I - Đặt Vấn đề :
Chúng ta đã biết sức khoẻ là vốn quý nhất của mỗi con người, nó giúp con người tồn tại tiếp thu tri thức và làm ra của cải vật chất cho xã hội. Nhưng mỗi người sinh ra không phải đã có sẵn sức khoẻ tốt mà đó chỉ là tiền đề và cơ sở ban đầu muốn có được sức khoẻ tốt phải trải qua một quá trình rèn luyện một cách kiên trì, khoa học thông qua các hoạt động, vận động của con người ý thức rõ vai trò, ý nghĩa to lớn mà thể thao đem lại. Trong Luật Giáo dục và trong nghị quyết Trung ương về giáo dục cũng đã khẳng định: “Mục tiêu của giáo dục phổ thông là giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và hoàn thiện các kỹ năng cơ bản”. Trong đó trí tuệ và thể chất giữ vai trò quan trọng, có sức khoẻ tốt sẽ tạo điều kiện cho trí tuệ phát triển tốt hơn và ngược lại.
Hiện nay việc giáo dục rèn luyện và nâng cao sức khoẻ đối học sinh ở bậc trung học cơ sở được tiến hành một cách thường xuyên bao gồm nhiều nội dung và được tiến hành theo phương pháp khoa học nhưng ngoài các yếu tố kể trên thì đặc điểm tâm lý và sự quyết tâm trong tập luyện của người tập đóng vai trò rất quan trọng đối với học sinh trung học cơ sở, ở độ tuổi này do cơ thể còn đang ở giai đoạn phát triển mạnh mẽ nhưng chưa cân đối nên tâm lý học sinh cũng có nhiều biến đổi phức tạp các em rất muốn được khẳng định mình nhưng cũng hay thay đổi nhiều khi thích được vận động nhưng có lúc lại tỏ ra mệt mỏi và lười tập, nhất là khi nội dung bài tập đó được lặp đi lặp lại nhiều lần trong một buổi tập, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả tập luyện của từng em để góp phần khắc phục những hạn chế ở trên. Vấn đề quan trọng đặt ra là phải tạo được không khí sôi nổi, vui vẻ nhất là tạo được tâm lý thi đua giữa các cá nhân hay giữa các tổ trong việc nắm hay thực hiện động tác, từ đó tạo ra sự đoàn kết trong từng tổ quyết tâm thi đua giành thành tích cao nhất.
Trong một vài năm trực tiếp giảng dạy môn thể dục ở trung học cơ sở, tôi nhận thấy trong các giờ học đặc biệt là các giờ luyện tập, ôn tập do nội dung tập được lặp đi lặp lại nhiều lần học sinh sẽ có tâm lý lười tập hoặc chỉ cố gắng thực hiện lần tập ở mức đạt yêu cầu mà không cố gắng, quyết tâm để thể hiện hết khả năng của bản thân, từ đó học sinh tiếp thu bài chậm không tập trung thực hiện không tốt kỹ thuật và không nâng cao được thành tích, ảnh hưởng đến việc rèn luyện và nâng cao sức khoẻ bản thân. Tôi nhận thấy để học sinh hăng hái quyết tâm trong giờ học và để giờ học đạt hiệu quả tốt cần thiết phải tạo ra được tâm lý thi đua, sôi nổi và quyết tâm cao trong giờ học. Tôi xin nêu ra đây một kinh nghiệm nhỏ để giờ học thêm sôi nổi và đạt kết quả tốt.
II - Nội dung
Trong các giờ ôn tập, luyện tập khi đó học sinh thường đã nắm được động tác và các yêu cầu kỹ thuật cơ bản, giáo viên sử dụng ngay nội dung giờ luyện tập đó làm nội dung để áp dụng phương pháp thi đua.
A. Ví dụ: Ôn tập bài thể dục tay không 9 động tác.
1. Hình thức thi đua giữa các tổ:
- Giáo viên phổ biến nội dung thi đua: Lần lượt từng tổ lên tập bài thể dục tay không 9 động tác nếu tập đúng động tác, đều, đúng tư thế cơ bản được 20 điểm sai một động tác trừ 1 điểm động tác chưa đẹp, chưa đúng tư thế trừ 0,5 điểm.
- Lần lượt từng tổ lên thực hiện.
- Giáo viên làm trọng tài cho điểm công khai.
- Giáo viên tổng kết điểm công bố và tuyên dương tổ thắng, có hình thức để phạt tổ thua.
2. Hình thức thi đua đại diện cho từng tổ.
- Mỗi tổ cử một học sinh thực hiện tốt nhất bài thể dục lên để thi đua.
- Các bước sau thực hiện như ở phần trên.
B. Nội dung thi đua với nhóm các môn điền kinh.
VD: Luyện tập chạy ngắn.
1. Hình thức thi đua giữa các tổ.
- Giáo viên kiểm tra sĩ số của các tổ.
- Giáo viên phổ biến nội dung thi đua xem tổ nào chạy nhanh nhất bằng cách cộng tổng thành tích của từng cá nhân trong tổ.
- Học sinh trong từng tổ lần lượt lên thực hiện.
- Giáo viên tổng kết thành tích của từng tổ công bố, biểu dương đội thắng và có hình thức phạt đội thua (cả tổ hát 1 bài, lò cò 1 vòng sân...).


