Phương pháp thuyết minh
( 1 tiết )
Mục tiêu bài học
Giúp học sinh
Nắm được những kiến thức cơ bản về một số phương pháp thuyết minh thường gặp
Rèn luyện cho học sinh kỹ năng vận dụng các phương pháp thuyết để xây dựng những văn bản thuyết minh mang tính hấp dẫn và sức thuyết phục cao.
Hiểu được tầm quan trọng của phương pháp thuyết minh không chỉ đối với những bài tập làm văn thuyết minh mà còn cần thiết trong cuộc sống.
Chuẩn bị
GV : Nghiên cứu tài liệu , soạn giáo án
HS : SGK ,soạn bài trước khi lên lớp
Phương pháp : phát huy tính chủ động,sáng tạo của học sinh,nêu câu hỏi,thảo luận nhóm…
Tiến trình lên lớp :
Ổn định lớp.
Kiểm tra bài cũ (4p)
Bài mới :
Thuyết minh là một kiểu bài quan trọng trong chương trình Ngữ văn lớp 10. Một văn bản thuyết minh có thể được xem xét ở nhiều góc độ về các đặc điểm,tính chất của văn thuyết minh,nội dung thuyết minh,kiểu thuyết minh hay thứ tự thuyết minh…tuy nhiên trực tiếp ảnh hưởng tới hiệu quả của văn bản thuyết minh người ta thường đánh giá về phương pháp thuyết minh,phương pháp thuyết minh quyết định tới sự thành công của một văn bản thuyết minh.

TG
Hoạt động của GV và học sinh
Nội dung bài giảng


6p






































10p









































15p








































5p


Hoạt động 1 : Tìm hiểu tầm quan trọng của phương pháp thuyết minh.
- HS đọc SGK
- GV đưa ngữ liệu và cho HS phân tích ngữ liệu :
+ Em hãy cho biết ví dụ trên người thuyết minh đã thuyết minh về vấn đề gì? Hay nói cách khác mục đích thuyết minh trong ví dụ trên là gì?
+ Mục đích của người viết có đạt được ko khi người viết ko biết cách thuyết minh để làm rõ sự nghiệp đồ sộ của Nguyễn Trãi?





+ Để đạt được mục đích thuyết minh,người nói,người viết cần phải có sử dụng nhiều cách thức khác nhau.Những cách thức đó được gọi là PPTM…Vậy theo em PPTM là gì?






+ Từ việc phân tích ví dụ và phân tích mối quan hệ trên, em hãy nêu tầm quan trọng của phương pháp thuyết minh ?


Hoạt động 2 : Ôn tập và tìm hiểu một số phương pháp thuyết minh.
- GV: HS nhắc lại một số phương pháp thuyết minh đã học ở THCS?
HS nhớ lại kiến thức và trả lời.
- GV chia học sinh thành 4 tổ,mỗi tổ phân tích một ví dụ theo các tiêu chí :
+ Xác định mục đích thuyết minh của từng đoạn văn
+ Xác định phương pháp thuyết minh trong từng đoạn.












+Qua việc phân tích ví dụ,em hãy nêu tác dụng các phương pháp thuyết minh đối với mục đích thuyết minh?

- GV : Em có nhận xét gì về cách sử dụng phương pháp thuyết minh trong văn bản thuyết minh?
HS suy nghĩ trả lời
- GV rút ra kết luận.





- GV : Hãy phân tích 2 ví dụ sau và cho biết đâu là định nghĩa và đâu là chú thích?Mỗi phương pháp có đặc điểm gì









+ HS đọc thêm đoạn văn thuyết minh về các bút danh của thi sĩ Ba-Sô.
- GV : phương pháp chú thích được sử dụng trong đoạn văn như thế nào?Từ đó so sánh sự giống và khác nhau của phương pháp thuyết minh và phương pháp định nghĩa? ( về đặc điểm và hiệu quả trong việc thuyết minh)






-HS đọc ví dụ trong SGK
- GV : Đọc yêu cầu trong SGK và trả lời.







+ Từ đó em hãy rút ra hiệu quả thuyết minh của phương pháp giảng giải nguyên nhân-kết quả?

Hoạt động 3 : Yêu cầu vận dụng phương pháp thuyết minh:
- HS trả lời câu hỏi trong SGK
- GV chốt ý,rút ra k.luận








Hoạt động 4 : GV gợi ý hướng dẫn HS làm bài tập về nhà