SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH BÀ RỊA-VŨNG TÀU
TRƯỜNG THPT PHÚ MỸ
-----(((((-----






CHUYÊN ĐỀ

ĐỊNH HƯỚNG CHO HỌC SINH PHÂN LOẠI VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI TOÁN VỀ CÔNG SUẤT TIÊU THỤ CỦA MẠCH ĐIỆN XOAY CHIỀU








GV: NGUYỄN CÔNG HỒNG
TỔ: VẬT LÍ – CÔNG NGHỆ







Phú Mỹ, tháng 01 năm 2015

A - PHẦN MỞ ĐẦU
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI.
Mỗi môn học trong chương trình VẬT LÍ phổ thông đều có vai trò rất quan trọng trong việc hình thành và phát triển tư duy của học sinh.
Trong quá trình giảng dạy, người thầy luôn phải đặt ra cái đích đó là giúp học sinh nắm được kiến thức cơ bản, hình thành phương pháp, kĩ năng, kĩ xảo, tạo thái độ và động cơ học tập đúng đắn để học sinh có khả năng tiếp cận và chiếm lĩnh những nội dung kiến thức mới theo xu thế phát triển của thời đại.
Hiện nay, hình thức thi trắc nghiệm khách quan được áp dụng rộng rãi trong các kì thi, đặc biệt là kì thi THPT Quốc gia sắp tới thì yêu cầu về việc nhận dạng để giải nhanh các câu trắc nghiệm, nhất là các câu trắc nghiệm định lượng là rất cần thiết để có thể đạt được kết quả cao trong kì thi.
Đối với môn học Vật Lí có những câu trắc nghiệm định lượng khá khó mà nếu chưa gặp và chưa giải qua lần nào thì thí sinh khó mà giải nhanh và chính xác. Trong phần “Công suất tiêu thụ của dòng điện xoay chiều” là một phần hay, khó và hầu như không thể thiếu trong các đề thi ĐẠI HỌC- CAO ĐẲNG các năm qua. Để giúp các em học sinh nhận dạng được các câu trắc nghiệm định lượng từ đó có thể giải nhanh và chính xác từng câu về công suất tiêu thụ của dòng điện xoay chiều, trong quá trình giảng dạy tôi đã phân loại chi tiết, đưa ra định hướng về phương pháp giải nhanh và một số bài vận dụng điển hình. Việc làm này giúp học sinh khắc sâu kiến thức phần công suất, đạt được kết quả cao trong quá trình học tập cũng như các kì thi THPT Quốc gia sắp tới. Vì vậy tôi đã đúc rút kinh nghiệm và đưa ra chuyên đề: “ĐỊNH HƯỚNG CHO HỌC SINH PHÂN LOẠI VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI TOÁN VỀ CÔNG SUẤT TIÊU THỤ CỦA MẠCH ĐIỆN XOAY CHIỀU ”
II. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI ÁP DỤNG
1. Đối tượng sử dụng đề tài:
+Giáo viên dạy môn Vật lý lớp 12 tham khảo để hướng dẫn và định hướng cho học sinh giải bài tập.
+Học sinh học lớp 12 luyện tập để kiểm tra, thi môn Vật Lý.
2. Phạm vi áp dụng:
Phần công suất của mạch điện xoay chiều R, L, C mắc nối tiếp của chương trình Vật Lý 12.
III. PHƯƠNG PHÁP
Xác định đối tượng áp dụng đề tài.
+ Tập hợp lý thuyết trong sách giáo khoa, các bài tập điển hình trong sách bài tập, trong các đề thi tốt nghiệp THPT, thi tuyển sinh ĐẠI HỌC- CAO ĐẲNG trong những năm qua và phân chúng thành các bài tập minh họa của những dạng bài tập cơ bản.
+ Hệ thống các công thức, kiến thức liên quan và phương pháp giải cho từng dạng.
+ Có lời giải các bài tập minh họa để các em học sinh có thể kiểm tra so sánh với bài giải của mình.
+ Cuối mỗi phần có các câu trắc nghiệm luyện tập là đề thi ĐH – CĐ.
IV. ĐIỂM MỚI TRONG KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.
+Xác định điều kiện công suất tiêu thụ cả đoạn mạch và trên mình điện trở R đạt cực đại khi các phần tử R hoặc L hoặc C hoặc f thay đổi.
+ Xác định hai giá trị R hoặc L hoặc C hoặc f khi đoạn mạch có hai giá trị công suất P1 = P2.
+Tóm tắt kiến thức bằng bảng ghi nhớ chung.

B. PHẦN NỘI DUNG
I. Cơ sở lý luận:
1. Công suất tiêu thụ trong mạch RLC không phân nhánh.
+ Công thức tức thời:

+ Công suất trung bình:

+ Công suất tiêu thụ của mạch điện xoay chiều:

+ Hệ số công suất:
(
có giá trị từ 0 đến 1)
+ Biến đổi ở các dạng khác:



và

2. Ý nghĩa của hệ số công suất

+ Trường hợp
= 1->
: Mạch chỉ có R, hoặc mạch RLC có cộng hưởng điện.
thì:

+ Trường hợp
= 0 tức là
: Mạch chỉ có L, hoặc C