Tiết 121 : Văn bản :
SANG THU
Hữu Thỉnh

I. MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Hiểu được những cảm nhận tinh tế của nhà thơ về sự biến đổi của đất trời từ cuối hạ sang thu.
II. TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG
1. Kiến thức.
Vẻ đẹp của thiên nhiên trong khoảnh khắc giao mùa và những suy nghĩ mang tính triết lí của tác giả.
2. Kỹ năng.
- Đọc – hiểu một văn bản thơ trữ tình hiện đại.
- Thể hiện những suy nghĩ, cảm nhận về một hình ảnh thơ, một khổ thơ, một tác phẩm thơ.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1.Tổ chức.
2. Kiểm tra bài cũ.
? Đọc thuộc lòng bài thơ Viếng lăng Bác và phân tích một hình ảnh ẩn dụ mà em thích nhất ?
3. Bài mới.
Hoạt động 1: GTB
Thơ tả về mùa thu thì có nhiều, thơ tả mùa hạ thì ít hơn. Thơ tả thời điểm giao mùa giữa hạ và thu thì càng ít. Vì đây là thời điểm dễ rung động hồn thơ nhưng khó viết cho hay. Thế nên, ta càng quý những bài thơ tả thời khắc giao mùa như Sang thu. Vậy, từ mùa hạ chuyển sang mùa thu, thiên nhiên miền Bắc vào thu được cảm nhận như thế nào qua Sang Thu của Hữu Thỉnh, ta cùng nhau tìm hiểu qua tiết học này.

Hoạt động của thầy và trò

Hoạt động 2: Đọc, tìm hiểu chung

H: Nêu những hiểu biết của em về tác giả?






H: Nêu hiểu biết của em về tác phẩm? Hoàn cảnh sáng tác?

* Đọc văn bản: Giọng thơ nhẹ nhàng, êm ái, trầm lắng và thoáng suy tư.
H: Bài thơ được viết theo phương thức biểu đạt nào?
- Miêu tả và biểu cảm.
H: Xác định thể thơ?
- Thể thơ : 5 chữ
- Mạch cảm xúc: Cả bài thơ là những quan sát và cảm nhận của tác giả về thiên nhiên vào thu, từng khổ nối tiếp nhau đều như vậy nên không cần chia đoạn.
Hoạt động 3: Đọc- Tìm hiểu chi tiết

H: Từ cuối mùa hạ sang đầu mùa thu, đất trời có những chuyển biến nhẹ nhàng mà rõ rệt. Những biến chuyển ấy đã được nhà thơ cảm nhận bằng rung động của trái tim thi sĩ và thể hiện qua những hình ảnh thơ mộng giàu cảm sức biểu cảm. Vậy sự biến đổi của dất trời sang thu được tác giả cảm nhận bắt đầu từ đâu, gợi tả qua những hình ảnh, hiện tượng gì?
H: Từ “bỗng” mở đầu bài thơ thể hiện cảm xúc nào của tác giả ?
H: Em hiểu thế nào là “gió se”?
- Gió se: là làn gió thoáng chút hơi lạnh và khô còn gọi là gió heo may. Chúng thường đến với nhân gian vào mỗi dịp đầu thu.
H: Em cảm nhận như thế nào về câu thơ: “hương ổi phả vào trong gió se”
- Hương ổi thoang thoảng thơm trong gió thu se lạnh làm thức dậy cả không gian vườn ngõ.
H: Từ “phả” ở đây có thể thay bằng từ nào ? Nhưng dùng từ “phả” thì có gì hay hơn ?
- Từ “phả” có thể thay bằng từ: đưa, lan, tan nhưng không từ nào hay và có hồn bằng từ “phả”. Không phải là gió thu mang theo hương ổi, mà là những quả ổi chín đã phả hương thơm vào trong gió se, làm cho ngọn gió cũng trở nên thơm tho lạ thường.
H: Từ “chùng chình” là từ loại gì ? Dùng từ “chùng chình” để tả làn sương thu là tác giả đã sử dụng BPNT nào ?
- Dùng từ “chùng chình” để tả làn sương là tác giả đã nhân hóa làn sương. Sương đầu thu giăng mắc nhẹ nhàng, chuyển động chầm chậm nơi đường thôn ngõ xóm. Biến làn sương thành người bạn duyên dáng, đài các của mùa thu, người bạn ấy còn như vương vấn điều chi mà bước chân chậm chạp, dùng dằng nửa ở nửa đi, như muốn ngừng lại nơi ngõ xóm.
H: Thu sang với những biểu hiện của hương ổi trong gió se, của làn sương nơi ngõ xóm thế nhưng câu cuối khổ thơ tác giả lại viết: Hình như thu đã về. Từ “hình như” thể hiện điều gì trong cảm nhận của nhà thơ ?
H: Từ đó em có nhận xét như thế nào về cảm nhận của tác giả trước mùa thu ?
- Nhà thơ đã cảm nhận được không gian đầu thu tĩnh lặng, hơi thở mùa thu nồng nàn. Gió thu se se lạnh mơn man tận đáy lòng. Thấy cả sắc vàng ươm của