- Bài 26 – Tiết 40 -
Phong trào kháng chiến chống Pháp
trong những năm cuối thế kỉ XIX
(phần đầu)
I. Mục tiêu bài học:
1. Về kiến thức
- Giúp HS hiểu được nguyên nhân của cuộc phản công vào quân Pháp ở kinh thành Huế tháng 7 - 1885.
- Đạt được kiến thức cơ bản về cuộc phản công và sự mở đầu của phong trào Cần Vương, quy mô tính chất của phong trào này.
- Vai trò của sĩ phu yêu nước, ý chí quật khởi dân tộc khi tham gia phong trào Cần Vương. Nguyên nhân thất bại của phong trào và sự suy thoái của ngọn cờ yêu nước phong kiến.
- Ý nghĩa lịch sử của phong trào.
2. Về tư tưởng:
- Giáo dục cho học sinh lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc, trân trọng và biết ơn các vị anh hùng dân tộc.
- Nhận thức đúng đắn về phong trào yêu nước Việt Nam qua các thời kì.
3. Về kĩ năng:
- Rèn luyện kĩ năng phân tích, đánh giá, tổng hợp các sự kiện lịch sử.
- Hình thành ở HS kĩ năng theo dõi và sử dụng bản đồ, lược đồ, tranh ảnh lịch sử.
II. Thiết bị đồ dùng dạy học:
- Sách giáo khoa, sách giáo viên.
- Lược đồ khu kinh thành Huế và cuộc phản công 7/1885.
- Hình ảnh lịch sử về vua Hàm Nghi, thượng thư Tôn Thất Thuyết, một vài mẩu chuyện kể về vua Hàm Nghi…
III. Tiến trình tổ chức dạy học:
1. Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi:
- Sau khi Pháp chiếm được Bắc Kì, nhân dân ở đây đã tổ chức kháng Pháp như thế nào?
- Trình bày sự ra đời của Hiệp ước Pa-tơ-nốt. Hiệp ước này đã chứng tỏ điều gì?
2. Giới thiệu bài mới:
Như vậy, ở tiết học trước, chúng ta đã biết, từ tháng 6/1884, Pháp chính thức trở thành nước đô hộ Việt Nam, các cá nhân yêu nước vẫn tiếp tục phản kháng nhằm đòi lại sự độc lập của dân tộc. Dù phần lớn các quan lại, vua chúa tỏ ra khiếp sợ trước sức mạnh của thực dân Pháp nhưng triều đình nhà Nguyễn cũng có những người con yêu nước, mà điển hình nhất trong số đó là vua Hàm Nghi, người xuống chiếu Cần Vương, kêu gọi nhân dân cùng đứng dậy chống kẻ thù chung của đất nước. Để tìm hiểu về phong trào Cần Vương, cũng như về vua Hàm Nghi chúng ta cùng đi vào bài học mới.
3. Dạy và học bài mới:
Hoạt động của GV và HS
Nội dung bài học




GV trình bày về sự phân hóa của của triều đình Huế trong cuộc chiến với Pháp. Liên hệ các hiệp ước 1862(Nhâm Tuất, thừa nhận chủ quyền của Pháp ở 3 tỉnh miền Đông Nam Kì), 1874(Giáp Tuất, 6 tỉnh Nam Kì hoàn toàn thuộc Pháp), 1883(Hác-măng, Pháp bảo hộ Bắc Kì), 1884(Pa-tơ-nốt, chấm dứt sự tồn tại độc lập của nhà Nguyễn)
GV hỏi: “Trong tình hình như thế, tại sao phe chủ chiến trong triều đình lại có thể tổ chức phản công vào quân Pháp?”
HS trả lời, GV nhận xét và rút lại cho chính xác và ngắn gọn “Do các cuộc khởi nghĩa ngay trong lòng nhân dân vùng bị Pháp chiếm và các quan lại địa phương có tinh thần chiến đấu chống giặc.
“Với ý định đó của phe chủ chiến, thực dân Pháp đã có những phản ứng ra sao?”
“Khi biết Pháp có ý định tiêu diệt mình, phái chủ chiến trong triều, mà đứng đầu là Tôn Thất Thuyết đã là gì?”

“Diễn biến của cuộc phản công này ra sao? Em có nhận xét gì về vị trí cảu Tòa Khâm Sứ và Đồn Mang Cá” (Đồn Mang Cá và Tòa Khâm Sứ là những nơi quan trọng mà Pháp đang đóng quân, ngay sát Hoàng thành và nằm trên con đường giao thông chính đi các nơi khác)

“Khi quân của Tôn Thất Thuyết tấn công vào đồn Mang Cá và tòa Khâm Sứ, tình hình của thực dân Pháp ở đây ra sao?”
“Sau những lúng túng, bất ngờ ban đầu, thực dân Pháp, trên cơ sở lợi thế về sức mạnh quân sự đã làm gì?”




“Trình bày hoàn cảnh ra chiếu Cần Vương của vua Hàm Nghi”. Giới thiệu một số hình ảnh về vua Hàm Nghi và Chiếu Cần Vương..

“Vua Hàm Nghi ra chiếu Cần Vương, chấp nhận sống cuộc sống của một nghĩa binh khi mới 13 tuổi để mong giành lại chủ quyền cho đất nước, vậy các em đã làm