Đặt vấn đề:
Giáo dục thể chất trong nhà trường phổ thông là một bộ phận quan trọng toàn bộ sự nghiệp thể dục thể thao nói chung. Nó được tiến hành phù hợp với đặc điểm giải phẩu, tâm sinh lí , giới tính của học sinh và các yếu tố khác. Ba nhiệm vụ của giáo dục thể chất ( Sức khỏe, giáo dưởng, giáo dục.) được thể hiện trong tất cả các giờ thể dục. Tuy nhiên trong giờ thể dục nhiệm vụ giáo dưởng đống vai trò chủ đạo.. Nhiệm vụ này cần phải được cụ thể hóa để đảm bảo tính hệ thống về kiến thức, kỉ năng, kỉ xảo vận động qua mỗi giờ học. Trong thực tế, mỗi giờ học giáo viên cần giải quyết đồng thời 2-3 nhiệm vụvề kiến thức, kỉ năng, kỉ xảo động tác và một số phẩm chất vận động.
Một trong khó khăn của giờ dạy thể dục ở bậc trung học phổ thông là phải hình thành được kỉ năng thực hiện cơ bản và tạo ra hứng thú tập luyện trong học sinh. Môn điền kinh nói chung và bộ môn đẩy tạ nói riêng được tổ chức học tập xuyên suốt 3 năm học, với số lượng tiết nhiều. Nhưng để học sinh nắm vửng cơ sở lý thuyết, nguyên lí kỉ thuật cơ bản để vận dụng vào các buổi học cũng như trong cuộc sốnglà một vấn đề tương đối khó. Xuất phát từ nhiệm vụ dạy học, tính cấp thiết của vấn đề, sự đòi hỏi nâng cao hơn khả năng nhận thức trong học sinh mà tôi chọn đề tài:
" Một số vấn đề về nâng cao hiệu quả giảng dạy môn ném đẩy ở trường PTTH" làm dề tài sáng kiến kinh nghiệm của mình.
Có thể nói đề tài là một vấn đề bao hàm nhiều nội dung: Ném bóng, ném tạ xích, ném lao, đẩy tạ. Tuy nhiên trong khuôn khổ một sáng kiến kinh nghiệm tôi chỉ đi sâu vào một vấn đề: Nâng cao hiệu quả giảng dạy môn “Đẩy tạ” trong chương trình thể dục lớp 10, 11,12.
Với một số sáng kiến, cộng với sự tích lũy của bản thân qua thời gian giảng dạy chưa nhiều do vậy nội dung thực hiện còn nhiều thiếu sót, rất mong được sự góp ý chân thành của các thầy cô cùng các đồng nghiệp.
Phương pháp nghiên cứu:
Bằng thực tế qua những bài soạn trên lớp, sự đúc rút kinh nghiệm trong thời gian qua, cùng với sự tìm tòi nghiên cứu tài liệu có liên quan đến vấn đề tôi đã sử dụng các phương pháp sau:
Phương pháp quan sát sư phạm.
Phương pháp đọc và tham khảo tài liệu.
Phương pháp phỏng vấn và tọa đàm.
Phương pháp kiểm tra sư phạm.
Phương pháp toán học thống kê.
Cơ sở nghiên cứu:
1/ Cơ sở triết học:
Tư tưởng và con người phải được phát triển hài hòa giữa thể chất và tinh thần có tác dụng tích cực đến các mặt giáo dục. Nắm được các cơ sở lý thuyết, nguyên lý kỹ thuật của môn học giúp ta hiểu sâu hơn bộ môn đó.
2/ Cơ sở tâm lý:
Trên cơ sở tâm lý học lứa tuổi và tâm lý học sư phạm thì con người luôn muốn đạt đến đỉnh cao của sự hiểu biết, chiếm lĩnh tri thức. Do đó khi đứng trước một tình huống có vấn đề thì tìm cách giải quyết vấn đề đó.
