2018-2019DÀN Ý PHÂN TÍCH BÀI THƠ “ Đồng Chí”
A/ MỞ BÀI :(Theo lối so sánh)
“ Lũ chúng tôi Quen nhau từ buổi “ một-hai”
Bọn người tứ xứ Súng bắn chưa quen
Gặp nhau hồi chưa biết chữ Quân sự mười bài”…
(“Nhớ - Hồng Nguyên)
Đoạn thơ đã làm hiện lên hình ảnh người chiến sĩ vệ quốc quân trong buổi đầu kháng chiến chống Pháp. Trong những trang thơ được viết vào những năm đáng nhớ ấy, ta làm sao quên được “Đồng chí” của Chính Hữu- một thi phẩm đặc sắc của thơ ca kháng chiến. Bài thơ sử dụng một chất liệu ngôn ngữ cô đọng, hàm xúc, cùng với những hình ảnh chọn lọc tinh tế. Bài thơ ra đời năm 1948 sau khi tác giả cùng đồng đội tham gia chiến dịch Việt Bắc- thu đông. Bao trùm bài thơ là h/ảnh người chiến sĩ vệ quốc cùng với t/cảm đồng chí cao đẹp. Điều đó được thể hiện rõ nhất qua…(Trích thơ theo yêu cầu đề bài)
B/ THÂN BÀI:
I/ TỔNG: Cả BT chỉ với 20 dòng thơ nhưng đã để lại trong lòng ngưởi đọc những ấn tượng sâu sắc bằng những ngôn ngữ bình dị và lời thơ như lời thủ thỉ tâm tình đầy cảm xúc.
II/ PHÂN:
1)Phân tích đoạn 1: 7 câu đầu(4/3)
a)4 câu đầu: *(C/y + ND chính):Tình đ/c của người lính cách mạng là cội nguồn sức mạnh giúp các anh vượt qua mọi gian lao, giúp các anh chiến đấu và chiến thắng=> Ở những câu đầu của bài thơ, nhà thơ đã lí giải cơ sở của tình đ/chí, đồng đội thiêng liêng ấy.
“ Quê.. anh nước mặn đồng chua / Làng.. nghèo đất cày nên sỏi đá/ Anh.. tôi đôi.i xa lạ / Tự.... hẹn quen nhau”
*(PT): +NT:Những lời thơ mộc mạc, giản dị. Giọng điệu câu thơ nhỏ nhẹ như lời thủ thỉ tâm tình của ng/lính. ĐB hai thành ngữ “ nước mặn đồng chua” và “ đất cày lên sỏi đá” đã đc sử dụng thật khéo léo.+ND: Qua đó, những câu thơ giúp ta hiểu rõ về cội nguồn sâu xa của tình đồng chí: chính là sự tương đồng về cảnh ngộ và nguồn gốc xuất thân: Người thì ra đi từ vùng nước mặn đồng chua nơi đồng bằng ven biển. Người lại ra đi chốn miền trung du cằn cỗi “ đất cày lên sỏi đá” =>Tuy không cùng q/hương nhưng họ đều ra đi từ những vùng quê lam lũ, trc khi là lính họ đều là người ND chân lắm tay bùn. Chính sự tương đồng cảnh ngộ ấy đã giúp họ dễ dàng hiểu đc nhau, đồng cảm. Để rồi dù là những người vốn rất xa lạ, gặp nhau giữa chiến trg là dễ dàng “quen nhau”, gần gũi, gắn bó.
b) 3 câu cuối: (C/y):Tình đồng chí đâu chỉ bắt nguồn từ sự tương đồng cảnh ngộ, mà còn bắt nguồn từ những điểu sâu xa hơn thế:
“ Súng bên súng đầu sát bên đầu / Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ / Đồng chí ! “
+(NT):Nếu ở những câu thơ trên hình ảnh thơ nộc mạc, giản dị, chân thực bấy nhiêu thì đến những câu thơ này h/ảnh lại mang sức khái quát, có ý nghĩa tượng trưng sâu sắc bấy nhiêu.
+(ND): -“Súng bên súng đầu sát bên đầu” là hình ảnh tượng trưng cho sự cùng chung nhiệm vụ, cùng chung mục đich lí tưởng: cầm súng c/đấu để bảo vệ q/hương, bảo vệ độc lập bình yên của TQ và sự sống cả DT. Vì điều đó mà từ khắp nơi mọi nẻo q/hương, mọi miền đất nc, những ng/lính về bên nhau, hội tụ giữa c/trường. – Hình ảnh “ Đêm rét chung chăn” là h/ảnh đầy xúc động cho thấy sự đồng cam cộng khổ, chia ngọt sẻ bùi giữa những ng/lính cách mạng.
*(MR):Đọc câu thơ này, ta lại nhớ đến những dòng thơ của Tố Hữu “Bát cơm sẻ nửa, chăn sui đắp cùng”.Giữa ch/trường ác liệt, giữa cái lạnh tái tê của đêm đông nơi núi rừng Việt Bắc, ng/lính cùng “ đắp chung chăn”. Và chính trong những đêm chung chăn ấy, các anh nhỏ to tâm sự, kể chuyện đời mình, sẻ chia những vui buồn, khát khao mơ ước…Từ đấy mà thấu hiểu nhau, người này biết người kia như biết chính mình. Để rồi từ chỗ chỉ “quen biết” đã trở thành “tri kỉ”- một tình bạn gắn bó sâu sắc vô cùng. Và tình tri kỉ ấy p/triển thành t/cảm thiêng liêng hơn- “Đồng chí!”. / +(PT): Khép lại