TRƯỜNG THPT THUẬN AN NGÀY 04 THÁNG 03 NĂM 2008
LỚP: 11B9 TIẾT: 09
SVTH: NGUYỄN SỸ HIỂN GVHD: TRẦN THỊ THANH



GIÁO ÁN SỐ 3
TIẾT 44: SINH SẢN VÔ TÍNH Ở THỰC VẬT
I.Mục tiêu bài học:
1.Về kiến thức:
-Trình bày được khái niệm sinh sản và các hình thức sinh sản ở thực vật
-Trình bày được cơ sở sinh học của phương pháp nhân giống vô tính và vai trò của sinh sản vô tính đối với đời sống thực vật và con người
2.về kỹ năng
-Kỹ năng quan sát, phân tích, tổng hợp
3.Về thái độ:
-Nắm vững cơ sở khoa học và biết ứng dụng sinh sản vô tính ở thực vật vào trồng trọt
II.Phương pháp:
-Hỏi đáp – tìm tòi bộ phận
-Quan sát tranh – tìm tòi bộ phận
III.Phương tiện:
-SGK sinh học 11 – cơ bản
-Tranh ảnh phóng to
IV.Nội dung trọng tâm:
-Các khái niệm sinh sản và các hình thức sinh sản vô tính ở thực vật
-Cơ sở khoa học của các phương pháp nhân giống sinh dưỡng nhân tạo: chiết cành, giâm cành, ghép mắt, ghép cành, nuôi cấy tế bào và mô thực vật…
-Vai trò của sinh sản vô tính đối với sự phát triển của thực vật và đối với đời sống con người
V.Tiến trình bài giảng:
1.Ổn định lớp
2.Kiểm tra bài cũ: Sửa báo cáo bài thực hành tiết 42
3.Dạy bài mới
ĐẶT VẤN ĐỀ:
Trong đời sống chúng ta thường thấy các hiện tượng như: lá cây thuốc bỏng khi rơi xuống đất lâu ngày sẽ mọc thành cây mới, nhánh cây khoai lang, đoạn mía vùi xuống đất phát triển thành cây mía hay cây sắn khi vì dưới đất sẽ mọc lên cây mới…Đó là những hiện tượng gì? Được giải thích dựa trên cơ sở nào? Để hiểu rõ vấn đề chúng ta cùng nghiên cứu bài: Sinh sản vô tính ở thực vật
TG
Hoạt động của Gv
Hoạt động của Hs
Nội dung


( ĐẶT VẤN ĐỀ:
-Gv: Cho một số ví dụ sau:
+Vd 1: Cua đứt càng ( mọc càng mới
+Vd 2: Thằn lằn đứt đuôi ( mọc đuôi mới
+Vd 3: Hạt đậu ( cây đậu
+Vd 4: Đoạn mía vùi xuống đất ( mọc thành cây mới
-Gv: Trong các ví dụ trên ví dụ nào là hình thức sinh sản?
-Gv: vậy sinh sản là gì?
-Gv: Hình thức sinh sản ở ví dụ 3 và 4 có gì khác
-Gv: Ở thực vật có mấy kiểu sinh sản?
-Gv: Như vậy các kiểu sinh sản này diễn ra như thế nào? Dựa trên cơ sở khoa học nào? Chúng ta cùng nghiên cứu bài: Sinh sản vô tính ở thực vật.
-Gv nêu câu hỏi vào bài sinh sản vô tính là gì? ( bài 41

( HOẠT ĐỘNG 1:
-Gv: cho Hs thảo luận, phân tích ví dụ 4 và nêu thêm một số ví dụ khác, từ đó rút ra khái niệm về sinh sản vô tính.




( HOẠT ĐỘNG 2:
-Gv: Cho Hs quan sát sơ đồ về chu trình phát triển của dương xỉ
-Gv: Yêu cầu Hs quan sát tranh và nêu chu trình sinh sản bằng bào tử của cây dương xỉ?
-Gv: Gọi một vài nhóm Hs đứng dậy trình bày
-Gv: Kết luận
-Gv: Như vậy sinh sản vô tính bằng bào tử có những ưu và nhược điểm gì?

-Gv: Cho Hs quan sát một số vật thật hoặc một số hình ảnh và cho biết các hình thức sinh sản sinh dưỡng tự nhiên ở thực vật?
-Gv: Có nhận xét gì về sinh sản vô tính (ưu, nhược điểm)?


( HOẠT ĐỘNG 3:
-Gv: Vì sao muốn nhân giống cam, chanh và nhiều loại cây khác, người ta thường chiết hoặc giâm chứ không trồng bằng hạt?
-Gv: Phát phiếu và yêu cầu Hs thảo luận để hoàn thành phiếu học tập
-Gv: Vai trò, ý nghĩa của sinh sản vô tính đối với thực vật và con người là gì?