3/ Cơ sở giáo dục:
Dựa trên nguyên tắc tính tích cực, tự giác của học sinh khi học kỹ thuật động tác mà giáo viên định hướng cho học sinh khi học kỉ thuật động tác từ đó học sinh sẻ tìm ra chân lý của vấn đề.
Cơ sở lý luận của đề tài:
1.Nhận xét:
Chúng ta đã biết rằng, bộ môn ném đẩy nói chung đặc biệt là môn đẩy tạ nói riêng được đưa vào chương trình giảng dạy của bậc trung học phổ thông xuyên suốt 3 năm học. Các giai đoạn kỷ thuật chính của môn đẩy tạ đó là:
- Giai đoạn chuẩn bị
- Giai đoạn trượt đà.
- Giai đoạn ra sức cuối cùng.
- Giai đoạn giữ thăng bằng.
Nhưng làm thế nào để nâng cao hiệu quả khi thực hiện động tác? để học sinh hiểu được nguyên lý cơ bản, từ đó có phương pháp tập luyện thích hợp, có chất lượng.
2. Nội dung:
Các môn ném đẩy là bài tập điền kinh đòi hỏi sự gắng sức rất lớn trong thời gian ngắn, người ta thường gọi đó là: Sức mạnh bột phát và nó được biểu diễn bằng công thức:
F
I =
T
Trong đó: I là chỉ số sức mạnh tối đa.
F là chỉ số sức mạnh tối đa đạt được trong khi thực hiện động tác.
T Là thời gian đạt được sức mạnh tối đa đó.
Những bài tập ném, đẩy có phát triển tố chất vận động như: Sức mạnh, sức nhanh, tính khéo léovà có ảnh hưởng đến sự phát triển cân đối cơ thể của học sinh. khi ném đẩy cần tuân thủ theo một số nguyên tắc chung như: tạo ra tốc độ chuyển động tối ưu bằng cách trượt đà, chạy , quay vòng…. Kéo dài đoạn đường tác dụng lực vào dụng cụ khi ra sức cuối cùng.
Chính vì vậy, khi giảng dạy môn ném đẩy trước tiên giáo viên phải giới thiệu cho học sinh vòng tròn đẩy tạ (đường kính 213,5 cm ) làm quen với tạ, giới thiệu cách cầm tạ, cách khởi động với tạ, sau đó giới thiệu toàn bộ 4 giai đoạn kỷ thuật động tác cho học sinh nắm ( Giai đoạn chuẩn bị, giai đoạn trượt đà, giai đoạn ra sức cuối cùng, giai đoạn giữ thăng bằng) thì giáo viên cần phải nêu lên những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp để cho học sinh nắm từ đó các em sẻ hiểu hơn vấn đề.
Khi giảng dạy môn đẩy tạ, ngoài việc giảng dạy cho học sinh nắm được 4 giai đoạn kỉ thuật , giáo viên cần làm rỏ hai vấn đề chính: tốc độ bay ban đầu ( V ) và góc độ bay.
Mục đích của đẩy tạ là đưa tạ bay xa theo luật thi đấu và cấu trúc của tạ. muốn đưa dụng cụ đi xa đòi hỏi sự nổ lực của thần kinh rất lớn. Vì thế muốn đạt thành tích cao, trước hét người học phải có thể lực tốt, đặc biệt là sức mạnh và tốc độ. Theo vật lý học về lý thuyết, trong môi trường chân không ( không có lực cản của môi trường) khoảng cách bay xa của một vật thể ném đẩy trong không gian theo một gốc độ nào đó (so với mặt phẳng ngang) được xác định theo công thức:

S =


Trong đó: S là quảng đường bay dụng cụ .
V0 là tốc độ bay ban đầu.
α là góc độ bay.
g là gia tốc rơi tự do.
Trong ba yếu tố trên g là một hằng số ( 9,8 m/g ), sin 2α lớn nhất khi α = 45 . Cho nên Tốc độ bay ban đầu của dụng cụ là yếu tố chủ yếu quyết định khoảng cách bay xa của tạ.
