Ngày soạn:…./…./ 2017 Tuần: 13
Tiết 49:
PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH

I/ Mục tiêu bài học:
1. Kiến thức:
- Hiểu được vai trò, tác dụng của các phương pháp thuyết minh.
- Tích hợp với các VB thuyết minh đã học.
2. Kĩ năng:
- Rèn kĩ năng xây dựng kiểu VB thuyết minh.
II/ Chuẩn bị:
1. Giáo viên:
Tham khảo tài liệu, thiết kế bài dạy.
2. Học sinh:
Đọc các ví dụ
Trả lời các câu hỏi vào vở soạn.
III/ Các hoạt động dạy – học
1. Ổn định lớp.
2. Kiểm tra bài cũ:
Thế nào là VB thuyết minh? Đặc điểm chung của VB thuyết minh?
3. Bài mới:
Hoạt động 1: Giới thiệu bài:
Các em đã biết, văn bản thuyết minh là kiểu văn bản rất thông dụng trong mọi lĩnh vực đời sống, nó cung cấp những kiến thức về đặc điểm, tính chất, nguyên nhân...của các sự vật, hiện tượng trong tự nhiên XH. Nhưng để đạt được mục đích đó, người viết VB thuyết minh cũng phải có phương pháp phù hợp. Vậy những phương pháp đó là gì? Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu.
Hoạt động của GV và HS

 Nội dung

 Hoạt động2:




- Gọi HS đọc các VB thuyết minh trong sgk.

H: Các văn bản ấy đã sử dụng các loại tri thức nào?




H: Vậy yêu cầu đối với 1 bài văn TM là gì?


GV: Thuyết minh thực chất là cung cấp tri thức cho người đọc về 1 đối tượng nào đó.
H: Vậy làm thế nào để có được các tri thức ấy?
GV: Muốn viết 1 VB thuyết minh đạt yêu cầu người viết cần chuẩn bị:
+ Quan sát, tìm hiểu đối tượng vè màu sắc, hình dáng, kích thước, đặc điểm, tính chất...Quan sát ở đây không đơn giản là nhìn, xem mà phải phát hiện ra đặc điểm, phải phân biệt được sự vật này với sự vật khác.
+ Học tập: Tìm hiểu đối tượng trong sách báo, tra từ điển... và phải biết phân tích ( đối tượng ấy chia làm mấy bộ phận? Mối quan hệ của các bộ phận ấy? Chúng có vai trò như thế nào?)
+ Thăm quan: Trực tiếp ghi nhớ thông qua các giác quan và ghi chép những số liệu cần thiết.
VD: Các VB đã học như: Hoa đào, Chùa một cột, Sa pa...ta không thể tự suy luận mà viết được.
H: Tóm lại, muốn làm 1 bài văn thuyết minh ta cần chuẩn bị những gì?
- HS nêu. GV chốt lại.
- Gọi HS đọc ghi nhớ. GV chuyển ý.
H: Để nêu bật đặc điểm, bản chất tiêu biẻu của sự vật hiện tượng, người ta thường sử dụng những phương pháp thuyết minh nào?
-> HS nêu.
- Gọi HS đọc các câu văn trong sgk.
H: Trong các câu văn trên, ta thường gặp từ gì?
H: Các câu văn này có vị trí như thế nào trong VB chứa nó?
H: Ở đằng sau từ “là”, người ta thường cung cấp những kiến thức như thế nào?


- HS đọc các câu văn, đoạn văn
H: Phương pháp liệt kê có tác dụng như thế nào đối với việc trình bày tính chất của sự vật?
H: Đoạn liệt kê ở VB “Cây dừa Bình Định”giúp em hiểu và nắm bắt được điều gì?
-> Tác dụng của cây dừa ở từng bộ phận.
H: Còn VB “Thông tin về ngày trái đất năm 2000” giúp em nắm bắt được diều gì?
-> Tác hại của loại rác thải bằng nilông
- Gọi HS đọc đoạn văn.
H: Em hãy chỉ ra ví dụ ở đoạn văn trên?
-> ở Bỉ...
H: Tác dụng của nó đối với việc trình bày cách xử phạt những người hút thuốc lá nơi công cộng?
-> Giúp người hút thuốc liên hệ với thực tế để cảm nhận vấn đề sâu sắc hơn.
H: Vai trò của phương pháp nêu ví dụ trong VB thuyết minh?
- Gọi HS đọc đoạn văn.
H: Đoạn văn vừa đọc cung cấp cho em những số liệu nào?
-> Trong không khí, dưỡng khí chỉ chiếm 20% thể tích, thán khí chiếm 3%. Nếu không bổ sung thì 500 năm nữa con người và động vật sẽ dùng hết số dưỡng khí ấy.
H: Nếu không có các số liệu như thên thì có làm sáng tỏ được vai trò của cỏ trong thành phố không?
H: Vậy phương pháp dùng số