LỜI CÁM ƠN
Xin chân thành cám ơn quý Thầy Cô Trường ĐHSP TP Hồ Chí Minh, Phòng Trung học – GDTX Sở GD&ĐT Bình Dương, Ban giám hiệu, Ban chấp hành Công đoàn Trường THPT Dĩ An, Tổ Sử - Địa - Giáo dục công dân, Khối văn phòng, đặc biệt là bộ phận phụ trách các phòng chức năng đã trực tiếp giúp đỡ, hướng dẫn và đóng góp những ý kiến chủ đạo cho nội dung đề tài sáng kiến kinh nghiệm nầy.
Những nội dung đã học tập và kinh nghiệm tích lũy được từ đề tài “Ứng dụng CNTT&TT kết hợp SBT để đổi mới PPDH LS ở trường THPT” nầy sẽ là hành trang vô cùng quý báu cho quá trình đổi mới phương pháp dạy học lịch sử của bản thân chúng tôi trong thời gian sắp tới.
Dĩ An, ngày 25 tháng 5 năm 2008
Người thực hiện,


“ỨNG DỤNG CNTT&TT KẾT HỢP SÁCH BÀI TẬP
ĐỂ ĐỔI MỚI PPDH LS Ở TRƯỜNG THPT”



MỤC LỤC
ĐẶT VẤN ĐỀ

Lí do chọn đề tài 10
Từ dư luận của báo chí về việc DHLS ở trường THPT 10
Từ việc Bộ GD – ĐT triển khai một số hoạt động về CNTT&TT 19
Từ chỉ đạo của các Sở GD – ĐT triển khai ứng dụng CNTT&TT 24
Tính cấp bách của đề tài nghiên cứu 30
Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu đề tài 32
Mức độ nghiên cứu đề tài 35
Đối tượng, khách thể, phạm vi nghiên cứu 35
Cơ sở lí luận thực tiễn và PP nghiên cứu 35
Cơ sở lí luận thực tiễn
PP nghiên cứu
Ý nghĩa thực tiễn của đề tài 36
Kết cấu của đề tài 37

NỘI DUNG

Phần I. Nêu thực trạng của vấn đề
1. Thuận lợi khi thực hiện đề tài 38
1.1. Tình hình giảng dạy môn LS ở đơn vị
1.2. Tình hình trường, lớp, HS
1.3. Ưu điểm khi thực hiện đề tài
2. Khó khăn khi thực hiện đề tài 40

Phần II. Mô tả và giới thiệu các nội dung, biện pháp chính
Đối tượng học và việc thiết kế đa phương tiện DH 41
Khai thác, sử dụng internet góp phần tích cực hoá PPDH LS ở trường THPT 42
Thiết kế và sử dụng GAĐT nhằm nâng cao chất lượng DHLS ở trường THPT 46
Thực trạng việc thiết kế và sử dụng GAD8T trong môi trường DH đa phương tiện
Nhận thức của GV đối với việc thiết kế và sử dụng GAĐT hiện nay
Thực trạng trong việc thiết kế và sử dụng GAĐT của GV
Công tác thiết kế và sử dụng GAĐT
Một số biện pháp ứng dụng CNTT&TT để thiết kế và sử dụng GAĐT 49
Nâng cao nhận thức và khuyến khích GV sử dụng GAĐT trong DHLS
Bồi dưỡng trình độ tin học cơ bản, phát triển kĩ năng thiết kế và sử dụng GAĐT cho GV
Xây dựng quy trình thiết kế và sử dụng GAĐT
Tăng cường đầu tư CSVC và TBDH hiện đại, xây dựng phòng học đa phương tiện
Sự chuẩn bị của Bộ GD – ĐT về ứng dụng CNTT trong sử dụng TBDH để thay SGK lớp 12
Sử dụng SGK và SBT LS để đổi mới PPDH LS ở trường THPT 58
Vận dụng lí thuyết thông tin để tổ chức HS làm việc với SGK và SBT LS trong việc đổi mới PPDHLS ở THPT 63
Quan điểm lí thuyết thông tin về học tập
Định hướng vận dụng lí thuyết thông tin để tổ chức HS làm việc với SGK và SBT LS trong việc đổi mới PPDH LS ở THPT
Kinh nghiệm sử dụng SBT trong DHLS ở trường THPT
GV phải nhận thức được vai trò, chức năng của việc sử dụng SBT trong quá trình DH hiện đại
BT được sử dụng trong tất cả các khâu của quá trình DHLS
Một số lưu ý và kĩ thuật sử dụng SBT trong DHLS để đạt được hiệu quả cao
Kết luận về tổ chức HS làm việc với SBT trong DHLS để đạt được hiệu quả cao
Đổi mới việc chỉ đạo hoạt động tự học ở nhà của HS kết hợp với SBT LS 70
Những căn cứ cơ bản chỉ đạo việc đổi mới tự học SBT LS ở nhà của HS
Nội dung đổi mới tự học SBT LS ở nhà của HS
Một số yêu cầu của việc đổi mới công tác chỉ đạo hoạt động tự học SBT LS ở nhà của HS
Đổi mới nội dung tự học kết hợp SBT LS ở nhà của HS
Đổi mới PP tự học kết hợp SBT LS ở nhà của HS
Sử dụng sơ đồ trong GAĐT nhằm đổi mới và nâng cao hiệu quả DHLS ở THPT 76
Vị trí, ý nghĩa của sơ đồ trong DHLS
Một số biện pháp sử dụng sơ đồ trong DHLS ở THPT
Sử dụng sơ đồ trong nghiên cứu kiến thức mới
Sử dụng sơ đồ trong ôn tập, củng cố, hoàn thiện kiến thức mới
Sử dụng sơ đồ trong kiểm tra, đánh giá
Sử dụng sơ đồ trong DHLS có giá trị tích cực, góp phần nâng cao hiệu quả bài học và kích thích lòng say mê học tập của HS
Tạo biểu tượng các nhân vật LS để hình thành kiến thức LS cho HS THPT 82
Đối với nhân vật LS ở nhóm một
Đối với nhân vật LS ở nhóm hai
Đối với nhân vật LS ở nhóm ba
Các biệp pháp GV giúp HS vượt qua “rào cản” trong đổi mới DHLS ở THPT 87
Quan niệm về “rào cản” trong quá trình học tập theo cách tiếp cận của “sư phạm tương tác”
Các biện pháp giúp HS vượt qua “rào cản” của vùng limbic
Kích thích đa giác quan của HS
Tạo động lực học tập cho HS
Các biện pháp giúp HS vượt qua “rào cản” của trạng thái T
Luôn bắt đầu từ các ví dụ, các hình ảnh, các sự kiện cụ thể để giúp HS hình thành các khái niệm
Luôn tạo được sự kết nối giữa kiến thức cũ với kiến thức mới bằng cách củng cố ôn tập thường xuyên, kiểm tra kiến thức nền
Một số kĩ thuật kiểm tra đánh giá vận dụng trong đổi mới PPDH LS ở trường THPT 93
Kiểm tra kiến thức nền
Bài tập một phút
Tóm tắt một câu
Điểm nhấn
Xác định ma trận đặc trưng

