KINH NHIEÄM GIAÛNG DAÏY MOÂN ÑAÏO ÑÖÙC LÔÙP MOÄT
CHÖÔNG TRÌNH TIEÅU HOÏC MÔÙI.
I.TAÀM QUAN TROÏNG CUÛA MOÂN ÑAÏO ÑÖÙC TRONG NHAØ TRÖÔØNG PHOÅ THOÂNG.
Nhö chuùng ta ñaõ bieát quaù trình giaùo duïc ñaïo ñöùc ôû tieåu hoïc laø moät phaân moân cuûa quaù trình giaùo duïc toång theå. Noù coù nhieäm vuï boài döôõng cho hoïc sinh nhöõng tri thöùc sô ñaúng veà caùc chuaån möïc haønh vi ñaïo ñöùc, taïo ra cho caùc em nieàm tin ñaïo ñöùc, hình thaønh ôû caùc em xuùc caûm vaø tình caûm ñaïo ñöùc, vaø toå chöùc cho caùc em reøn luyeän nhöõng haønh vi vaø thoùi quen haønh vi ñaïo ñöùc.
Quaù trình giaùo duïc ñaïo ñöùc ôû tieåu hoïc ñöôïc thöïc hieän baèng hai con ñöôøng thoáng nhaát vôùi nhau:
+ Con ñöôøng toå chöùc caùc hoaït ñoäng giaùo duïc ( hoaït ñoäng hoïc taäp, hoaït ñoäng lao ñoäng, hoaït ñoäng sinh hoaït taäp theå, hoaït ñoäng vui chôi giaûi trí)
+ Vaø con ñöôøng daïy hoïc caùc moân hoïc trong ñoù coù moân ñaïo ñöùc.
Nhö vaäy moân ñaïo ñöùc naèm trong heä thoáng caùc moân hoïc ôû tieåu hoïc . Song moät trong nhöõng neùt ñaëc thuø cuûa noù laø. Noäi dung bao goàm moät heä thoáng caùc chuaån möïc haønh vi ñaïo ñöùc caàn giaûng daïy cho hoïc sinh. Do ñoù noù gaén boù maät thieát vôùi quaù trình giaùo duïc ôû tieåu hoïc.
II. MUÏC ÑÍCH NHIEÄM VUÏ CUÛA MOÂN HOÏC ÑAÏO ÑÖÙC:
Vôùi vò trí raát quan troïng nhö ñaõ noùi moân ñaïo ñöùc ôû tieåu hoïc phaûi hoøan thaønh caùc nhieän vuï sau:
+ Trang bò cho caùc hoïc sinh nhöõng tri thöùc sô ñaúng veà caùc chuaån möïc haønh vi ñaïo ñöùc naêng löïc ñònh höôùng giaù trò ñaïo ñöùc
+ Hình thaønh cho hoïc sinh nhöõng xuùc caûm tình caûm ñaïo ñöùc tích cöïc.
+ Ñònh höôùng vaø hình thaønh cho hoïc sinh nhöõng haønh vi vaø thoùi quen haønh vi ñaïo ñöùc phuø hôïp vôùi chuaån möïc haønh vi ñaõ ñöôïc quy ñònh.
+ Rieâng ôû lôùp moät giuùp hoïc sinh hieåu bieát ban ñaàu veà moät soá chuaån möïc haønh vi phuø hôïp vôùi löùa tuoåi trong caùc moái quan heä baûn thaân gia ñình, nhaø tröôøng, coäng ñoàng, moâi tröôøng töï nhieân vaø yù nghóa cuûa vieäc thöïc hieän caùc chuaån möïc ñoù.
- Hình thaønh töøng böôùc caùc kyõ naêng nhaän xeùt , ñaùnh giaù caùc haønh vi phuø hôïp trong caùc tình huoáng ñôn giaûn, cuï theå cuûa cuoäc soáng bieát nhaéc nhôû baïn beø cuøng thöïc hieän .
- Töøng böôùc hình thaønh thaùi ñoä töï troïng, töï tin yeâu thöông toân troïng con ngöôøi, yeâu caùi thieän caùi ñuùng, caùi toát khoâng ñoàng tình vôùi caùi aùc, caùi sai, caùi xaáu.
