Tuần : 8
Ngày soạn: 05/10/2013 Ngày dạy: 11/10/2013

Tiết : 29








A. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Giúp học sinh:
- Hình dung được cảnh tượng Đèo Ngang và tâm trạng của Bà Huyện Thanh Quan lúc qua đèo. Nỗi buồn, cô đơn, nhớ nước, thương nhà. Bước đầu hiểu được về thể thơ thất ngôn bát cú đường luật.
- Đọc và phân tích theo bố cục bài thơ Thất ngôn tứ tuyệt.
B. CHUẨN BỊ:
HS trả lời các câu hỏi trong sgk.
Gv chuẩn bị các tư liệu có liên quan. Phóng to hình ảnh Ngang trong sgk,tr.103
C. TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1. Ổn định lớp:
2. Kiểm tra bài cũ:
Câu hỏi: đọc thuộc bài thơ: Bài ca Côn Sơn. Nét NT nổi bật của bài thơ là gì? Tác giả muốn gửi gắm tình cảm gì trong bài thơ đó?
3. Bài mới: Giới thiệu bài: Đèo Ngang thuộc dãy núi Hoành Sơn, phân cách địa giới hai tỉnh Hà Tĩnh và Quảng Bình. Là một địa danh nổi tiếng trên đất nước ta. Đã có nhiều thi nhân làm thơ vịnh Đèo Ngang như : Cao Bá Quát có bài Đăng Hoành Sơn, Nguyễn Khuyến có bài Qua Hoành Sơn … nhưng tiêu biểu, đựơc nhiều người biết và yêu thích nhất vẫn là bài qua Đèo Ngang của bà Huyện Thanh Quan. Hôm nay cô trò chúng ta sẽ cùng tìm hiểu cái hay của bài thơ này nhé.

HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN
HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH

HĐ 1:
Dựa vào chú thích em hãy nêu một vài nét nổi bật về tác giả?
- Là một trong 3 nữ nổi tiếng của thơ ca trung đại Việt Nam (Hồ Xuân Hương, Đoàn Thị Điểm và Bà). Bà Huyện Thanh Quan sáng tác không nhiều, hầu hết viết bằng , theo thể . Hiện còn gồm những bài sau:
1. Long thành hoài
2. Qua chùa Trấn Bắc.
3. Chiều hôm nhớ nhà.
4. Nhớ nhà.
5. Tức cảnh chiều thu. 6. Cảnh đền Trấn Võ.
7. Cảnh Hương sơn
- Chồng bà là quan tri huyện của huyện Thanh Quan, Tỉnh Thái Bình, nên mọi người gọi bà là Bà Huyện Thanh Quan.
- Bà mất ở tuổi 43 (chồng bà cũng qua đời ở tuổi 43). Mộ bà được đặt bên bờ , nhưng sau này sóng gió đã làm sạt lở không còn tăm tích.
Nêu hoàn cảnh sáng tác bài thơ?
Dưới thời vua bà được vời vào kinh đô Huế, giữ chức Cung Trung Giáo Tập (Nữ quan dạy nghi lễ) để dạy nghi lễ cho các công chúa và cung phi. Trên đường đi vào Huế nhận
chức, khi chân nghỉ tại Đèo Ngang bà đã viết nên thi phẩm tuyệt tác này.
- Có nhiều thi sĩ đã làm thơ về cảnh Đèo Ngang, nhưng bài thơ của Bà HTQ vẫn được coi là hay nhất.
GV: dẫn HS đọc: giọng nhẹ nhàng, chậm chậm, ngắt đúng nhịp, đượm chút buồn man mác để gợi được niềm tâm sự của nhà thơ. Càng về cuối giọng càng ai hoài, khắc khoải, nhỏ dần.
Gv đọc một lần cho hs đọc lại gv nhận xét.
Gv cho hs tự tìm hiểu từ khó sgk.
1. Đèo Ngang : thuộc dãy núi Hoành Sơn, một nhánh của dãy núi Trường Sơn, chạy thẳng ra biển, phân chia địa giới hai tỉnh Quảng Bình và Hà Tĩnh.
Em hãy xác định bố cục của bài thơ?
- Phần 1. 4 câu thơ đầu: Khung cảnh Đèo Ngang buổi chiều tà.
- Phần 2. 4 câu cuối: Tâm trạng của nữ sĩ khi dừng chân tại Đèo Ngang.
Bài thơ được viết theo thể loại nào? Em biết gì về thể thơ này?
Gv giới thiệu về thể thơ về nhịp, vần, luật bằng trắc, đối.
bài có 8 câu, mỗi câu có 7 chữ. Chỉ có một vần được gieo ở cuối câu thơ và hiệp vần với nhau ở các câu.
Bài thơ thường đi theo bố cục: Đề (2 câu đầu); Thực (2 câu tiếp); Luận (2 câu 5, 6); Kết (2 câu cuối) (Tuy nhiên tùy từng nội dung có thể chia bài thơ theo bố cục như đã chọn ở trên).
Bước tới đèo Ngang bóng xế tà
Cỏ cây chen lá, đá chen hoa
Lom khom dưới núi, tiều vài chú
Lác đác bên sông, chợ mấy nhà
Nhớ nước đau lòng con quốc quốc
Thương nhà mỏi miệng cái gia gia
Dừng chân đứng lại, trời non nước
Một mảnh tình riêng, ta với ta .
HĐ 2:
GV: