Văn 11 – Sai ngay trong những “bài đinh

VnMedia) - Cũng như các số báo, sách giáo khoa có một số “bài đinh”; những bài quan trọng này thường do các bậc cây đa cây đề đảm nhiệm. Giới thiệu về thi phẩm Từ ấy (Tố Hữu) và "Tác gia Xuân Diệu"… thuộc nhóm này. Vậy mà nhiều sai sót đáng tiếc vẫn xảy ra. Mục Kết quả cần đạt của bài Từ ấy, (Ngữ văn 11, tập hai, trang 43) nhấn mạnh: “Thấy rõ niềm vui sướng, say mê mãnh liệt của Tố Hữu trong buổi đầu gặp gỡ lí tưởng cộng sản và tác dụng kì diệu của lí tưởng với cuộc đời nhà thơ”. Vậy mà sau đó, người viết lại xác định hoàn cảnh sáng tác, nội dung bài thơ theo hướng khác: “Ngày được đứng vào hàng ngũ những người cùng phấn đấu vì một lí tưởng cao đẹp là bước ngoặt quan trọng trong cuộc đời Tố Hữu. Ghi lại kỉ niệm đáng nhớ ấy, với những cảm xúc, suy tư sâu sắc, Tố Hữu viết Từ ấy”. (sao không thay “kỉ niệm đáng nhớ ấy” bằng “kỉ niệm đáng nhớ đó” để bớt lỗi lặp). “Buổi đầu gặp gỡ lí tưởng cộng sản” khác “Ngày được đứng vào hàng ngũ những người cùng phấn đấu vì một lí tưởng cao đẹp”; “buổi đầu”, “từ ấy” là khoảng thời gian không ngắn; mấy chữ này gợi nhớ “Cái thuở ban đầu lưu luyến… ” để học sinh thấy sự hấp dẫn của lí tưởng cộng sản. “Ngày được đứng vào hàng ngũ…” là một ngày cụ thể - “Ngày vào Đảng đất trời như đổi khác”; “từ ấy” không phải là từ một ngày cụ thể. Lí tưởng cộng sản đến với Tố Hữu thiêng liêng như mối tình đầu, làm sao xác định được ngày giờ; “từ ấy” là từ khi giác ngộ lí tưởng cộng sản. “Thuở nhỏ, ông học Trường Quốc học Huế” (trang 43) là một câu không chính xác về nội dung và chính tả; thuở nhỏ, Tố Hữu học ở Đà Nẵng, mười ba tuổi – sau một năm mồ côi mẹ, tác giả mới vào Huế học tại Trường Quốc học (chú ý: địa điểm Trường Quốc Học đặt ở Huế; chứ không phải tên trường là “Trường Quốc học Huế”). Ngữ văn 8, tập hai (trang 19) đã rất đúng khi viết : Tố Hữu “giác ngộ lí tưởng cách mạng khi đang học ở Trường Quốc học” - “Năm 1938, Tố Hữu được kết nạp vào Đảng Cộng sản” sai lệch với với Ngữ Văn 12 (nâng cao), tập một: “Năm 1937, Tố Hữu được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương” (trang 94) Câu văn “Bài thơ nằm trong phần “Máu lửa” của tập thơ Từ ấy (tập thơ gồm ba phần “Máu lửa”, “Xiềng xích, “Giải  phóng” có thể diễn dạt theo cách khác để bớt lặp “Tập thơ Từ ấy gồm ba phần: “Máu lửa”, “Xiềng xích”, “Giải  phóng”, bài thơ này nằm ở phần thứ nhất”. Cũng có thể bỏ hẳn ý: “tập thơ gồm ba phần : “Máu lửa”, “Xiềng xích”, “Giải phóng”  trong phần phụ chú để đoạn văn thanh thoát hơn. Tấm ảnh chụp tư thế ngồi của Tố Hữu hồi trẻ rất hợp với nội dung bài thơ nhưng cần được “biên tập” lại – cắt bỏ ¼ phía dưới để không trông thấy hai đầu gối... Cần bổ sung xuất xứ ảnh. - Ngữ văn 11 (nâng cao) nên thay ảnh “Tố Hữu bị bắt giam trong các nhà tù của thực dân Pháp” vì không hợp với việc minh họa cho nội dung bài thơ Từ ấy. Ảnh này nên chuyển vào Ngữ văn 8, tập hai, trang 19 để minh họa cho bài “Con chim tu hú”. Kiểu chữ dùng để chú thích ảnh ở đây cũng không theo thông lệ; tên tác phẩm không in nghiêng (Ảnh rút từ tập hồi kí Nhớ lại một thời – Tố Hữu) Về hoàn cảnh sáng tác các bài thơ trong phần Xiềng xích, học sinh đã được biết qua bài Con chim tu hú (lớp 8). Vì thế chỉ cần một chú thích ngắn gọn 24 chữ cho bài Nhớ đồng (Ngữ văn 11, nâng cao, trang 89) là đủ. Ngữ văn 11, tập hai đã viết một phần Tiểu dẫn cho bài Nhớ đồng qúa dài và không cần thiết (“Đầu năm 1939, tình hình thế giới trở nên căng thẳng, cuộc đại chiến lần thứ hai có nguy cơ bùng nổ, thực dân Pháp quay lại đàn áp phong trào cách mạng ở Đông Dương…”)  Cho dù tác giả Tố Hữu sẽ có bài học riêng ở lớp 12, vẫn nên bổ sung vào phần Tiểu dẫn ý: Năm 1996, ông được Nhà nước phong tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật (đợt