2. Hình thức thi đua đại diện cho từng tổ.
Mỗi tổ cử 2 học sinh 1 nam, 1 nữ cộng tổng thành tích của 2 học sinh này tổ nào có thành tích cao hơn tổ đó xếp trên.

C. Nội dung thi đua ở môn tự chọn.
VD: Luyện tập tâng cầu.
- Giáo viên phổ biến nội dung thi đua: Thi tâng cầu giữa các tổ tính thành tích bằng cách mỗi học sinh trong tổ được thực hiện 1 lần, số lần tâng cầu của học sinh đó được cộng chung vào tổ đó, tổ nào có số lần tâng cầu nhiều hơn thì tổ đó xếp trên.

Các bước tiếp theo thực hiện như ở phần trên.
Trong năm học 2005 – 2006 vừa qua tôi đã áp dụng phương pháp thi đua trong các giờ ôn tập hoặc luyện tập kết quả như sau:



Lớp 9D1 là lớp không áp dụng:
Sĩ số
Loại giỏi
Loại khá
Trung bình
Yếu


Số lượng
Tỉ lệ
Số lượng
Tỉ lệ
Số lượng
Tỉ lệ
Số lượng
Tỉ lệ













Lớp 9D2 là lớp có áp dụng phương pháp trên kết quả như sau:
Sĩ số
Loại giỏi
Loại khá
Trung bình
Yếu


Số lượng
Tỉ lệ
Số lượng
Tỉ lệ
Số lượng
Tỉ lệ
Số lượng
Tỉ lệ













So sánh kết quả thực tế giữa lớp không áp dụng phương pháp thi đua và ở lớp có áp dụng phương pháp này thì thấy thành tích chung của học sinh ở các môn được nâng lên rõ rệt. Ngoài ra đã có nhiều học sinh ở các lớp này tham gia thi đấu các môn điều kinh trong các giải của huyện và thành phố đạt kết quả cao.
III - Kết Luận
Trên đây là một kinh nghiệm nhỏ của tôi về việc tạo cho học sinh có một tâm lý tốt thi đua, quyết tâm trong giờ học để phương pháp này có hiệu quả khi áp dụng phương pháp đòi hỏi người giáo viên phải thường xuyên thay đổi về hình thức thi đua phù hợp với nội dung giờ dạy, tạo điều kiện cho tất cả học sinh được tập luyện và thi đua bằng cách sử dụng nhiều hình thức thi đua giữa các tổ đánh giá việc thi đua của học sinh phải công bằng và khách quan. Có như vậy mới góp phần giáo dục rèn luyện và nâng cao được sức khoẻ cho học sinh, góp phần thực hiện mục tiêu của giáo dục phổ thông là giúp học sinh phát triển một cách toàn diện.

Quang Phục, ngày 23 tháng 2 năm 2007
Người viết

Phạm Huy Giáp