Sở giáo dục - đào tạo Thái bình























Họ và tên: Nguyễn Quang Huy
Đơn vị: Trường THPT Lý Bôn
Tổ: Toán - Tin








Thái Bình - Tháng 05/2008

Phát triển tư duy lôgíc
gắn lý thuyết vào thực tiễn giải toán.

Nguyễn Quang Huy – THPT Lý Bôn
A. Đặt vấn đề.
Trong chương trình hình học 10 đưa vào chương “Phương pháp toạ độ trong mặt phẳng”. Đây là chương mở đầu cho việc Đại số hoá hình học. Nó giúp cho học sinh có thể giải các bài toán hình học dễ dàng hơn, phục vụ tốt hơn cho việc xây dựng và phát triển các bài toán hình học. Đây cũng là chương mở đầu quan trọng vì các phần tiếp theo như “Phương pháp toạ độ trong không gian”, “Hình học afin”... sau này đều được mở rộng một cách tương tự.
Đây cũng là một phần quan trọng trong các đề thi học kỳ, thi tốt nghiệp THPT, thi đại học. Phần lý thuyết rất đơn giản nhưng dạng bài tập thì nhiều, các bài tập có mối quan hệ với những kiến thức hình học trước đây đòi hỏi học sinh phải có tư duy lôgíc, có sự liên hệ giữa lý thuyết và thực tế mới có thể giải được.
Trong SGK hình học 10 có đưa vào ba bài: “Phương trình đường thẳng”, “Phương trình đường tròn” và “Phương trình đường elíp” với nội dung đã được giảm tải khá nhiều. Các bài tập thuộc ba bài trên có liên quan với nhau và đa số là những bài toán hình học đã biết giờ được gắn các con số để giải theo cách số hoá. Vấn đề đặt ra là làm sao cho học sinh thấy được mối quan hệ đó để có thể tự giải các dạng bài tập tương tự. Các dạng bài tập tôi đưa ra chủ yếu dựa trên những mối quan hệ hình học đã biết để giải.
ở đây tôi chỉ đề cập đến cách giải các bài toán thuộc phần đường thẳng bằng phương pháp toạ độ. Mối liên hệ giữa lý thuyết về đường thẳng trong mặt phẳng và cách giải bằng số hoá. Mục đích là làm sao cho học sinh hiểu rõ các mối liên hệ và các dạng bài toán cơ bản để có thể giải các bài toán khác.

B. Nội dung.
Trong phần lý thuyết SGK hình học 10 đã nói rõ hai dạng phương trình đường thẳng là: “Phương trình tham số” và “Phương trình tổng quát” và đã nói rõ mối quan hệ giữa các dạng phương trình với véctơ chỉ phương và véctơ pháp tuyến. Ngoài các công thức trong SGK, điều học sinh cần nắm đó là: muốn viết phương trình đường thẳng bắt buộc phải biết véctơ chỉ phương hoặc véctơ pháp tuyến của đường thẳng và một điều kiện