Chương 1
Sự điện li
A. Mở đầu
Mục tiêu của chương
1. Kiến thức
– Khái niệm về sự điện li, chất điện li, chất điện li mạnh, chất điện li yếu, cân bằng điện li.
– Định nghĩa : axit, bazơ, hiđroxit lưỡng tính và muối theo thuyết A–rê–ni–ut.
 Axit một nấc, axit nhiều nấc, muối trung hoà, muối axit.
– Tích số ion của nước, ý nghĩa tích số ion của nước.
 Khái niệm về pH, định nghĩa môi trường axit, môi trường trung tính và môi trường kiềm.
 Chất chỉ thị axit  bazơ : Quỳ tím, phenolphtalein và giấy chỉ thị vạn năng.
– Bản chất của phản ứng xảy ra trong dung dịch các chất điện li là phản ứng giữa các ion.
2. Kĩ năng
– Tính pH của dung dịch axit mạnh, bazơ mạnh.
 Xác định được môi trường của dung dịch bằng cách sử dụng giấy chỉ thị vạn năng, giấy quỳ tím hoặc dung dịch phenolphtalein.
– Quan sát hiện tượng thí nghiệm để biết có phản ứng hoá học xảy ra.
 Dự đoán kết quả phản ứng trao đổi ion trong dung dịch các chất điện li.
 Viết phương trình ion đầy đủ và rút gọn.
 Tính khối lượng kết tủa hoặc thể tích khí sau phản ứng ; Tính thành phần phần trăm về khối lượng các chất trong hỗn hợp ; tính nồng độ mol ion thu được sau phản ứng.
Một số điểm cần lưu ý
1. Kiến thức
Những khái niệm cơ bản để học sinh hiểu được lí thuyết về sự điện li đã được nghiên cứu ở lớp dưới như khái niệm dung dịch, độ tan, nồng độ, các kiến thức về liên kết hoá học, sự phân cực của liên kết... Lí thuyết về sự điện li có đóng góp thực sự vào việc nghiên cứu các chất điện li về mặt cơ chế và quy luật phản ứng. Nó cho phép khám phá bản chất của các chất điện li, các quá trình điện li, phát triển về khái niệm và bản chất của axit, bazơ, lưỡng tính...
GV cần chú ý đến một số khái niệm có sự thay đổi so với khái niệm ở SGK trước đây như : chất điện li, chất điện li mạnh, chất điện li yếu, điều kiện của phản ứng trao đổi ion trong dung dịch... từ đó hướng dẫn HS vận dụng kiến thức được chính xác.
2. Phương pháp
ở phần đầu của chương Sự điện li, HS nghiên cứu khái niệm về axit, bazơ theo thuyết A–rê–ni–ut. Phần tiếp theo, HS vận dụng để học về sự điện li của nước, pH, điều kiện để xảy ra phản ứng trao đổi ion. Như vậy, ở chương này thấy rõ sự hoà quyện giữa nghiên cứu thực nghiệm– lí thuyết – vận dụng nên phương pháp dạy học nên sử dụng là :
– HS làm thí nghiệm hoặc xem băng hình thí nghiệm từ đó rút ra nhận xét.
– GV đàm thoại dẫn dắt theo hệ thống câu hỏi nêu vấn đề.
– GV giúp HS so sánh khái quát hoá từ đó rút ra nhận xét.
– GV dạy học bằng algolrit.
GV cùng giải toán với HS từ đó rút ra nhận xét.
HS chia thành các nhóm nhỏ và cùng thảo luận theo nhóm...
– Khá