III. THÖÏC TRAÏNG CUÛA LÔÙP.
1.Ñaëc ñieåm tình hình :
Lôùp Moät / 2 coù 25 em trong ñoù coù 14 nöõ, ña soá ñeàu ñuùng ñoä tuoåi hoïc naêm 1998.( moät em daân toäc naêm 1997) Tuy tröôøng ñieåm A gaàn truïc loä nhöng phaàn ñoâng caùc em ôû vuøng noâng thoân.
a.Thuaän lôïi:
Phuï huynh cuøng nhaø tröôøng raát quan taâm ñeán vieäc hoïc taäp cuûa caùc em. Caùc em coù ñuû ñoà duøng hoïc taäp. Vôû baøi taäp ñaïo ñöùc coù ñuû 100%.
b. Khoù khaên :
Ñoái vôùi vieäc hoïc ôû lôùp moät phaân moân ñaïo ñöùc coøn xa laï vôùi caùc em ( 1 tuaàn/1tieát). Ña soá caùc em thuoäc daïng con 1 con 2 ñöôïc cöng chieàu , do ñoù chöa coù thoùi quen töï löïc , laïi chöa bieát thoâng caûm vôùi baïn beø trong lôùp. Moät soá hoïc sinh chöa qua lôùp maãu giaùo , neân vieäc hoïc taäp coøn ruït reø nhuùt nhaùt.
2. Noäi dung chæ tieâu phaán ñaáu:
Qua thöïc teá ôû lôùp vaø ñaëc ñieåm cuûa caùc moân hoïc nhö treân, baûn thaân toâi nhaän vieäc hình thaønh moät soá chuaån möïc haønh vi ñaïo ñöùc vaø yù nghóa cuûa thöïc hieän theo caùc chuaån möïc ñoù heát söùc caàn thieát trong ñôøi soáng sinh hoaït thöïc teá cuûa caùc em.
Laø ngöôøi giaùo vieân daïy lôùp 1, toâi caûm thaáy phaûi töøng böôùc hình thaønh cho caùc em, nhöõng kó naêng töï nhaän xeùt, ñaùnh giaù haønh vi cuûa baûn thaân vaø nhöõng ngöôøi xung quanh theo nhöõng chuaån möïc ñaõ hoïc, thoâng qua caùc baøi daïy trong chöông trình ñaïo ñöùc lôùp moät . Giaùo vieân töøng böôùc hình thaønh cho caùc em moät soá kó naêng vaø voán soáng cô baûn nhö: Giao tieáp baïn beø vaø ngöôøi thaân, töï nhaän thöùc giaù trò , ra quyeát ñònh, giaûi quyeát moät vaán ñeà, ñaët muïc tieâu…..
Mong muoán ñeán cuoái naêm 100% hoïc sinh phaûi hoaøn thaønh nhöõng noäi dung ñaõ ñeà ra.
Ñeå hoaøn thaønh nhöõng ñieàu ñeà ra vaø mong muoán aáy baûn thaân toâi coù nhöõng giaûi phaùp sau ñaây.
3. Giaûi phaùp:
- Do xaùc ñònh roõ muïc tieâu vaø taàm quan troïng cuûa moân ñaïo ñöùc trong nhaø tröôøng tieåu hoïc nhaát laø ñoåi môùi lôùp moät .
- Baûn thaân giaùo vieân daïy lôùp phaûi xaùc ñònh roõ muïc tieâu cuûa töøng baøi, nghieân cöùu kyõ noäi dung baøi hoïc, chuaån bò ñoà duøng. Phöông phaùp phaûi phuø hôïp vôùi noäi dung baøi hoïc. Leân keá hoaïch muïc ñích cuoái cuøng laø phaûi ñaït cho ñöôïc muïc tieâu ñaõ ñeà ra.
- Laø ngöôøi giaùo vieân tieåu hoïc nhaát laø ñang chuû nhieäm lôùp moät caàn phaûi tìm
hieåu gia ñình, taâm tö nguyeän voïng cuûa töøng hoïc sinh, ñeå mình coù höôùng giaùo duïc cuï theå.
