Tập động tác đánh tay trong khi chạy.
Bài tập 4 : Đặt chân giậm nhảy (hình sô`2) giáo viên giảng giải và làm mẫu
-Đứng tại chỗ tập động tác giậm nhảy :Đứng thẳng nhất cao chân giậm nhảy, khi đùi gần đến điểm cao nhất liền chủ động dùng sức ấn xuống , cẳng chân thả lỏng tự nhiên duỗi thẳng ra , dùng cả bàn chân chạm đất. Khi chân vừa chạm đất, liền đạp mạnh, đồng thời chân đánh lăng và hai tay cùng phối hợp đánh theo như yếu lĩnh, đưa trọng tâm lên cao
Bài tập 5:Chạy đà 2 đến 3 bước đặt chân giậm (kết hợp bật nhảy):Yêu cầu giậm nhảy nhanh, mạnh,đạp thật thẳng, bật người lên cao (giáo viên có thể so sánh cách đặt chân giậm với môn nhảy cao ,nhảy sào để phân biệt với cách đặt chân giậm của nhảy xa)









Bài tập 6:Chạy đà 7 đến 9 bước kết hợp giậm nhảy (áp dụng đội hình 4 hàng dọc,kẻ 1 vạch làm phạm quy để tập giậm nhảy)





Bài tập7: chạy xuất phát thấp - Chạy cực đại
Bài tập 8:chạy tại chỗ trên nữa bàn chân trước( không đổ vai về trước)
Tóm lại:
Với những bài tập đã nêu trên, tùy vào mức độ và khả năng thích ứng của học sinh, giáo viên linh hoạt và chủ động đến dụng bài tập cho bài tập cho học sinh tập luyện. Không thể đưa các bài tập trên vào một,hai tiết dạy,mà nó còn phụ thuộc vào trình độ của từng lớp học và cần có sự lặp đi lập lại trong cả quá trình tập luyện cho cả phân môn
2/Động tác bước bộ trên không:
Bất kỳ kiểu nhảy xa nào,phần đầu của giai đoạn trên không cũng dều giống nhau, đó là tư thế bước bộ trên không . Đây là một động tác khó hình thành đối với học sinh ,không phải trong một tiết dạy có thể hình thành ngay được động tác này, mã cần luyện tập nhiều và ôn luyện nhiều trong các tiết tiếp theo để hoàn thiện động tác bước bộ trên không song song với nhau. Có như vậy học sinh sẽ kết hợp được động tác " giậm nhảy bước bộ trên không".
*Dạy kỹ thuật bước bộ trên không thông qua các biện pháp sau:
Bài tập 1: Chạy đà bật chân với tay đến vật treo cao
Bài tập 2: [hình 5,6 ]phân tích từng giai đoạn của động tác
Nhịp 1:đứng tại chỗ-(chân giậm để sau)bước c