Phần III. Kết quả và kinh nghiệm rút ra được từ SKKN
Kết quả đạt được 101
Ứng dụng CNTT&TT với đổi mới PPDH LS ở THPT 102
Lợi ích và một vài điều bất lợi của việc ứng dụng CNTT&TT trong đổi mới PPDH LS ở THPT hiện nay
Lợi ích
Khó khăn
Thực trạng ứng dụng CNTT&TT trong công tác DHLS ở THPT hiện nay
Một số đề xuất đưa CNTT&TT giải quyết vấn đề đổi mới PPDH LS
Nguyên tắc chung
Một số giải pháp ứng dụng CNTT&TT trong đổi mới PPDH LS hiện nay
Bài học kinh nghiệm rút ra được từ SKKN 107
Xây dựng CSVC, TBDH hiện đại
Đào tạo, bồi dưỡng GV về CNTT&TT
Triển khai thực hiện
Một số yêu cầu về PP luận và lí luận DH khi ứng dụng CNTT&TT vào đổi mới PPDH LS ở THPT hiện nay

Phần IV. Khả năng ứng dụng và triển khai SKKN
Những nét cơ bản về CNTT&TT 112
Những lợi ích của CNTT&TT trong việc đổi mới PPDH LS 113
CNTT&TT giúp tăng cường hứng thú học tập ở HS
CNTT&TT giúp HS đáp ứng được nhu cầu của cá nhân
CNTT&TT giúp HS phát triển đa trí tuệ
CNTT&TT giúp khuyến khích tinh thần học tập kiến tạo
CNTT&TT là công cụ DH cho GV
CNTT&TT những thách thức với việc sử dụng trong lớp học 115
CNTT&TT ở Việt Nam và Bình Dương 116
Các trang về CNTT có thể tham khảo 118
Kho học liệu mở Việt Nam chính thức “mở cửa” 120
Hướng dẫn khai thác internet phục vụ DHLS 121
Giới thiệu giao diện một số website 127

Phần V. Đề xuất ứng dụng CNTT&TT kết hợp SBT để đổi mới PPDH LS ở trường THPT
CNTT&TT hỗ trợ đổi mới PPDH LS ở THPT 129
Nguyên tắc ứng dụng CNTT&TT để đổi mới PPDH LS ở THPT 130
Cấu trúc của GAĐT hỗ trợ DHLS 131
Quy trình xây dựng GAĐT hỗ trợ DHLS 132
Ý nghĩa và những hạn chế của việc ứng dụng CNTT&TT trong việc đổi mới PPDH LS 134
Đề xuất một số biện pháp chủ yếu giúp HS nắm vững kiến thức trong DHLS ở THPT 135
Kết hợp lời nói của GV và HS với đồ dùng trực quan nhằm tạo biểu tượng cụ thể, sinh động về sự kiện LS
Sử dụng tài liệu tham khảo kết hợp SBT với trao đổi thảo luận sẽ làm sáng tỏ sự kiện của bài học LS
Sử dụng câu hỏi để tổ chức trao đổi thảo luận
BTLS là phương tiện quan trọng trong DH giúp HS nắm vững kiến thức
Thường xuyên củng cố ôn tập là biện pháp rất tốt giúp HS nắm vững kiến thức
Thường xuyên kiểm tra, đánh giá kết hợp với tự kiểm tra, đánh giá của HS

