Những suy nghĩ về giúp học sinh học yếu môn toán

Đặt vấn đề
Một tình trạng khá phổ biến trong trường THCS hiện nay là một bộ phận học sinh lớn rất ngại và sợ các môn học tự nhiên đặc biệt là môn toán. Là giáo viên dạy toán, không ai không trăn trở và đặt ra câu hỏi làm thế nào trước đối tượng này. Giúp đỡ học sinh này như thế nào và có giải pháp gì ...Trong nội dung bài viết này bản thân tôi mong muốn đề cập đến việc làm thế nào để giúp đỡ đối tượng đó có khả năng hoà nhập với lớp với bạn bè. Đây chỉ là 1 vài suy nghĩ một góc độ chủ quan của bản thân tôi, song tôi nghĩ đó là nhận xét chung của rất nhiều đồng nghiệp như tôi .
Nội dung
1-Lý do chọn đề tài
Dạy các môn tự nhiên hay xã hội ai cũng muốn dạy lớp chuyên, chọn đặc biệt là môn toán. Bên cạnh lớp chuyên chọn còn lớp học sinh học yếu môn toán. Học sinh này có nhận thức chậm, kém. Thường ít được quan tâm để ý tới. Theo tôi đây là vấn đề rất bức xúc hiện nay. Việc nâng cao chất lượng đào tạo, hạn chế tối thiểu học sinh yếu, kém trong lớp học. để làm được việc đó nên tôi đã mạnh dạn trình bày quan điểm của mình về vấn đề này.
2- Cơ sở lý luận giải quyết vấn đề đặt ra
Cơ sở giáo dục học
Theo tâm lí học thì học tập là một quá trình trong đó người học xây dựng tri thức, tiếp thu xẽ sảy ra hiện tượng phân hoá giữa người được giảng dạy do vậy để làm dược khoảng cách phân hoá đó người giảng dạy cần ý thức và thực hiện liên tục, kiên trì giúp đỡ đến từng đối tượng để họ có khả năng hoà nhập theo kịp khả năng nhận thức .
Cơ sở tâm lý học
Theo tâm lý học thì học tập là một quá trình trong đó người học xây dựng tri thức cho mình bằng cách liên hệ những cảm nghiệm mới và tri thức đã có . Do vậy trong quá trình dạy học người dạy cần biết điều chỉnh cho việc cảm nghiệm lĩnh hội tri thức của từng đối tượng cho phù hợp
.
3- Thực trạng của học sinh hiện nay
Học sinh yếu về môn toán là những học sinh có kết qủa hoc tập toán thường xuyên dưới trung bình. Việc lính hội tri thức, rèn luyện kỹ năng cần thiết ở học sinh này thường đòi hỏi nhiều thời gian công sức so với học sinh khác .
Sự yếu kém môn toán có những biểu hiện nhiều hình thức. Nhưng nhìn chung diện học sinh này có một số đặc điểm sau :
-Nhiều lỗ hổng về tri thức, kỹ năng
-Tiếp thu bài chậm.
-Phương pháp học tập chưa tốt.
-Chưa được quan tâm của gia đình, Thầy cô.
-Người thầy cần nắm vững các đặc điểm trên để có thể giúp học sinh yếu môn toán khắc phục có hiệu quả.

4- Những biện pháp chủ yếu.
Cũng như việc bồi dưỡng học sinh giỏi toán. Việc giúp học sinh yếu, kém môn toán cần được thực hiện ngay ở những tiết học trên lớp đồng loạt bằng những biện pháp phân hoá hiện tại thích hợp.
Chẳng hạn từ việc dạy lý thuyết, giáo viên cần xác định với câu hỏi nào, phần việc nào, bài tập nào là dành cho học sinh giỏi, khá, yếu. Tiết luyện tập cần chọn các bài toán phù hợp đối tượng này. Cho học sinh tham gia giải quyết bài toán đó, hoặc 1 công đoạn của bài toán. Làm tốt được việc này thì đối tượng này cũng thấy được tự tin xoá mặc cảm với mình và bạn bè và với môn toán.
VD : Có thể cho học sinh đọc đề bài
-Ghi giả thiết và kết luận
-Làm một bài tập tương tự như bài tập là làm mẫu chỉ thay số , phương pháp
Về nguyên tắc dạy học toán thì đó là phương pháp chủ yếu để khắc phục tình trạng yếu trong học toán. Tuy nhiên trong thực tế hiện nay vấn đề học sinh yếu kém các bộ môn rất nghiêm trọng vì vậy bên cạnh nâng cao hiệu quả giờ dạy giáo viên vẫn cần có sự giúp đỡ , tách riêng từng đối tượng, từng nhóm học sinh yếu toán, ngoài giờ chính khoá. Trong bài viết này tôi chỉ muốn nhấn mạnh tới hình thức này.
-Mục đích giúp đỡ học sinh học nhóm môn toán là việc làm cho đối tượng này theo kịp bạn bè, theo kịp yêu cầu cầu chung của những tiết học trên lớp và có thể hòa nhập vào việc dạy học trên lớp.
Nôi dung giúp đỡ học sinh yếu môn toán nhằm phương pháp sau:
Đảm bảo trình độ xuất phát.
Việc học tập có kết quả, trong một tiết học thường đòi hỏi những tiêu đề nhất định về trình độ kiến thức kỹ năng có sẵn của học sinh. Thế nhưng nhiều học sinh yếu kém chưa có đủ tiền đề này. Một trong những nội dung làm việc với nhóm học sinh yếu, kém là giúp các em tạo được những tiền đề cần thiết để đảm bảo trình độ xuất phát.
Giaó viên cần tiến hành việc sau:
1-Cần nắm kỹ nội dung khối lượng kiến thức, kỹ năng cần thiết huy động cho việc tiếp thu bài mới, xem đối tượng học sinh này thì yêu cầu đến mức nào
2- Giáo viên cần hiểu rõ xem những tri thức và khả năng cần thiết để có được qua việc theo dõi hoặc băng biện pháp kiểm tra.
3- Cho tái hiện tri thức và khả năng cần thiết đặc biệt là tái hiện từng học sinh và đối tượng. Chúng ta đang quan tâm là học sinh yếu kém
Kinh nghiệm cho thấy nếu coi nhẹ yêu cầu này, khi học sinh học song một bài đối tượng học sinh này đạt kết quả rất kém đén khi hụt hẫng toàn bộ kiến thức trong bài.
Nếu cần thiết giáo viên có thể ôn lại những kỹ năng hoặc kiến thức cần phục vụ cho bài học mới ở nhà .Qua đó học sinh thấy được ý thức trách nhiệm của mình với bài học mới đồng thời là công cụ, nền tảng cho việc tiêp cận bài học một cách hiệu quả nhât.
b-Lấp lỗ hổng kiến thức, kỹ năng .
Như ta thấy kiến thức có nhiều lỗ hổng là một bệnh phổ biến của học sinh kém môn toán. Việc đảm bảo trình độ xuất phát cũng là việc lấp lỗ hổng kiến thức.kỹ năng .Song chỉ có thể phục vụ cho nội dung sắp học còn tông thể toàn quá trình học tập thì sẽ như thế nào. ?
Trước hết đòi hỏi thầy giáo phải có thái độ quan sát liên tục và phân định rõ trong từng tiết, bài lên lớp , từng dạng bài tập, bài học để phat hiện kiến thứccó thể tạo ra tình huống học sinh hay mắc phải để kiểm tra, lấp lỗ hổng. Kiến thức về toán tổng quát học sinh phát hiện chẳng hạn như các ví dụ sau:
VD 1 :