-Hs thảo luận và trả lời
+Ví dụ 1,2 không phải là hình thức sinh sản
+Ví dụ 3,4 là hình thức sinh sản
-Hs: Trả lời










-Hs thảo luận, phân tích ví dụ để làm rõ cây con được sinh ra từ đâu? Đặc tính di truyền của nó như thế nào so với cây mẹ?
-Rút ra khái niệm về sinh sản vô tính



-Hs: Quan sát tranh

-Hs thảo luận, thống nhất ý kiến


-Đại diện một số nhóm đứng dậy trình bày, các nhóm khác chú ý nhận xét, bổ sung

-Hs: Trả lời



-Hs quan sát mẫu vật hoặc tranh để trả lời câu hỏi


-Hs kết hợp Sgk để trả lời câu hỏi



-Hs: Trả lời



-Hs: Thảo luận và hoàn thành phiếu, đại diện nhóm lên trình bày

-Hs: Trả lời










-Khái niệm chung về sinh sản: Là quá trình hình thành cơ thể mới, đảm bảo sự phát triển liên tục của loài
-Các hình thức sinh sản ở thực vật:
+Sinh sản vô tính
+Sinh sản hứu tính


BÀI 41: SINH SẢN VÔ TÍNH Ở THỰC VẬT



I.Khái niệm:
-Sinh sản vô tính là hình thức sinh sản không có sự hợp nhất của giao tử đực và giao tử cái, con cái giống nhau và giống cây mẹ




II.Các hình thức sinh sản vô tính ở thực vật
1.Sinh sản bằng bào tử
-Là hình thức sinh sản mà cơ thể mới được phát triển từ bào tử, bào tử lại hình thành trong túi bào tử từ thể bào tử.
-Ví dụ: Rêu, dương xỉ
2.Sinh sản sinh dưỡng:
-Cơ thể mới được hình thành từ một bộ phận (thân, lá, rễ) của cơ thể mẹ.
-Ví dụ: Cỏ tranh, rau ngót, mía, khoai lang, sắn…
(Nhận xét: (cơ chế sinh sản vô tính)
-Ưu: Con giữ nguyên tính di truyền của mẹ nhờ cơ chế nguyên phân
-Nhược: Con kém thích nghi khi môi trường thay đổi do không có sự tổ hợp các đặc tính di truyền của bố mẹ


III.Ứng dụng sinh sản vô tính ở thực vật trong nhân giống vô tính:
(Cơ sở:
+Giữ nguyên đặc tính của cây mẹ
+Rút ngắn thời gian phát triển, sớm thu hoạch
-Các hình thức: Phiếu học tập
(Ý nghĩa:
-Đối với thực vật:
+Giúp cây duy trì nòi giống
+Phát triển nhanh khi gặp điều kiện thuận lợi
+Sống được trong điều kiện bất lợi ở dạng củ, thân, lá, rễ...
-Con người trong nông nghiệp:
+Duy trì được tính trạng tốt phục vụ cho con người
+Nhanh giống nhanh
+Tạo giống cây sạch bệnh
+Phục chế giống quý đang bị thoái hóa
+Hiệu quả kinh tế cao, giá thành thấp







4.Củng cố:
* Câu hỏi 1: Nêu ưu , nhược điểm của sinh sản vô tính?
* Câu hỏi 2: Nêu các hình thức sinh sản vô tính ở thực vật?
5.Dặn dò: Trả lời câu hỏi sau bài học và đọc bài 42.
















PHIẾU HỌC TẬP

Các hình thức
Cách tiến hành
Điều kiện
Thành tựu

Ghép




Giâm




Chiết




Nuôi cấy mô






TỜ NGUỒN

Hình thức
Cách tiến hành
Điều kiện
Thành tựu

Ghép
Dùng cành, chồi, hay mắt ghép của một cây này ghép lên thân hay gốc của một cây khác
- Phần vỏ của cành ghép và gốc ghép có mô tương đồng tiếp xúc và ăn khớp với nhau. Buộc cành ghép hay mắt ghép vào góc ghép.
- Hai cây cùng ghép cùng loài, cùng giống.
Xoài, măng cụt

Chiết
Chọn cành chiết cạo lớp vỏ, bọc đất mùn quanh lớp vỏ đã cạo, đợi khi ra rễ cắt rời cành đem trồng thành cây mới.
- Cạo sạch lớp tế bào mô phân sinh dướI vỏ.
- Bảo đảm giữ ẩm và tuỳ loài cây mà kích thước đoạn thân, cành phù hợp.
- Điều kiện vô trùng
Măng cụt, cam

Giâm
Tạo cây mới từ một phần của cơ quan sinh dưỡng (Thân, rễ, củ) bằng cách vùi vào đất ẩm.
- Bảo đảm giữ ẩm và tùy loài cây mà kích thước thân cành phù hợp
Khoai tây, cà chua

Nuối cấy mô
Các tế bào, mô thực vật được nuôi dưỡng trong điều kiện môi trường dinh dưỡng thích hợp sẽ phát triển thành cây mới.
Điều kiện vô trùng
Cây lương thực: Lúa, đậu...
Cây ăn quả: Chuối, đu đủ, nho...
Cây cảnh: Hoa hồng, phong lan...