- Tuy nhaän thöùc cuûa hoïc sinh lôùp moät coøn thieân veà tình caûm, caûm tính vaø tröïc tieáp laø cuï theå. Vì vaäy caùc noäi dung maø giaùo vieân muoán giaùo duïc ñeán caùc em neân caàn phaûi nheï nhaøng, nhaát laø sinh ñoäng thoaûi maùi thoâng qua caùc hoaït ñoäng nhö : saém vai troø chôi, phaân tích , xöû lí, tình huoáng, keå chuyeän theo tranh, muùa haùt, ñoïc thô……. Ñöôïc hoøa quyeän ñan xen vôùi nhau tuøy noäi dung ôû moãi baøi hoïc.
4. Moät soá ví duï minh hoïa cho giaûi phaùp
- Taát caû caùc tình huoáng giaùo vieân ñöa ra phaûi phuø hôïp vôùi chuû ñeà baøi hoïc, vôùi trình ñoä chung cuûa caû lôùp, tình huoáng phaûi môû ñeå taát caû hoïc sinh cuøng tham gia ñöôïc.
- Ví duï: Trong baøi “ Ñi hoïc ñeàu vaø ñuùng giôø ”; Tuaàn 7: tieát 1.
* Giaùo vieân hoûi: Ñi hoïc ñeàu vaø ñuùng giôø coù lôïi gì ?.
Hoïc sinh phaûi ñoäng naõo, naõy sinh nhieàu giaû ñònh ñeå traû lôøi – toå nhoùm – keát luaän. Giaùo vieân nhaän xeùt.
- Taát caû caùc yù kieán cuûa hoïc sinh ñeàu ñöôïc giaùo vieân hoan ngheânh vaø chaáp nhaän, nhöng cuoái cuøng giaùo vieân nhaán maïnh keát quaû naøy laø cuûa söï tham gia chung cuûa caùc em vaø caàn laøm saùng toû nhöõng yù kieán chöa roõ raøng.
- Vôùi nhöõng tình huoáng caùc em ñöa ra giaùo vieân giuùp caùc em thöïc haønh nhöõng kiõ naêng öùng xöõ vaø baøy toû thaùi ñoä cuûa mình nhaèm gaây höùng thu vaø chuù yùù cho hoïc sinh, giaùo vieân toå chöùc cho caùc em ñoùng vai lôøi thoaïi khoâng cho tröôùc theo noäi dung baøi hoïc.
VD: Cho hoïc sinh ñoùng vai chaøo hoûi OÂng Baø Cha Meï, anh chò khi ñi hoïc veà hoaëc töø choái khi baïn ruõ boû hoïc ñi ñaù boùng (ñi chôi).
Tröôùc heát giaùo vieân cho hoïc sinh hieåu roõ vai cuûa mình ñeå khoâng bò laïc ñeà ( phaân vai hay nhaän vai dieãn) khích leä nhöõng hoïc sinh nhuùc nhaùt cuøng tham gia. Sau ñoù cho caùc em thaûo luaän nhaän xeùt caùch öùng xöû cuûa vai dieãn coù phuø hôïp hay chöa. Sau ñoù giaùo vieân giuùp caùc em choïn caùch öùng xöû caàn thieát thoâng qua caùc tình huoáng.
Ñoái vôùi phaân moân ñaïo ñöùc vieäc quan saùt tranh vaø lieân heä thöïc teá cuõng goùp phaàn hình thaønh nhaân caùch hoïc sinh.
VD: Baøi “Goïn gaøn saïch seõ” - tuaàn 3 tieát 1. Hoïc sinh quan saùt tranh, nhaän xeùt, quaàn aùo ñaàu toùc cuûa töøng baïn töø ñoù ruùt ra keát luaän. Neáu khoâng coù tranh giaùo vieân chöa theå hieän ñuùng vaø ñuû, naâng cao cuûa yeâu caàu baøi hoaëc gôïi môû cuûa hoïc sinh. Baèng nhöõng hình thöùc caâu hoûi. Baïn naøo coù ñaàu toùc quaàn aùo gon ï gaøn saïch seõ, hoïc sinh neâu ñöôïc caùch chöõacuõng caàn cho lieân heä ôû lôùp nhöõng hoïc sinh thöïc hieän toát ñeå caû lôùp hoïc taäp neâu göông( nhöõng vieäc laøm ñoù giuùp caùc em coù thoùi quen thöïc hieän ñoái vôùi baûn thaân mình.