Là đúng hay sai, thiếu sót chỗ nào qua cách trả lời của học sinh, giáo viên có thể thấy ngây học sinh có hiểu được hay không . Để có ngay biện pháp lấp lỗ hỏng kiến thức cho học sinh
VD 2 :


Cần cho học sinh phát hiện chỗ sai của bài tập và uốn nắn kịp thời những sai sót đó và chú ý cho học sinh cần biết công thức khai phương


Bên cạnh việc theo dõi phát hiện thày giáo lên tổng hợp lại ngay sau đó mỗi bài soạn tiết đó những học sinh mắc sai lầm về kiến thức ở phần nào, yếu về khả năng gì, dễ mắc sai lầm trong thực hành hơn.
Để có kế hoạch giải quyết giúp đỡ em đó ngay trên lớp hoặc ở nhà bằng việc làm những bài toán cùng dạng mà học sinh đã mắc sai lầm để thấy được sai lầm của mình luôn có tính thận trọng chính xác trong giải toán. Cũng như có thể căn dặn các em về các vấn đề cần chú ý trong dạng để đó tránh sai lầm chẳng han:
Khi giải phương trình chứa ẩn ở mẫu nhất thiết phải có điều kiện cho ẩn ở mẫu( biểu thức ở mẫu)
VD :


Cần đặt điều kiện cho x#0 x-1 # 0 trước khi quy đồng mẫu để giải phương trình
Điều kiện : x # 0
x-1= 0 x = 1
Vậy x # 0 và x # 1 . Cần chú ý cho học sinh nếu x = 0, x = 1 thì các biểu thức vô nghĩa.
Cùng với việc giúp đõ học sinh lấp lỗ hổng kiến thức giáo viên cần thường xuyên thông qua các tiết lý thuyết , bài tập giúp học sinh ý thức phát hiện ra lỗ hổng của bản thân mình, từ đó biết cách lấp lỗ hổng kiến thức đó.
c- Luyện tập tính vừa sức các học sinh yếu kém
Đối với học sinh yếu kém môn toán giáo viên đặc biệt hướng cho các em tính vững chắc của kiến thức tức là học lý thuyết về kiến thức cơ bản nào thì cần nắm chắc và áp dụng kiến thức cơ bản đó vào làm bài tập cụ thể chẳng hạn khi học sinh học về giải hệ phương trình bằng phương pháp cộng trong từng trương hợp hệ số x,y đối nhau. Ta làm gì ? làm như thế nào ? Học sinh áp dụng làm ngay ví dụ để thấy hiệu quả của hệ phương trình bằng phương pháp đó.
Giải hệ x+ 2y=3 4x=4
3x – 2y = 1 3 x – 2 y = 1
x = 1 x = 1
3 x – 2 y = 1 y = 1
Giáo viên cần đưa được những bài tập cùng dạng vừa sức với học sinh để học sinh có thể làm ngay được gây hứng thú, động cơ học tập.
Về phần giáo viên cần chú ý các điểm sau:
-Cần làm cho học sinh hiểu được đầu bài, bài tập đến với đối tượng học sinh này nhiều khi vấp ngay từ bước đầu tiên.Không hiểu đầu bài toán nói gì.Do đó không tiếp tục giải bài tập đó.Vì vậy thầy cần lưu ý cho các em hiểu đầu bài bài toán nắm được cái gì đã cho, cái gì cần tìm, tạo cho các em vượt qua ngay từ cái vấp đầu tiên đó.
-Cần gia tăng số lượng bài tập cùng loại và mức độ để hiểu 1 tri thức rèn luyện 1 kỹ năng nào đó. Học sinh thuộc diện này cần những bài tập cùng thể loại để áp dụ