I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
V
1. Đặt vấn đề
ật lí học ở bậc phổ thông cơ sở là tiền đề của nhiều ngành kĩ thuật quan trọng, những hiểu biết và nhận thức Vật lí có giá trị to lớn trong đời sống và sản xuất. Chương trình Vật lí 9 thuộc giai đoạn hai của chương trình Vật lí THCS, có một vị trí đặc biệt quan trọng, vì lớp 9 là lớp kết thúc cấp học này và do đó, nó có nhiệm vụ thực hiện trọn vẹn các mục tiêu đã được quy định chính thức trong chương trình môn Vật lí cấp THCS. Trên cơ sở các kiến thức, kĩ năng, ý thức và thái độ học tập mà học sinh đã đạt được qua các lớp 6,7,8, chương trình vật lí 9 tạo điều kiện phát triển các năng lực của học sinh lên một mức cao hơn và đặt ra những yêu cầu cao hơn. Đó là những yêu cầu về khả năng phân tích, tổng hợp các thông tin và dữ liệu thu thập được, khả năng tư duy trừu tượng, khái quát trong xử lí thông tin để hình thành khái niệm, rút ra các quy tắc, quy luật và định luật của Vật lí, nhằm giải quyết các tình huống học tập và thực tiễn khác nhau.
Thao tác thí nghiệm là một việc khó, vì không chỉ đưa ra kết quả thực nghiệm tốt, mà trong mỗi động tác của người thầy đều mang tính sư phạm. Thí nghiệm là phương tiện của việc thu thập tri thức, đa số nội dung kiến thức thông qua thí nghiệm hoặc dùng thí nghiệm để kiểm tra tính đúng đắn của tri thức đã thu được, thông qua thí nghiệm kích thích hứng thú học tập Vật lí, tổ chức quá trình học tập tích cực, tự lực và sáng tạo của học sinh. Trong quá trình giảng dạy, tôi luôn coi trọng việc làm thí nghiệm, không những nâng cao chất lượng giảng dạy mà còn làm cho việc học của học sinh hứng thú và nhẹ nhàng hơn. Chương trình Vật lí 9 học sinh làm thí nghiệm chiếm tỉ lệ cao: là các thí nghiệm dễ làm, không nguy hiểm. Song, thí nghiệm biểu diễn do giáo viên làm cũng rất cần thiết trong tiết học, đó là các thí nghiệm khó thực hiện, khó đảm bảo an toàn trong quá trình học sinh làm, thiết bị đắt tiền, khó kiếm...Do đó, trong tiết dạy có thí nghiệm biểu diễn, yêu cầu giáo viên phải có phương pháp phù hợp, một thủ thuật khi thực hiện thí nghiệm. Với những lí do trên, bản thân tôi chọn đề tài “ Hướng dẫn học sinh với thí nghiệm biểu diễn một số tiết học Vật lí 9” để nghiên cứu, nhằm giúp học sinh giải quyết nhiệm vụ đặt ra để hoàn thành tốt một tiết học Vật lí.
2. Mục đích đề tài
L
T
iến hành thí nghiệm biểu diễn là một trong những điều kiện để truyền đạt kiến thức một cách tổng hợp cho học sinh, cần có thí nghiệm mới làm sáng tỏ kiến thức một cách đúng đắn, làm cho học sinh hiểu mối quan hệ giữa Vật lí và kĩ thuật. Thí nghiệm biểu diễn thực hiện tốt sẽ góp phần nâng cao hiệu quả dạy- học môn Vật lí THCS.
3. Lịch sử đề tài
à đề tài mới nghiên cứu, nên trong quá trình dạy học, tôi sẽ chú ý coi trọng việc làm thí nghiệm biểu diễn ngay từ những tiết học đầu tiên môn Vật lí 9, tự rút ra kinh nghiệm để có thể thực hiện tốt hơn trong những tiết học sau.
T
4. Phạm vi đề tài
ừ đầu năm học, tôi đã chọn học sinh ba lớp đang dạy: 91 , 92 , 93 làm đối tượng nghiên cứu nhằm củng cố, rèn luyện cho các em tính tư duy, suy luận, nhận xét, tổng hợp một kiến thức Vật lí thông qua các thí nghiệm.



II. NỘI DUNG CÔNG VIỆC ĐÃ LÀM
T
1. Thực trạng đề tài
hí nghiệm Vật lí có vai trò rất quan trong trong việc hình thành kiến thức mới , là phương tiện để nâng cao chất lượng kiến thức , rèn luyện kĩ năng kĩ xảo về thí nghiệm Vật lí của học sinh, kích thích hứng thú học tập môn Vật lí, qua đó bồi dưỡng phẩm chất đạo đức của học sinh, góp phần phát triển nhân cách toàn diện của học sinh.
Thí nghiệm Vật lí là phương tiện đơn giản hóa và trực quan trong dạy học, giúp học sinh nhanh chóng thu thập những thông tin chân thật về các hiện tượng, quá trình Vật lí . Do đó, quá trình dạy học Vật lí với các thí nghiệm, mô hình trực quan là cần thiết không thể thiếu được.
V

ào những tiết học đầu năm cho thấy, hầu hết học sinh lớp 9 đã biết cách hoạt động trong thí nghiệm, cụ thể qua các thí nghiệm , trong đó có thí nghiệm biểu diễn của giáo viên, nhưng không phải học sinh nào