Nếu điểm bay của tạ không có lợi thì ảnh hưởng tới thành tích. Bởi vì theo luật thi đấu thành tích tính từ mép trong của bục gỗ chứ không phải từ điểm bay của tạ hay điểm rơi của nó.
Theo công thức tính khoảng cách bay xa ở trên thì rõ ràng một vật ném đi xa theo một góc độ nào đó so với mặt phẳng nàm ngang tỉ lệ bình phương với tốc độ bay ban đầu . Tốc độ bay của tạ phụ thuộc vào số lượng các động tác, thời gian và lực tác dụng vào vật ở giai đoạn ra sức cuối cùng (phải chú ý đến thời gian tác dụng vào dụng cụ và cách thực hiện động tác)
Nhiệm vụ của người giáo viên càn phải làm rõ 2 vấn đề này trước khi trực tiếp vào nội dung bài học. Hơn nữa đây là cơ sở để người giáo viên nâng cao hiệu quả huấn luyện của mình.
Khi cần dạy kỉ thuật ở từng giai đoạn. Cần tập nhiều ở tư thế chuẩn bị ra sức cuối cùng đẩy tạ đi ( chú ý gốc độ bay của tạ, gốc độ bay hợp lý là 45) Giáo viên cần làm rõ cho học sinh biết cách thực hiện động tác nhanh, mạnh, dứt khoát. Tiếp đến học kỉ thuật chuẩn bị và kỉ thuật trượt đà( Giữ nguyên ở tư thế chuẩn bị ra sức cuối cùng ) nhằm giúp hình thành cho các em có thể tư thế đúng, chính xác. Kết thúc kỉ thuật bằng cách thực hiện toàn bộ kỉ thuật theo nhịp hô, tiếp đến cho học sinh tự làm.
Ngoài việc giảng dạy người giáo viên còn phải nâng cao thể lực cho học sinh bằng cách tập các động tác phát triển sức mạnh của tay: Nằm sấp chống đậy tập với lực đối kháng với dây cao su, khắc phục trọng lượng bên ngoài (với vật nặng) và người thấp. phát triển sức mạnh của chân bằng các động tác bổ trợ: trụ chân , bật cóc….Tăng góc độ bay của tạ bằng cách đẩy tạ qua vật giới hạn ( cành cây , điểm quy định trước) Nhưng ở lứa tuổi học sinh THPT đặc điểm giới tính càng rõ nét, nên khối lượng và cường độ và khối lượng tập luyện cần phân biệt giữa nam và nữ. Cần tăng các bài tập phát triển sức mạnh-tốc độ nhưng cần chú ý :
Thận trọng và chưa nên tập sức mạnh tuyệt đối .
Hạn chế tập sức mạnh tỉnh, tránh nín thở.
Sau khi tập luyện lưng, cơ bắp học sinh nhằm tránh hiện tượng cơ co cứng, ảnh hưởng đến sự đàn hồi.
Kết quả ứng dụng và xây dựng chỉ tiêu:
Kết quả ứng dụng:
Sau khi đưa các bài tập trên vào ứng dụng cho học sinh , ở nội dụng đẩy tạyền tôi nhận thấy kĩ thuật của các em tiến bộ lên rất nhiều so với số lớp không được tập bài tập này, nhiều học sinh yếu nay đã thực hiện được kĩ thuật tương đối và tỏ ra rất đam mê tập luyện.
xây dựng chỉ tiêu:
Giỏi:
khá:
Trung Bình:
Yếu:
Kết luận và kiến nghị:
1. Kết luận:
Khi đi sâu nghiên cứu kỉ thuật môn ném đẩy nhằm làm rõ các yếu tố cơ bản ảnh hưởng đến thành tích. Từ đó có phương pháp giảng dạy hợp lý nhằm nâng hiệu quả khi giảng dạy môn đẩy tạ ở bậc THPT