sở giáo dục và đào tạo bắc giang
phòng giáo dục và đào tạo hiệp hòa






PHƯƠNG PHÁP GIẢI TOÁN HÓA HỌC






học viên:nguyễn minh chí
đơn vị:thpt hiệp hòa số 3











niên khoá:2011-2013

Phương pháp giải bài toán este

  
I. Định nghĩa – Công thức tổng quát – Tên gọi: 1. Định nghĩa: Khi thay nhóm OH ở nhóm cacboxyl của axit cacboxylic bằng nhóm OR thì được este. ROH + R’COOH R’COOR + H2O 2. Công thức tổng quát của este: * Este no đơn chức: CnH2n+1COOCmH2m+1 (n 0, m 1) Nếu đặt x = n + m + 1 thì CxH2xO2 (x 2) * Este đa chức tạo từ axit đơn chức và rượu đa chức: (RCOO)nR’ * Este đa chức tạo từ axit đa chức và rượu đơn chức R(COOR’)n 3. Tên gọi của este hữu cơ: gốc axit gốc rượu Tên este = tên gốc rượu + tên gốc axit + at Vd: H – C – OCH2CH3 Ety fomat || O CH3C – OCH3 Metyl axetat || O CH3 – C – O – CH – CH3 Isopropyl axetat || | O CH3 CH2 = C – C – O – CH3 Metyl metacrylat | || CH3 O CH3 – C – O – CH = CH2 Vinyl axetat || O II. Tính chất vật lý: * Các este thường là chất lỏng rất ít tan trong nước, nhẹ hơn nước. * Giữa các phân tử este không có liên kết hidro vì thế nhiệt độ sôi của các este thấp hơn axit và rượu có cùng số nguyên tử cacbon. * Nhiều este có mùi thơm hoa quả. III. Tính chất hoá học: 1. Phản ứng thuỷ phân: a. Thuỷ phân trong môi trường axit (phản ứng thuận nghịch): Este + HOH axit + rượu R – C – O + R’ + HOH RCOONa + R’OH || O b. Thuỷ phân trong môi trường kiềm (phản ứng xà phòng hóa): RCOOR’ + NaOH RCOONa + R’OH c. Phản ứng khử Este bị khử bởi liti nhôm hiđrua (LiAlH4), khi đó nhóm RCO- (gọi là nhóm axyl) trở thành ancol bậc I : R - COO - R’ R - CH2 - OH + R’- OH 2. Phản ứng ở gốc hiđro cacbon: a. Phản ứng cộng: (H2, Cl2, Br2…). CH2 = CH – C – OCH3 + H2 CH3 – CH2 – C – OCH3 || || O O b. Phản ứng trùng hợp: Polimetylmetacrylat: thủy tinh hữu cơ 3. Phản ứng cháy: CnH2nO2 + O2 CO2 + nH2O IV. Điều chế: a ) Este của ancol Phương pháp thường dùng để điều chế este của ancol là đun hồi lưu ancol với axit hữu cơ, có H2SO4 đặc xúc tác, phản ứng này được gọi là phản ứng este hóa. CH3COOH + (CH3)2CHCH2CH2OH CH3COOCH2CH2CH(CH3)2 + H2O * Phản ứng este hóa là phản ứng thuận nghịch. Để nâng cao hiệu suất của phản ứng (tức chuyển dịch cân bằng về phía tạo thành este) có thể lấy dư một trong hai chất đầu hoặc làm giảm nồng độ của sản phẩm. Axit sunfuric vừa làm xúc tác vừa có tác dụng hút nước, do đó góp phần làm tăng hiệu suất tạo este. b) Este của phenol Để điều chế este của phenol không dùng axit cacboxylic mà phải dùng anhiđric axit hoặc clorua axit tác dụng với phenol. C6H5 – OH + (CH3CO)2O CH3COOC6H5 + CH3COOH anhiđric axetic phenyl axetat
Phương pháp tăng giảm khối lượng
Nguyên tắc: “Khi chuyển từ chất A thành chất B (có thể qua nhiều giai đoạn), khối lượng tăng hay giảm bao nhiêu gam (thường tính cho 1 mol). Dựa vào mối quan hệ tỉ lệ thuận của sự tăng giảm, ta có thể tính được lượng chất tham gia hay tạo thành sau phản ứng”. Các trường hợp áp dụng phương pháp: * Với các bài toán kim loại mạnh đẩy kim loại yếu hơn ra khỏi dung dịch muối của nó. Giả sử có một thanh kim loại A với khối lượng ban đầu là a gam. A đứng trước kim loại B trong dãy điện hóa và A không phản ứng với nước ở điều kiện thường. Nhúng A vào dung dịch muối của kim loại B. Sau một thời gian phản ứng thì nhấc thanh kim loại A ra. mA + nBm+ mAn+ + nB + Nếu MA < MB thì sau phản ứng khối lượng thanh kim loại A tăng. mA tăng = mB - mA tan = mdd giảm nếu tăng x% thì mA tăng = x%.a + Nếu MA