Phần VI. Sự chuẩn bị cho “năm học CNTT 2008 – 2009”
Trước thềm “năm học CNTT 2008 – 2009” 143
Bắt đầu từ năm học 2008 – 2009 HS được rút bớt thời lượng học tập quá tải 144
Mười một giải pháp trước mắt của ngành GD 145
Xây dựng một chương trình phổ thông mới sau năm 2010 147
Từ năm học 2008 – 2009 triển khai mô hình “trường học thân thiện trên toàn quốc” 148
Bốn giải pháp cần làm ngay 149
Hoàn thiện phương án tuyển sinh đại học 150

KẾT LUẬN
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO






ĐẶT VẤN ĐỀ

1. Lý do chọn đề tài
Trong năm học 2006-2007 tôi đã áp dụng đề tài “Đổi mới phương pháp dạy học lịch sử ở Trường THPT qua một tiết dạy bằng giáo án điện tử” và bước đầu đã đạt kết quả một số kinh nghiệm để làm hành trang trong quá trình tiếp tục đổi mới phương pháp dạy học (PPDH) bộ môn lịch sử (LS) của mình cố gắng trong năm học 2007-2008 được hiệu quả cao hơn năm học trước.
Với suy nghĩ phải tìm những biện pháp tối ưu nhất trong quá trình đổi mới PPDH bộ môn LS ở Trường THPT nên tôi đã luôn luôn cố gắng học hỏi không ngừng về nội dung và PP giảng dạy với mục đích mong muốn làm cho tiết dạy LS tạo được sự hứng thú học tập ở các em HS.
2. Từ dư luận của báo chí về việc dạy học lịch sử ở THPT
Trong thời gian gần đây, dư luận đặc biệt quan tâm đến văn đề giảng dạy môn LS trong các trường học. Kết quả môn thi LS qua các kỳ thi là con số báo động đến tất cả HS, đồng thời là nỗi lo của toàn xã hội trước sự hiểu biết của giới trẻ về LS nước nhà.
(Sài Gòn Giải Phóng) - Làm thế nào không còn hàng ngàn bài thi sử dưới điểm trung bình vào mùa thi đại học (ĐH) cũng như tại các cuộc thi khác? Ngành giáo dục (GD) phải đổi mới ra sao để môn Sử trở nên hấp dẫn, sinh động hơn? Ngày 31-7-2007, ngay sau khi Báo SGGP có bài “Điểm thi môn Sử vào ĐH quá thấp : Hậu quả của đổi mới… nửa vời”, nhiều nhà giáo và bạn đọc đã góp ý kiến tâm huyết. PGS.TS Phạm Xanh cho rằng hiện nay chúng ta đang “đối xử” không công bằng giữa các môn học. Nếu như một tuần có tới 5 đến 7 tiết Toán thì tại sao chỉ có một tiết học LS. Phải chăng vì môn Sử là môn phụ? Và sự “đối xử” đó đã được phản ánh qua các kỳ thi tốt nghiệp và đại học vùa qua khi điểm môn LS thấp tới mức “kinh hoàng”.
Theo PGS.TSKH Nguyễn Hải Kế - Chủ nhiệm Khoa LS Trường ĐHKHXH&NV Hà Nội. Mỗi tuần có 1 đến 2 tiết sử thì đừng “đòi hỏi” các em khi đi thi đạt điểm môn Sử cao như môn Toán, Lý, Hóa... PGS Nguyễn Hải Kế hiện đang làm cố vấn cho game show Theo dòng LS của Ban Khoa giáo - Đài Truyền hình Việt Nam, có một một bạn trẻ của trường THPT Marie Curie đã nói với ông: Em thích học Sử, em hiểu được vai trò của LS đối với việc hình thành nhân cách con người. Nhưng bây giờ em phải học những môn để thi ĐH nên không có nhiều thời gian cho môn LS. Nếu như em có học môn Sử nhiều thì bố mẹ em sẽ cấm ngay bởi môn đó em không thi ĐH…
Đỗ Kim Chung (ĐH KHXH&NV TP.HCM): “Nếu xét ở khía cạnh để nắm các cứ liệu thì điều đó đúng, nhưng nếu chỉ dừng lại ở việc học thuộc lòng thì sẽ rất dễ quên khi không nhắc đến nó thường xuyên. Khi kiểm tra, đánh giá (KT – ĐG) kết quả DH, đề KT đều theo