MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP
phần i : đề
- lời mở đầu :
môn tiếng việt là phân môn quan trọng trong trường tiểu học nhằm để học sinh phát triển tư duy ngôn ngữ đặc biệt tong đó có phân môn tập làm văn.
bài tập làm văn của học sinh lớp 4-5 là sự vận dụng tổng hợp các kiến thức trong quá trình học tập ,từ đó nâng cao năng lực tư duy,giáo dục tình cảm ,mỹ cảm cho học sinh. do đặc điểm nhận thức của học sinh tiểu học là tư duy cụ thể,khả năng diễn đạt của các em còn hạn chế . vì vậy làm tập làm văn là một nội dung khó học đối với học sinh, khó dạy đối với giáo viên .các em tiếp thu bài chậm ,văn viết ra thường nghèo nàn, diễn đạt lủng củng...giáo viên dạy cũng khó dẫn dắt học sinh hiểu. bài tập làm văn đại trà còn khó như thế, bồi dưỡng học sinh giỏi còn khó hơn .bởi vì các đề thi học sinh giỏi yêu cầu cao hơn cả về khả năng diễn đạt, trí tưởng tượng sáng tạo của học sinh . thực tế qua nhiều năm trực tiếp giảng dạy và bồi dưỡng học sinh giỏi lớp 5. tôi thấy chất lượng phân môn tập làm văn chưa cao,đặc biệt là phần" kể chuyện có yêu cầu sáng tạo ". vậy làm thế nào để có học sinh giỏi văn là cả một quá trình bồi dưỡng, tìm tòi,sáng tạo của cả thầy và trò. là một giáo viên trực tiếp giảng dạy, tôi xác định rõ vai trò trách nhiệm của mình trong việc bồi dưỡng học sinh giỏi.chính vì những lí do trên nên tôi đã chọn đề tài "hướng dẫn học sinh giỏi lớp 5 làm bài tập làm văn kể chuyện có yêu cầu sáng tạo "để nghiên cứu nhằm tìm ra những biện pháp thiết thực, phù hợp đối tượng học sinh lớp 5 trường tiểu học điền lư i mà tôi đang phụ trách . trong bài viết này tôi chỉ đề cập đến việc bồi dưỡng học sinh giỏi lớp 5 là một số bài văn kể chuyện có yêu cầu sáng tạo .
ii- thực trạng về việc dạy và học phần tập làm văn kể chuyện có yêu cầu sáng tạo ở lớp 5 trường tiểu học điền lư1
1 - thuận lợi :
- phần đa học sinh thích tìm hiểu khám phá những điều mới lạ đặc biệt là những câu chuyện hay .
-công tác bồi dưỡng học sinh giỏi hiện nay đã được nhà trường quan tâm . có phần thưởng thích đáng cho học sinh giỏi và giáo viên có học sinh giỏi. bên cạnh đó còn được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của chuyên môn nhà trường.
- giáo viên bồi dưỡng thường là những giáo viên có năng lực giảng dạy tốt, có uy tín trong học sinh, nhân dân và đồng nghiệp.
đời sống kinh tế của nhân dân được nâng cao, dân trí được phát triển, vì vậy nhận thức của đại đa số phụ huynh về công tác bồi dưỡng học sinh giỏi được nâng lên rõ rệt .
2- khó khăn : trong những năm qua chất lượng mũi nhọn ở trường tiểu học điền lư i chưa cao, chưa có học sinh giỏi tuyến tỉnh.
- trong đề thi học sinh giỏi lớp 5 thường gặp các đề tập làm văn thuộc thể loại kể chuyện yêu cầu học sinh tưởng tượng, sáng tạo trên cơ sở thực tế, trên cơ sở nội dung một bài tập đọc ( thơ hoặc văn ) hoặc trên cơ sở một cốt truyện cho trước.
Ví dụ :
Đề1 : Dựa vào bài thơ" gọi bạn" của nhà thơ định hải. em hãy kể lại bằng văn xuôi câu chuyện cảm động giữa bê vàng và dê trắng.
đề2 : Ngày xửa ngày xưa có hai mẹ con sống bên nhau rất hạnh phúc. một hôm người mẹ bị ốm nặng, chỉ khao khát ăn một trái táo thơm ngon . người con đã ra đi.....cuối cùng anh đã mang được trái táo trở về biếu mẹ.
dựa vào tóm tắt trên, em hãy tưởng tượng và nêu lại tỉ mỉ câu chụyên đi tìm táo của người con hiếu thảo.
đề 3: một buổi tối cả nhà em đang sôi nổi bàn chuyện mua sắm và chuẩn bị cho một cái tết thật vui. bỗng từ xa vọng lại tiếng một em bé bán bánh rao đêm . dựa vào gợi ý trên em hãy tưởng tượng và kể lại cảnh ấy. ( đề thi học sinh giỏi tỉnh )
khi gặp các dạng bài này đa số các em đều thấy khó. có một số bài sơ sài,có em chỉ biết ghi lại nội dung bài tập đọc hay cốt truyện đã gợi ý. các em chưa bíêt tưởng tượng ra các tình tiết lý thú để hấp dẫn người đọc người nghe. có em viết lủng củng, rườm rà chưa biết dùng đại từ hay từ đồng nghĩa để thay thế cho danh từ nên bài viết lặp lại nhàm chán , nhiều em viết câu, đoạn có những chi tiết không