Ngày soạn: 7/3/2015 Ngày dạy: /3//2015
Tuần 28 .Tiết 131

* NGHĨA TƯỜNG MINH VÀ HÀM Ý (Tiếp theo)

I.MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT: Nắm được hai điều kiện sử dụng hàm ý liên quan đến người nói và người nghe.
1. Kiến thức: Hai điều kiện sử dụng hàm ý liên quan đến người nói và người nghe.
2. Kĩ năng: Giải đoán và sử dụng hàm ý.
3. Thái độ: Yêu quý tiếng Việt, có ý thức trau dồi tiếng Việt.
II.CHUẨN BỊ:
1.Gv: Sách giáo khoa, thiết kế, bảng phụ.
2.Hs: Vở ghi, vở soạn.
III.PHƯƠNG PHÁP: Thuyết minh, gợi mở vấn đề, thảo luận nhóm.
IV. TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1.Ổn định lớp:
2.Bài cũ: Kiểm tra vở soạn của học sinh
3.Bài mới:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV
HOẠT ĐỘNG CỦA HS

*HOẠT ĐỘNG 1: TÌM HIỂU CHUNG:
Yêu cầu HS đọc đoạn trích trong Sgk/90 và trả lời câu hỏi



GV: Nêu hàm ý trong những câu in đậm? Vì sao chị dậu không nói thẳng với con mà phải dùng hàm ý?








GV: Vì sao chị phải nói rõ hơn như vậy?



GV: Chi tiết nào trong đoạn trích cho thấy cái Tý đã hiểu hàm ý câu nói của mẹ?

GV: Theo em khi sử dụng hàm ý chúng ta cần có những điều kiện nào? (GV khái quát lại – Gọi HS đọc ghi nhớ )

*HOẠT ĐỘNG 2: LUYỆN TẬP :
Thảo luận theo cặp – 3 phút
Bài 1/91: GV làm mẫu cho câu a, còn HS thảo luận câu b,c
b. Người nói là anh Tấn, người nghe là chị hàng đậu (ngày trước)
- Hàm ý: Chúng tôi không thể cho được
- Người nghe đều hiểu hàm ý, chi tiết chứng tỏ sự hiểu đó là: “Thật là càng giàu có … có”
c. Người nói là Thuý Kiều, người nghe là Hoạn Thư
- Hàm ý câu 1: quyền quý cao sang như Hoạn Thư mà cũng có lúc phải cúi đầu như tội nhân thế này ư?
- Hàm ý trong câu thứ 2: Tiểu thư không nên ngạc nhiên về sự trừng phạt này?
- Người nghe đều hiểu hàm ý, chi tiết chứng tỏ sự hiểu đó là: “Hoạn Thư hồn lạc …..kêu ca”









Bài 2/92: HS thảo luận bài 2/92 theo nhóm – 3 phút









Bài 3/92: HS tự điền - GV gọi một vài HS đứng dậy điền lượt lời B của mình



Bài 4/92: HS suy nghĩ và trả lời độc lập. Gv nhận xét, chốt ý

I. TÌM HIỂU CHUNG:

1. Xác định điều kiện sử dụng hàm ý
* Ví dụ:
*Hàm ý của những câu in đậm:
- Câu “Con chỉ được ăn ở nhà bữa này nữa thôi” có hàm ý: Sau bữa ăn này, con không được ở nhà với thầy mẹ và các em nữa, thầy mẹ đã bán con rồi.
+ Điều này thật đau lòng nên chị Dậu không dám nói thẳng ra.
- Câu “Con sẽ ăn ở nhà cụ Nghị thôn Đoài” có hàm ý: Mẹ đã bán con cho cụ Nghị thôn Đoài rồi .
*Hàm ý ở câu 2 rõ hơn.
- Chị Dậu phải nói rõ hơn như vậy vì chính chị cũng không chịu đựng nổi sự đau đớn khi phải kéo dài phút giây lừa dối cái Tí.
- Các chi tiết chứng tỏ cái Tí đã hiểu hàm ý trong câu nói của mẹ là: nó giãy nảy, liệng củ khoai, oà lên khóc và hỏi “U bán con thật đấy ư ?”.
=> Đây là một sự thật đau lòng nên chị không dám nói thẳng ra
2. Ghi nhớ : Sgk/91
II. LUYỆN TẬP :
Bài 1/91
a, Người nói là anh thanh niên, người nghe là ông hoạ sĩ và cô gái.
- Hàm ý của câu in đậm là: Mời bác và cô vào nhà uống nước.
- Hai người nghe đều hiểu hàm ý đó, chi tiết chứng tỏ sự hiểu đó là: “Ông theo liền anh thanh niên vào nhà ...Ngồi xuống ghế”.
b, Người nói là anh Tấn, người nghe là chị hàng đậu (ngày trước)
-Hàm ý:Chúng tôi không thể cho được.
-Người nghe hiểu hàm ý đó, thể hiện ở câu nói: “Thật là càng giàu....càng giàu có!”.
c,Người nói