MỘT SỐ KINH NGHIỆM
GIÚP HỌC SINH LỚP 1 VIẾT ĐÚNG CHÍNH TẢ
     
Phần thứ nhất: ĐẶT VẤN ĐỀ
 
I. Lí do
Từ năm học 2000 - 2001 đến nay Bộ giáo dục đã chỉ đạo đổi mới cải tiến phương pháp dạy học nhằm giúp học sinh tự lĩnh hội kiến thức và phát huy tính chủ động tích cực. Trong đó có sự chỉ đạo về quy định mẫu chữ, kiểu chữ viết trong trường tiểu học theo QĐ 31/2002/QĐ – BGD & ĐT ngày 14/6/2002 của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Trong quá trình áp dụng không phải bất cứ giáo viên nào cũng thực hiện nghiêm chỉnh và có hiệu quả. Đồng thời trong quá trình tiếp thu, lĩnh hội kiến thức cũng không phải học sinh nào cũng như nhau. Chính vậy có những học sinh học rất giỏi và đều các môn học, cũng có học sinh học còn yếu môn học này môn học khác. Đối với học sinh lớp 1 về viết chính tả, chủ yếu là hình thức chính tả nhìn - viết, bên cạnh đó ở giai đoạn  cuối lớp 1 cũng có đan xen kiểu bài chính tả nghe - viết. Kiểu bài này vừa nâng cao yêu cầu viết chính tả vừa nhằm chuẩn bị cho các em học chính tả ở lớp 2. Tuy vậy dù ở kiểu bài nào thì chính tả ở lớp 1 cũng phải đảm bảo các yêu cầu:
- Luyện viết đúng chính tả, đặc biệt viết đúng các vần khó, do đó khi chọn văn bản để viết chính tả các tác giả đã chú ý đến vần khó có trong bài.
- Từ các bài tập và bài chính tả, rút ra được ba quy tắc chính tả (quy tắc viết g/gh, ng/ngh, c/k).
- Tập trình bày một bài chính tả phù hợp với hình thức văn bản dùng để nhìn – viết hay nghe – viết.
Nhưng trên thực tế có một số giáo viên chưa thật sự nắm vững các yêu cầu này cũng như về phương pháp dạy chính tả ở lớp 1. Chính vậy dẫn đến tình trạng một số học sinh viết chưa đúng chính tả. Trong quá trình giảng dạy bản thân tôi nghiệm ra rằng: đa số học sinh viết chậm, sai chính tả có liên quan đến việc học yếu môn Tiếng Việt (điển hình là học sinh nhận mặt chữ chưa thông thạo). Đây cũng là điều băn khoăn, của mỗi giáo viên đứng lớp. Cụ thể là chính là bản thân tôi đã cố gắng tìm ra biện pháp hữu hiệu nhất  nhằm giúp đỡ học sinh  viết chậm, viết chưa đúng chính tả tích cực vươn lên ngang bằng với mặt bằng chung của lớp. Nay tôi mạnh dạn trình bày một số biện pháp để các giáo viên cùng tham khảo.
II. Thực trạng :
      Nguyên nhân từ đâu dẫn đến viết chậm, viết chưa đúng của học sinh tiểu học ở phân môn Chính tả nói chung, phần chính tả nghe - viết của học sinh lớp 1 nói riêng.
          1. Nguyên nhân khách quan :
        - Phía gia đình: Do địa phương là vùng sâu, vùng xa phương tiện đi lại khó khăn nên việc liên hệ trực tiếp giữa gia đình học sinh và giáo viên để nắm bắt việc học tập của các em chưa được thường xuyên kịp thời.
                   Một số phụ huynh chỉ chú trọng  đến con học khá giỏi như: đọc chữ thông thạo, làm toán nhanh,…mà quên mất phần viết chữ của con em mình, phó thác việc đó cho giáo viên.
          - Phía học sinh:  Một số em (viết chậm, viết chưa đúng chính tả) thuộc gia đình có hoàn cảnh khó khăn, phải lo làm phụ giúp cha mẹ là chủ yếu nên quá tuổi đi học, vì vậy thời gian học của các em bị ảnh hưởng.
          Tính tự giác trong ý thức học tập của một số em (viết chậm, chưa đúng) còn hạn chế, đặc biệt là trong việc rèn luyện kĩ năng viết chính tả.
          2. Nguyên nhân chủ quan:
          - Giáo viên: Một số giáo viên chưa thật sự nắm vững các yêu cầu, nguyên tắc dạy chính tả ở lớp 1.
       Một số giáo viên chưa vận dụng một cách nhuần nhuyễn các phương pháp trong dạy chính tả ở lớp 1 chính vậy mà trong quá trình dạy chủ yếu dạy theo cảm tính, chưa thật sự phân tích cẩn thận giữa các chữ viết đúng với các chữ viết sai dẫn đến tính trạng một số học sinh viết chậm, viết sai mà vẫn không biết mình sai chỗ nào. Bên cạnh đó chưa có trách nhiệm trong việc tìm hiểu nguyên nhân học sinh viết chậm, viết sai chính tả do đâu? Một số giáo viên chưa chú trọng rèn tốc độ viết chữ,  mà chỉ chú trọng đến viết đẹp cho học sinh mà thôi.
          - Học sinh: Do học sinh đọc chữ chậm yếu, mới nhận mặt chữ từ phần đọc vần sang phần đọc tổng hợp (tập đọc)các bài thơ ngắn, đoạn văn, bài văn ngắn …