- Cuøng vôùi vieäc hoïc, chôi laø moät nhu caàu khoâng theå thieáu ñöôïc cuûa hoïc sinh lôùp moät troø chôi seõ minh hoaï moät caùc sinh ñoäng cho maãu haønh vi ñaïo ñöùc, nhôø vaäy nhöõng haønh vi naøy seõ taïo ñöôïc caùc bieåu töôïng roõ reâïch ôû hoïc sinh giuùp caùc em ghi nhôù roõ raøng vaø laâu beàn hôn, taïo ra cho nhöõng haønh vi öùng xöû trong cuoäc soáng. VD: “Voøng troøn giôùi thieäu teân”, “Taëng hoa”,”Gheùp hoa”, “Voøng troøn chaøo hoûi” ñeå töø ñoù giuùp caùc em ghi nhôù deã daøng hôn vaø bieát cö xöû ñuùng vôùi baïn beø trong luùc hoïc taäp cuõng nhö luùc chôi.
- Trong hoïc taäp moân ñaïo ñöùc giuùp caùc em phaùt huy tính tích cöïc naêng ñoäng cuûa mình vôùi phöông chaâm “nhieàu yù kieán hay hôn moät yù kieán” coi cho hoïc sinh phaùt bieåu veà yù cuûa mình vaø cuoái cuøng caùc em nhaän xeùt. Giaùo vieân choát laïi nhaèm ñoäng vieân tinh thaàn hoïc taäp, chuù yù ñeán moïi ñoái töôïng hoïc sinh. Nhaát laø nhöõng em nhuùt nhaùt.
VD: Trong lôùp coù em Thanh Nam ñaàu naêm hoïc hay khoùc ñoøi gia ñình toâi ñeán giuùp thöôøng xuyeân gaàn guûi, caàm tay chæ daãn goïi em, môøi em sau ñoù tuyeân döông ngay. Neáu sai toâi nhaéc nhôû, toâi tieáp chuyeän em sau giôø ra chôi chuû yeáu cho em quen daàn, daïng daàn vaø coù nieàm tinh ôû coâ vaø baïn beø……. baèng moïi caùch em ñaõ hoaø ñoàng vôùi taát caû hoïc sinh trong lôùp.
5/ Keát quaû:
Qua moä hoïc kyø thöïc hieän nhöõng vieäc neâu treân toâi nhaän thaáy nhöõng noäi dung, yeâu caàu ñeà ra ôû lôùp toâi ñeàu ñaït ñöôïc. ÔÛ ñaàu naêm caùc em coøn xa laï…… Coøn muoán hoûi baïn..… nhöng ñeán nay caùc em ñeàu gaén boù, giuùp ñôõ nhau bieát xung hoâ vôùi ngöôøi lôùn, baïn beø, bieát nhaän xeùt toát xaáu vieäc neân laøm vaø khoâng neân laøm, bieát thöïc hieän veä sinh caù nhaân…..
Noùi chung caùc em coù tieán boä veà moïi maët nhaän thöùc, tình caûm, thaùi ñoä vaø kó naêng thöïc haønh haønh vi ñaïo ñöùc raát toát… töø ñoù caùc em thích hoïc moân ñaïo ñöùc hôn.
IV. BAØI HOÏC KINH NGHIEÄM:
Qua quaù trình thöïc hieän toâi ruùt ra ñöôïc baøi hoïc laø : caùc em lôùp moät ví nhö tôø giaáy traéng , neáu ta bình choïn böôùc ñaàu tieân treân trang giaáy nhöõng doøng chöõ ñeïp , thì trang giaáy seõ ñeïp. Coøn ñaïo ñöùc töùc thoùi quen vaø haønh vi toát laø voán lieáng con ngöôøi ñaàu tö vaøo heä thaàn kinh cuûa treû caùi voán ñoù seõ taêng leân khoâng ngöøng vaø caùi laõi cuûa noù seõ ñöôïc söû duïng vaø duøng suoát ñôøi ñeå böôùc leân nhöõng böôùc treân vaø na