90% trong xương
P
Bài 14
PHOTPHO
(Lớp 11 – Ban Nâng cao)
I. Vị trí và cấu hình electron nguyên tử:
Photpho ở ô thứ 15, chu kì 3, nhóm VA.
Cấu hình electron: 1s22s22p63s23p3
Photpho có số oxi hóa là -3, +3, +5
II. Tính chất vật lí
Photpho tồn tại chủ yếu ở 2 dạng thù hình:
PHOTPHO TRẮNG
PHOTPHO ĐỎ
II. Tính chất vật lí
Chất rắn trong suốt, màu trắng hoặc hơi vàng. Mềm.
Chất bột màu đỏ.
Cấu trúc mạng tinh thể phân tử.
Cấu trúc polime.
Kém bền, dễ nóng chảy và bốc cháy ở 400C.Phát quang.
Bền, khó nóng chảy, bốc cháy ở 2500C. Không phát quang.
Không tan trong nước, tan trong C6H6, CS2,…
Không tan trong các dung môi thông thường.
Rất độc, gây bỏng nặng khi rơi vào da.
Không độc.
Sự biến đổi giữa 2 dạng thù hình :
250oC ( không có kk)
toC, ngưng tụ hơi
II. Tính chất vật lí
P
P
P
P
0
-3
+3
+5
Tính oxh
Tính khử
- 3e
- 5e
+ 3e
Các trạng thái số oxi hóa của P:
=> P vừa thể hiện tính oxi hóa vừa thể hiện tính khử
III. Tính chất hoá học:
III. Tính chất hoá học:
So sánh độ hoạt động hoá học của P đỏ
và P trắng? Giải thích ?
P trắng hoạt động hơn P đỏ vì liên kết P – P trong P trắng yếu hơn trong P đỏ
III. TÍNH CHẤT HÓA HỌC
1. Tính oxi hóa:
Ví dụ:
2 P + 3 Ca Ca3P2
0
+2
-3
to
0
Canxi photphua
2 P + 3 Zn Zn3P2
0
+2
-3
to
0
Kẽm photphua
2. Tính khử
a. Với Oxi:
Thiếu oxi:
Dư oxi:
4 P + 3O2 2P2O3
0
0
+3
-2
Điphotpho trioxit
to
Điphotpho pentaoxit
4 P + 5O2 2P2O5
0
0
+5
-2
to
Photpho tác dụng với oxi tạo thành oxit của photpho, phản ứng xảy ra mãnh liệt với ngọn lửa màu sáng chói
?Hãy quan sát thí nghiệm chứng minh khả năng bốc cháy khác nhau của photpho trắng và photpho đỏ. Mô tả và giải thích hiện tượng xảy ra trong thí nghiệm. Viết phương trình hóa học của phản ứng xảy ra?
Hiện tượng: P trắng bốc cháy còn P đỏ không bốc cháy.
Giải thích: P trắng hoạt động hóa học mạnh hơn P đỏ. P trắng tác dụng với oxi không khí dễ dàng hơn, tạo thành P2O5
Phương trình phản ứng
4P + 5O2 → 2P2 O5
c. Tác dụng với hợp chất

6P + 5KClO3 -> 3P2O5 + 5KCl
b. Tác dụng với Clo
Do cấu tạo:
N N
+ Nitơ:
+ Photpho:
Hai nguyên tử N liên kết với nhau bằng liên kết ba rất bền vững, ở đk thường N2 rất trơ về mặt hóa học.
- Những phân tử P4 nằm ở nút mạng và liên kết với nhau bằng lực tương tác yếu.
- Liên kết P - P là liên kết đơn kém bền hơn liên kết ba của N2
Vì sao độ âm điện của Nitơ cao hơn photpho nhưng P hoạt động hóa học mạnh hơn Nitơ
Giải thích
Kết luận về tính chất hóa học của Photpho
IV. Ứng dụng
PHOTPHO
Axit photphoric
Bom napan
Diêm
Phân bón
V. Trạng thái tự nhiên
Quặng Apatit (3Ca3(PO4)2.CaF2)
Quặng photphorit (Ca3(PO4)2)
NGUỒN CUNG CẤP PHOTPHO
NGUỒN CUNG CẤP PHOTPHO
VI. Điều chế
Đun nóng chảy hỗn hợp quặng photphorit (hoặc apatit), cát, và than cốc trong lò điện ở 12000C.
1-Lò điện;
2-Thiết bị ngưng tụ photpho;
3-Bể chứa photpho;
4-Thùng làm sạch photpho.
Sơ đồ lưu trình công nghệ
điều chế photpho trắng

Câu 1: Câu nào sau đây không đúng
A. Photpho trắng hoạt động hóa học mạnh hơn photpho đỏ.
B. Photpho đỏ có tính chất hóa học khác tính chất hóa học của photpho trắng.
C. Photpho trắng rất độc, gây bỏng còn photpho đỏ không độc.
D. Photpho trắng có thể tự bốc cháy trong không khí còn photpho đỏ thì không.
Câu 2: Viết phương trình hóa học thực hiện sơ đồ chuyển hóa sau:
Củng cố
CHÚC CÁC EM HỌC TỐT!
SỰ BỎNG PHOTPHO TRẮNG