Đặt vấn đề
Văn bản văn chương là văn bản nghệ thuật, nghệ thuật nào cũng lấy cái đẹp làm tôn chỉ mục đích. Dạy văn là khám phá cái hay cái đẹp trong văn bản nghệ thuật, nên trước hết nó phải là một nghệ thuật, nghệ thuật cảm thụ và phô diễn cái đẹp.
Môn văn có tầm quan trọng đặc biệt trong nhà trường nhưng dạy văn không giống bất kỳ một môn học nào khác. Dạy lịch sử quan tâm đến sự kiện, địa lý quan tâm đến các yếu tố tự nhiên và xã hội, dạy toán chú ý đến các con số lạnh lùng. Dạy văn không chỉ cần đến kiến thức là đủ mà thêm vào đó là cảm xúc, tình cảm, sự rung động của con tim, cái xuất thần của tâm hồn, cần đến cái không khí văn, chất văn trong lớp học, trong mỗi cá nhân thầy và trò. Chính vì vậy, đòi hỏi ở mỗi người giáo viên văn luôn phải có sự sáng tạo, đổi mới trong giờ dạy đặc biệt là sử dụng phương pháp hợp lý. Một trong những phương pháp không thể thiếu đó là sử dụng: Phương pháp “gợi mở”.
Cái đẹp của văn chương không chỉ thể hiện ở bề mặt ngôn từ mà còn chìm sâu vào nhiều tầng lớp nghĩa của văn bản, của thế giới hình tượng, bởi vậy đòi hỏi người dạy văn phải biết cách gợi mở vấn đề để học sinh cảm nhận được chiều sâu của vấn đề. Nên một trong những phương pháp dạy học văn mà trong một giờ dạy nào ta cũng phải sử dụng đó là phương pháp gợi mở. Đó là lý do, là những yếu tố khách quan để tôi chọn đề tài này.
Vậy yếu tố chủ quan để tôi chọn đề tài này là gì? Là một giáo viên dạy văn kinh nghiệm còn ít, nhưng bản thân tự nhận thấy việc vận dụng phương pháp “gợi mở” trong dạy học văn là hết sức quan trọng, giáo viên dẫn dắt vấn đề để học sinh dễ tiếp thu, cảm nhận được cái hay, cái đẹp. Nhưng một thực tế đặt ra nên sử dụng phương pháp đó như thế nào là đúng, là hiệu quả, bởi vậy tôi nhận thấy cần làm rõ được cách vận dụng và ý nghĩa của phương pháp để trong mỗi giờ dạy đạt được hiệu quả cao.
Qua bài viết này tôi muốn đi sâu tìm hiểu những nội dung sau:
Cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn của vấn đề.
Nêu được cách vận dụng phương pháp.
Nêu rõ ý nghĩa khi sử dụng phương pháp gợi mở trong dạy học văn.
Kết luận vấn đề.
Giải quyết vấn đề
I. Cơ sở lý luận
Như ta đã biết đây không phải là một phương pháp mới mà đã có từ lâu, nhưng việc vận dụng lại có nhiều khác biệt. Phương pháp này có từ xưa, ở phương Tây, Xôcrat vận dụng trong việc dạy học trò, đặt ra nhiều câu hỏi buộc học trò phải suy nghĩ. Phương Đông Khổng Tử rất chú ý đến phương pháp này. Dấu vết hiện tại còn ở sách luận ngữ: “Tứ thư của nho gia” ngày xưa. Trong